شباهت عجیب یادمان نیغده به آرامگاه خیام؛ ماجرا چیست؟

به گزارش اینتیتر به نقل از خبرگزاری دوغان، تصویری از یک یادمان در شهر نیغده ترکیه به دلیل شباهت ظاهری آن به آرامگاه عمر خیام در نیشابور مورد توجه کاربران شبکه‌های اجتماعی قرار گرفته است؛ بنایی که اگرچه طراحی آن در منابع رسمی ترکیه به خیام یا معماری آرامگاه او نسبت داده نشده، از نظر فرم هندسی شباهت‌هایی با آرامگاه شاعر و ریاضیدان ایرانی دارد.

به نقل از خبرگزاری دوغان (DHA) ترکیه، این بنا با نام «یادمان شهدا» در میدان عمر خالص‌دمیر، در سال ۲۰۲۳ به وسیله شهرداری نیغده ساخته شده و به شهدای کودتای ۱۵ ژوئیه و دیگر کشته‌شدگان در راه دفاع از کشور اختصاص دارد.

در طراحی یادمان، ستون‌ها و بخش‌های کشیده بنا به سمت بالا امتداد پیدا کرده‌اند و ستاره‌هایی نیز در میان سازه قرار گرفته است. بر اساس توضیحات رسمی شهرداری نیغده، این ستاره‌ها نماد شهدای ۱۵ ژوئیه هستند و ستاره مرکزی نیز به عمر خالص‌دمیر اشاره دارد. پایه بنا نیز شکلی هندسی و هشت‌ضلعی دارد که در طراحی آن از برخی عناصر هندسی و نقوش معماری سلجوقی استفاده شده است.

یادمان شهدا در شهر نیغده ترکیه

شباهت بنا به آرامگاه خیام

آرامگاه عمر خیام در نیشابور، طراحی هوشنگ سیحون، یکی از شناخته‌شده‌ترین بناهای معماری معاصر ایران است. فرم هندسی این آرامگاه بر پایه سازه‌ای متشکل از پایه‌ها و خطوط متقاطع شکل گرفته که به سمت بالا امتداد می‌یابند.

همین ویژگی باعث شده تصاویر یادمان نیغده با آرامگاه خیام مقایسه شود. با این حال، در گزارش رسمی DHA و توضیحات شهرداری نیغده هیچ اشاره‌ای به آرامگاه خیام یا الگوبرداری از طراحی هوشنگ سیحون نشده است.

بر این اساس ادعا شده که نمی‌توان این بنا را «کپی آرامگاه خیام» نامید و آنچه در تصاویر دیده می‌شود، در حد یک شباهت بصری میان دو سازه است.