اکسیوس: امید به توافق در نیویورک از بین رفت؛ ادعای لندن درباره ایران
پس از بنبست مذاکرات ایران و آمریکا در نیویورک، تحولات تازه در بغداد و لندن نشانههای دیگری از دشوارتر شدن مسیر کاهش تنش است.
به گزارش اینتیتر، صبح دوشنبه هنوز در کاخ سفید این امید وجود داشت که میانجیگری قطر بتواند ایران و آمریکا را به یک نقطه مشترک برساند. چند ساعت بعد، به روایت اکسیوس، این امید از بین رفته بود و شامگاه همان روز واشنگتن از هیأت عباس عراقچی خواست نیویورک را ترک کند.
این شاید مهمترین تحول در مجموعه خبرهای ۲۴ ساعت گذشته پیرامون ایران باشد؛ نه به دلیل خروج هیأت، بلکه به این دلیل که نشان میدهد فاصله دو طرف پس از چند روز رفتوآمد دیپلماتیک در حاشیه مجمع عمومی همچنان پابرجاست.
اکسیوس به نقل از یک مقام آمریکایی نوشته است مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، پس از روشن شدن بنبست مذاکرات دستور داد به هیأت ایرانی گفته شود نیویورک را ترک کند. یک منبع دیگر اصل درخواست آمریکا را تأیید کرده، اما گفته عراقچی از قبل قرار بود دوشنبه شب سفر بازگشت خود را آغاز کند.
هیأت ایران چند ساعت بعد به فرودگاه رفت و ساعت ۱:۲۰ بامداد سهشنبه با پروازی از نیویورک راهی دوحه شد. قطر نیز هنوز از تلاش دست نکشیده و به گفته منابع منطقهای، گفتوگو با هر دو طرف درباره پیشنهاد سازشی خود را ادامه میدهد.
بغداد برای سلاح خارج از دولت تاریخ گذاشت
تقریباً همزمان، خبر مهم دیگری از عراق رسید.فؤاد حسین، وزیر خارجه عراق، گفته دولت پیشنویس برنامهای برای خلع سلاح گروههای مسلح آماده کرده است. این طرح قرار است طی روزهای آینده ارائه شود و برای مراحل اجرایی آن زمانبندی مشخصی در نظر گرفته شده است.
نکته تازه، تعیین یک تاریخ است: به گفته وزارت خارجه عراق، نخستوزیر ژوئن ۲۰۲۷ (تیر ۱۴۰۶) را بهعنوان موعد تکمیل این روند تعیین کرده است.
بحث انحصار سلاح در دست دولت عراق تازه نیست، اما تعیین ضربالاجل، موضوع را از یک موضع سیاسی کلی به برنامهای با زمانبندی مشخص نزدیک میکند. این تحول برای تهران نیز اهمیت دارد؛ بخشی از گروههای مسلح عراقی روابط نزدیکی با ایران دارند و واشنگتن طی سالهای گذشته برای محدود کردن فعالیت این گروهها بر بغداد فشار آورده است.
با این حال، آنچه دولت عراق اعلام کرده درباره «همه گروههای مسلح» است و هنوز نمیتوان آن را صرفاً طرحی برای خلع سلاح گروههای نزدیک به ایران توصیف کرد.
پرونده فرفورد؛ لندن ایران را وارد تحقیقات کرد
در بریتانیا نیز پروندهای که از آخر هفته آغاز شده بود، وارد مرحله سیاسیتری شده است.اندی برنهام، نخستوزیر بریتانیا، گفته «نشانههای قوی» وجود دارد ایران در حادثه امنیتی اطراف پایگاه هوایی فرفورد نقش داشته است. پنج مرد بریتانیایی در نزدیکی این پایگاه به ظن جرایم مرتبط با تروریسم و مواد منفجره بازداشت شدند، اما یک روز بعد با قرار وثیقه آزاد شدند.
هنوز جزئیاتی درباره برنامه احتمالی این افراد یا شواهدی که لندن را به ایران رسانده منتشر نشده است. تحقیقات پلیس ادامه دارد و تهران نیز هرگونه دخالت را رد کرده است.
نفت، دوباره وارد محاسبات آمریکا شد
آن سوی این تحولات سیاسی و امنیتی، بازارها نیز بخشی از داستان را روایت میکنند.نفت برنت روز چهارشنبه نزدیک به ۲ درصد افزایش یافت و رشد آن در ماه سپتامبر به حدود ۱۴ درصد رسید. رویترز توقف مذاکرات ایران و آمریکا و محدودتر شدن بازار سوخت را از عوامل حمایتکننده قیمت نفت دانسته است.افزایش نفت حالا یک مسئله دیگر را نیز برای بازار آمریکا زنده نگه داشته است: تورم.داده تورم ماه اوت آمریکا کمتر از انتظار بود و احتمال افزایش دوباره نرخ بهره فدرال رزرو در نشست اکتبر از بیش از ۷۰ درصد در یک هفته قبل به کمتر از ۴۰ درصد کاهش یافته است. با این حال بازده اوراق ۱۰ساله خزانهداری آمریکا به نزدیکی بالاترین سطح از سال ۲۰۰۷ رسیده است.
بازار در واقع میان دو افق تفاوت میگذارد. احتمال اینکه فدرال رزرو همین ماه نرخ بهره را دوباره بالا ببرد کمتر شده، اما نفت گرانتر این نگرانی را حفظ کرده که تورم دیرتر فروکش کند و نرخهای بهره برای مدت طولانیتری بالا بمانند.
حالا باید چه چیزی را دید؟
در کوتاهمدت، دو تاریخ و یک مسیر اهمیت بیشتری دارند.نخست، ادامه تماسهای قطر با تهران و واشنگتن مشخص خواهد کرد بنبست نیویورک پایان این دور از دیپلماسی بوده یا فقط وقفهای در آن. دوم، بغداد باید در روزهای آینده جزئیات برنامه خلع سلاح و جدول زمانی آن را منتشر کند؛ آنجا روشنتر میشود دولت عراق برای رسیدن به ضربالاجل ژوئن ۲۰۲۷ دقیقاً چه مسیری در نظر گرفته است.
در بازارها اما پاسخ سریعتر خواهد آمد. اگر بنبست ایران و آمریکا به حفظ قیمت بالای نفت کمک کند، مسئله دیگر فقط مذاکرات تهران و واشنگتن نخواهد بود. همان بشکه نفتی که در خاورمیانه گران میشود، میتواند محاسبه معاملهگران درباره تورم و نرخ بهره آمریکا را هم تغییر دهد.