ردپای ستاره سابق استقلال در پرونده جنجالی آسانی

به گزارش اینتیتر به نقل از فرارو، پرونده یاسر آسانی پس از انتشار نامه اول آگوست استقلال به فیفا و پاسخ پیشین این نهاد درباره وضعیت دیدیه اندونگ، وارد مرحله پیچیده‌تری شده است. استقلال اعتقاد دارد میان وضعیت این دو بازیکن شباهت حقوقی وجود دارد و بندی که امکان ثبت مجدد اندونگ را فراهم کرده، می‌تواند درباره آسانی نیز مورد استناد قرار بگیرد.

با این حال، یک تفاوت مهم میان دو پرونده وجود دارد. فسخ دیدیه اندونگ در سازمان لیگ ثبت شده بود و ثبت قبلی او عملاً استمرار نداشت، بنابراین بازگشتش مستلزم ثبت مجدد بود. درباره یاسر آسانی، طبق اطلاعات ارائه‌شده، اخطار فسخ در هیچ‌یک از سامانه‌های ثبتی ثبت نشد، نام او از فهرست استقلال خارج نشد و انتقالی نیز به باشگاه دیگری صورت نگرفت.

همین تفاوت، پرونده را از دو جهت قابل بررسی می‌کند. جهت نخست به تاریخ توافق‌نامه استقلال و آسانی و ادعای جعل مربوط است. جهت دوم نیز این پرسش است که حتی اگر آسانی بازیکن جدید محسوب نمی‌شد، آیا پس از اخطار فسخ به ثبت مجدد و دریافت تأییدیه فیفا احتیاج داشت یا ثبت قبلی او همچنان معتبر بود؟

تاریخ توافق‌نامه، به‌تنهایی جعل را ثابت نمی‌کند

نامه اول آگوست استقلال حاوی این توضیح است که توافق بعدی باشگاه و آسانی پس از ارسال اخطار فسخ امضا شده، اما تاریخی که روی توافق‌نامه درج شده به قبل از آن اخطار بازمی‌گردد. همین قسمت باعث شده برخی، نامه را اقرار استقلال به تغییر تاریخ قرارداد و در نتیجه جعل سند بدانند.

در بررسی این ادعا، چند بخش از تحلیل حقوقی اهمیت بیشتری دارد:

طبق توضیحی که در نامه آمده، توافقات مربوط به اصلاح برخی شروط قرارداد آسانی، از جمله شرط خرید یا آزادی بازیکن، در مقطعی مکتوب شده اما امضای نهایی آن بعداً انجام گرفته است، یعنی تاریخ درج‌شده روی توافق‌نامه لزوماً به این معنا نیست که سند در همان روز امضا شده است. طرفین می‌توانند مفاد توافق خود را در تاریخی روی کاغذ بیاورند و در تاریخی بعدی آن را امضا و نهایی کنند. تفاوت میان تاریخ نگارش توافق و تاریخ امضای آن، به‌خودی‌خود اثبات نمی‌کند که تاریخ یک سند پس از امضا دستکاری شده است.

نکته مهم‌تر، هدفی است که باشگاه از توضیح این ترتیب زمانی دنبال می‌کند. بر اساس روایت مطرح‌شده، استقلال می‌خواهد بگوید اخطار فسخ ارسالی از سوی نماینده آسانی، ناظر بر قرارداد اولیه بوده و توافقات بعدی طرفین، به‌منظور اعاده رابطه قراردادی و اصلاح برخی شروط انجام شده است. بنابراین، اشاره به اینکه توافق‌نامه بعداً امضا شده، الزاماً اعتراف به جعل نیست، بلکه می‌تواند توضیحی درباره زمان نهایی‌شدن توافقات و نسبت آن با اخطار فسخ قبلی باشد.

در نهایت، باید میان سه موضوع تفاوت گذاشت: اختلاف میان تاریخ مکتوب‌شدن توافق و تاریخ امضای آن، اثبات دستکاری تاریخ یک سند، و اثبات اینکه مجوز بازی بازیکن بر مبنای سند مجعول صادر یا معتبر شده است. این سه موضوع یکی نیستند و اثبات یکی، خودبه‌خود دو مورد دیگر را ثابت نمی‌کند.

بنابراین، صرف تفاوت میان تاریخ درج‌شده روی توافق‌نامه و زمان واقعی امضای آن برای اثبات جعل کافی نیست. باید مشخص شود تاریخ توسط چه کسی درج شده، آیا طرفین از آن اطلاع داشته‌اند، آیا سند پس از امضا تغییر کرده و مهم‌تر از همه، آیا از آن برای ارائه تصویری خلاف واقع به سازمان لیگ، فدراسیون فوتبال یا فیفا استفاده شده است.

در مقابل، این اختلاف زمانی را نیز نمی‌توان کاملاً بی‌اهمیت دانست. اگر ثابت شود تاریخ قدیمی با هدف پنهان کردن فاصله میان فسخ و توافق بعدی یا دور زدن محدودیت ثبتی درج شده، ماهیت پرونده تغییر می‌کند. اثبات چنین موضوعی به اصل توافق‌نامه، سابقه مکاتبات، زمان امضاها و نحوه ارائه سند به مراجع ورزشی نیاز دارد.

پاسخ فیفا درباره اندونگ چه می‌گوید؟

در نامه بارگذاری‌شده، فیفا ابتدا تأکید کرده که محرومیت استقلال تنها شامل ثبت بازیکنان جدید می‌شود. سپس در بند ۴۸ توضیح داده بازیکنانی که در فصل ورزشی گذشته برای استقلال ثبت شده‌اند، حتی اگر قراردادشان به پایان رسیده، فسخ شده یا ثبت آنها لغو شده باشد، بازیکن جدید محسوب نمی‌شوند و امکان ثبت مجددشان وجود دارد. این بند در پرونده دیدیه اندونگ بسیار حائز اهمیت بود. فسخ او در سازمان لیگ ثبت شده بود و برای استفاده دوباره از این بازیکن، استقلال باید ثبت تازه‌ای انجام می‌داد. فیفا نیز اعلام کرد اندونگ به دلیل حضور در فصل گذشته، بازیکن جدید محسوب نمی‌شود و محرومیت نقل‌وانتقالاتی مانع مطلق ثبت دوباره او نیست.

استقلال اکنون همین قاعده را درباره آسانی مورد استناد قرار داده است. استدلال باشگاه این است که آسانی نیز در فصل قبل بازیکن ثبت‌شده استقلال بوده و حتی اگر اخطار فسخ او معتبر شناخته شود، هنگام بازگشت بازیکن جدید محسوب نمی‌شود. این بخش از استدلال استقلال با مفاد بند ۴۸ همخوانی دارد. اما بند ۴۸ تنها یک موضوع را روشن می‌کند و آن، جدید محسوب نشدن بازیکن است. این بند نمی‌گوید بازیکنی که قراردادش فسخ شده، بدون انجام هیچ عملیات ثبتی می‌تواند دوباره به میدان برود. عبارت کلیدی متن فیفا این است که چنین بازیکنی می‌تواند مجدداً ثبت شود و همین عبارت، اهمیت بند ۴۹ را بیشتر می‌کند.

تفاوت اصلی اندونگ و آسانی

فیفا در بند ۴۹ اعلام کرده بود استقلال می‌تواند اندونگ را از طریق دریافت Validation Exception یا همان استثنای تأیید اعتبار، دوباره ثبت کند. این مسیر برای اندونگ منطقی بود، زیرا فسخ او در سازمان لیگ ثبت شده و رابطه ثبتی بازیکن با استقلال قطع شده بود. او بازیکن جدید نبود، اما همچنان به ثبت مجدد نیاز داشت. وضعیت آسانی در همین نقطه متفاوت است. طبق نامه استقلال، ثبت این بازیکن لغو نشده، به باشگاه دیگری منتقل نشده، گواهی بین‌المللی تازه‌ای برایش صادر نشده و پس از اخطار فسخ نیز درخواست جدیدی برای ثبت او ارائه نشده است. بنابراین سؤال نخست درباره آسانی این نیست که آیا بازیکن جدید بوده، بلکه باید مشخص شود آیا اصلاً ثبت قبلی او از بین رفته بود یا خیر.

اگر اخطار نماینده آسانی از نظر حقوقی و ثبتی اثری بر قرارداد و ثبت موجود نگذاشته باشد، می‌توان استدلال کرد که رابطه بازیکن با استقلال بدون وقفه ادامه داشته و ثبت مجددی لازم نبوده است. در این حالت، تفاوت آسانی با اندونگ به سود استقلال عمل می‌کند، زیرا فسخ اندونگ ثبت شده بود اما فسخ آسانی در سوابق رسمی ثبت نشده بود. در سوی مقابل، اگر اعلام فسخ ۱۴ جولای از نظر حقوقی به‌محض وصول معتبر و مؤثر شناخته شود، ثبت‌نشدن آن در سازمان لیگ الزاماً به معنای ادامه قرارداد نخواهد بود. در این فرض، توافق بعدی می‌تواند به معنای احیای رابطه کاری باشد و آن‌گاه این پرسش مطرح می‌شود که استقلال چرا برای ثبت مجدد، اصلاح وضعیت ثبتی یا دریافت Validation Exception اقدام نکرده است.

به بیان ساده، ثبت‌نشدن فسخ آسانی مهم‌ترین نقطه قوت دفاع استقلال است، اما به‌تنهایی پاسخ نهایی نیست. باید روشن شود در مقررات مربوط، اثر فسخ از زمان اعلام آن ایجاد می‌شود یا از زمان ثبت در سامانه‌های رسمی. پاسخ به همین پرسش مشخص خواهد کرد آسانی بازیکنی با ثبت پیوسته بوده یا بازیکنی که باید دوباره ثبت می‌شده است.

خود استقلال هم تفاوت دو پرونده را دیده بود

نامه اول آگوست نشان می‌دهد مدیران استقلال نیز پرونده اندونگ را مستقیماً و بدون پرسش به آسانی تعمیم نداده‌اند. باشگاه از فیفا پرسیده بود آیا ثبت آسانی با وجود اخطار فسخ همچنان مستمر و بدون وقفه تلقی می‌شود و آیا توافق بعدی نیاز به ثبت جدید، ثبت مجدد، اصلاح وضعیت موجود یا دریافت Validation Exception دارد. استقلال همچنین پرسیده بود آیا موضع فیفا در بندهای ۴۷ تا ۴۹ پرونده اندونگ، درباره آسانی نیز قابل اجراست. طرح چنین سؤالی نشان می‌دهد حتی باشگاه نیز پاسخ فیفا درباره اندونگ را مجوز اختصاصی و قطعی برای استفاده از آسانی تلقی نکرده و به دنبال تأیید جداگانه درباره این بازیکن بوده است.

بخش مهم‌تر نامه جایی است که استقلال اعلام می‌کند تا زمان دریافت تأییدیه کتبی فیفا، صرف حضور نام آسانی در سامانه داخلی را تنها دلیل اثبات صلاحیت بازی او قرار نخواهد داد. بنابراین، خود باشگاه پذیرفته بود که وضعیت ثبت داخلی و صلاحیت حضور در مسابقه لزوماً یک موضوع واحد نیستند.

نتیجه پرونده با کدام سند مشخص می‌شود؟

پاسخ فیفا درباره اندونگ یک امتیاز مهم در اختیار استقلال قرار می‌دهد. این سند نشان می‌دهد آسانی حتی در صورت معتبر بودن فسخ قرارداد، به دلیل سابقه ثبت در فصل گذشته بازیکن جدید محسوب نمی‌شود و محرومیت استقلال از ثبت بازیکنان جدید، به‌تنهایی مانع بازگشت او نیست. با این حال، این پاسخ ثابت نمی‌کند آسانی از ثبت مجدد بی‌نیاز بوده است. وضعیت اندونگ به دلیل ثبت رسمی فسخ روشن‌تر بود و فیفا مسیر ثبت دوباره او را مشخص کرد. درباره آسانی هنوز باید معلوم شود اخطار فسخ بدون ثبت در سازمان لیگ، رابطه قراردادی و ثبتی او را قطع کرده یا ثبت پیشین همچنان اعتبار داشته است.

ادعای جعل نیز از این موضوع جداست. تفاوت تاریخ توافق‌نامه با زمان امضا، پرسش‌برانگیز است اما به‌تنهایی جعل را ثابت نمی‌کند. برای غیرمجاز دانستن آسانی بر مبنای سند مجعول، باید هم دستکاری عامدانه سند و هم اثر آن بر صدور مجوز بازی بازیکن اثبات شود. جمع‌بندی دقیق این است که پرونده اندونگ می‌تواند به دفاع استقلال کمک کند، اما نسخه آماده‌ای برای حل پرونده آسانی نیست. پاسخ اختصاصی فیفا به نامه اول آگوست، سابقه کامل ثبت بازیکن و تعیین اثر حقوقی اخطار فسخ، سه سند تعیین‌کننده‌اند. تا زمان روشن‌شدن این موارد، نه تخلف استقلال قطعی است و نه می‌توان بند ۴۸ را حکم نهایی تبرئه این باشگاه دانست.