آیا خرید طلا در ۱۳ صفر خوشیمن است؟ بررسی یک باور قدیمی
با نزدیک شدن به ۱۳ صفر، بار دیگر بحث قدیمی درباره خوشیمن بودن خرید طلا در این روز در شبکههای اجتماعی داغ شده است.
به گزارش اینتیتر به نقل از دیجینوی، هر سال همزمان با فرارسیدن این مناسبت، پیامهایی منتشر میشود که مردم را به خرید طلا تشویق میکند. با این حال، بررسی آمار بازار، دیدگاه کارشناسان اقتصادی و نظر مراجع تقلید نشان میدهد سودی که خریداران طلا در سالهای گذشته به دست آوردهاند، بیش از هر چیز به روند اقتصاد و افزایش قیمت طلا مربوط بوده و نه به یک روز خاص در تقویم.
ریشه باور خرید طلا در ۱۳ صفر چیست؟
هر سال با نزدیک شدن به ۱۳ صفر، فضای مجازی پر از پیامهایی میشود که ادعا میکنند خرید طلا در این روز باعث افزایش برکت، گشایش روزی، رونق مالی یا حتی برآورده شدن خواستهها میشود. همین موضوع باعث شده برخی افراد بدون بررسی اعتبار این ادعاها، راهی بازار طلا شوند.
با وجود فراگیر شدن این باور، بررسی منابع تاریخی و دینی نشان میدهد هیچ سند معتبری برای آن وجود ندارد. بسیاری از کارشناسان بازار نیز اعتقاد دارند این تصور در سالهای اخیر بیشتر از طریق شایعات و انتشار گسترده مطالب در شبکههای اجتماعی شکل گرفته و هر سال دوباره بازنشر میشود.
نظر مراجع تقلید درباره خرید طلا در این روز
یکی از پرسشهای رایج درباره ۱۳ صفر، حکم شرعی معامله در این روز است. بررسی دیدگاه مراجع تقلید نشان میدهد هیچ ممنوعیتی برای خرید و فروش در این تاریخ وجود نداشته و معامله طلا نیز تفاوتی با سایر معاملات ندارد.
آیتالله خامنهای اعتقاد به نحس بودن این روز را فاقد پشتوانه فقهی میداند و انجام معاملات را مجاز اعلام کرده است. آیتالله سیستانی نیز تأکید دارد که ۱۳ صفر تفاوتی با دیگر روزهای سال ندارد و خرید و فروش در آن بدون اشکال است. آیتالله مکارم شیرازی هم معتقد است اگر باور به نحسی باعث کنار گذاشتن وظایف ضروری یا واجبات شود، چنین اعتقادی پسندیده نیست، اما اصل انجام معامله در این روز از نظر شرعی مانعی ندارد.
در نتیجه، از دیدگاه فقهی نه سفارش ویژهای برای خرید طلا در ۱۳ صفر وجود دارد و نه محدودیتی برای انجام این کار مطرح شده است.
سود خریداران طلای ۱۳ صفر در سال گذشته
بررسی قیمتهای بازار نشان میدهد افرادی که در ۱۳ صفر سال گذشته اقدام به خرید طلا کردند، طی یک سال بازدهی چشمگیری به دست آوردند.
در ۱۶ مرداد ۱۴۰۴ که مصادف با ۱۳ صفر بود، هر گرم طلای ۱۸ عیار حدود ۷ میلیون و ۵۷۹ هزار تومان قیمت داشت و سکه امامی نیز با نرخ تقریبی ۸۴ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان معامله میشد.
اکنون و در آستانه ۱۳ صفر ۱۴۰۵، قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار به حدود ۱۸ میلیون و ۲۵۰ هزار تومان رسیده و بهای سکه امامی نیز در محدوده ۱۸۲ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان قرار دارد.
این اختلاف قیمت نشان میدهد ارزش سرمایه افرادی که سال گذشته در این روز طلا خریده بودند، طی یک سال بیش از دو برابر شده و بازار طلا در این بازه زمانی یکی از پربازدهترین بازارهای سرمایهگذاری بوده است.
البته کارشناسان تأکید میکنند این سود ارتباطی با خوشیمن بودن ۱۳ صفر ندارد و تنها نتیجه رشد شدید قیمت طلا در اقتصاد ایران طی یک سال گذشته است.
بررسی عملکرد ۱۰ سال گذشته
برای ارزیابی این باور، عملکرد بازار طلا در فاصله ۱۳ صفر تا حدود ۱۰۰ روز پس از آن طی یک دهه گذشته بررسی شده. نتایج نشان میدهد در برخی سالها خرید طلا در این بازه سود قابل توجهی به همراه داشته است. برای نمونه، در سال ۱۴۰۱ بازدهی حدود ۳۰ درصد و در سال ۱۴۰۳ نزدیک به ۲۹ درصد ثبت شد. همچنین در سالهای ۱۳۹۶ و ۱۳۹۸ نیز قیمت طلا در این دوره رشد محسوسی را تجربه کرد.
اما این روند همیشگی نبوده است. در سال ۱۳۹۷ قیمت طلا طی حدود ۱۰۰ روز پس از ۱۳ صفر بیش از ۲۰ درصد افت کرد و در سال ۱۳۹۹ نیز کاهش نزدیک به ۱۸ درصدی را تجربه کرد.
این آمار نشان میدهد هیچ الگوی ثابتی وجود ندارد که ثابت کند خرید طلا در ۱۳ صفر همیشه سودآور است و عملکرد بازار در هر سال به شرایط اقتصادی همان دوره بستگی دارد.
دلیل اصلی افزایش قیمت طلا چیست؟
به اعتقاد کارشناسان اقتصادی، مهمترین عوامل رشد قیمت طلا در سالهای اخیر شامل تورم مزمن، کاهش ارزش پول ملی، افزایش نرخ ارز، رشد بهای جهانی طلا و همچنین نااطمینانیهای سیاسی و اقتصادی بوده است.
در چنین شرایطی، سرمایهگذاران معمولاً طلا را به عنوان یک دارایی امن انتخاب میکنند و افزایش تقاضا نیز به رشد بیشتر قیمت آن کمک میکند.
از همین رو، سودی که خریداران ۱۳ صفر سال گذشته به دست آوردند، حاصل روند صعودی بازار طلا در اقتصاد ایران بود؛ روندی که میتوانست در بسیاری از روزهای دیگر سال نیز برای سرمایهگذاران بازدهی ایجاد کند. بنابراین نمیتوان این افزایش قیمت را به ویژگی خاص ۱۳ صفر نسبت داد.
چرا این باور همچنان میان مردم وجود دارد؟
روانشناسان معتقدند بسیاری از افراد در روزهایی که از نظر فرهنگی یا مذهبی اهمیت ویژهای دارند، به انجام رفتارهای نمادین روی میآورند تا احساس امنیت و آرامش بیشتری پیدا کنند. برای برخی نیز خرید طلا در ۱۳ صفر چنین نقشی دارد و تصور میکنند این کار میتواند موجب افزایش شانس یا برکت در زندگی شود.
با این حال، متخصصان روانشناسی تأکید میکنند اگرچه چنین رفتارهایی ممکن است اضطراب افراد را کاهش دهد، اما تصمیمهای مالی بهتر است بر پایه تحلیل بازار، ارزیابی ریسکها و بررسی شرایط اقتصادی اتخاذ شوند، نه بر اساس باورهایی که پشتوانه علمی یا اقتصادی ندارند.
آیا خرید طلا در ۱۳ صفر ۱۴۰۵ توصیه میشود؟
در آستانه ۱۳ صفر ۱۴۰۵، بار دیگر این سؤال مطرح شده که آیا خرید طلا در این روز تصمیم مناسبی است یا خیر. کارشناسان پاسخ میدهند که بهترین زمان خرید طلا را تقویم مشخص نمیکند، بلکه عواملی مانند نرخ ارز، روند تورم، قیمت جهانی طلا، سیاستهای پولی و وضعیت اقتصادی کشور نقش اصلی را در تعیین زمان مناسب سرمایهگذاری دارند.
بر اساس تقویم، ۱۳ صفر ۱۴۰۵ قمری با روز سهشنبه ۶ مرداد ۱۴۰۵ در تقویم شمسی مصادف است و برابر با ۱۳ صفر ۱۴۴۸ هجری قمری خواهد بود. در مجموع، اگرچه خریداران طلا در ۱۳ صفر سال گذشته سود قابل توجهی کسب کردند، این موضوع تضمینی برای تکرار همان بازدهی در سال جاری نیست. به همین دلیل، کارشناسان توصیه میکنند تصمیمهای سرمایهگذاری بر اساس تحلیل بازار، مدیریت ریسک و بررسی شرایط اقتصادی اتخاذ شود، زیرا مسیر آینده بازار طلا را تحولات اقتصادی و سیاسی تعیین میکند، نه خوشیمنی یا نحسی یک روز مشخص در تقویم.
