حذف کالابرگ الکترونیکی در راه است؟
مجلس شورای اسلامی به تازگی با حذف طرح کالابرگ الکترونیکی مخالفت کرده است. این در حالی است که دولت به منظور تأمین منابع لازم برای افزایش اعتبار این طرح، قصد دارد حدود ۱۵ میلیون نفر از خانوارهای برخوردارتر را از فهرست مشمولان حذف کند. به گفته سخنگوی کمیسیون اجتماعی مجلس، تاکنون بیش از یک‌ونیم میلیون نفر از مشمولان این طرح توسط وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی حذف شده‌اند.
به گزارش اینتیتر، با توجه به افزایش هزینه‌های روزمره و رشد قیمت کالاهای اساسی، دولت بار دیگر تقویت حمایت‌های معیشتی و افزایش اعتبار کالابرگ الکترونیکی را در دستور کار خود قرار داده است. پیش‌تر قرار بود منابع حاصل از حذف ارز ترجیحی به طرح کالابرگ اختصاص یابد تا همه شهروندان از این حمایت بهره‌مند شوند، اما اکنون این اعتبار تنها برای گروه‌های خاصی از خانوارها در نظر گرفته شده است.
سخنگوی کمیسیون اجتماعی مجلس از بررسی افزایش اعتبار کالابرگ خبر داده و اعلام کرده که دولت در نظر دارد مبلغ این حمایت را بین ۳۰۰ تا ۵۰۰ هزار تومان افزایش دهد. در صورت قطعی شدن افزایش ۵۰۰ هزار تومانی، اعتبار برخی یارانه‌بگیران به یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان در ماه خواهد رسید. با این حال، رقم نهایی افزایش اعتبار هنوز به طور رسمی مشخص نشده و به منابع مالی و جامعه هدف بستگی دارد.
طرح افزایش اعتبار کالابرگ به ویژه بر خانوارهای کم‌درآمد تمرکز دارد و پنج دهک اول درآمدی در اولویت دریافت این حمایت قرار دارند. در سه دهک نخست، خانوارهای تحت پوشش نهادهای حمایتی مانند کمیته امداد و سازمان بهزیستی به راحتی شناسایی می‌شوند و نیازی به فرآیند جداگانه نیست. در دهک‌های چهارم و پنجم نیز وضعیت درآمدی و اقتصادی خانوارها بررسی شده و بخشی از خانوارها از طریق خوداظهاری شناسایی خواهند شد.
در فرآیند شناسایی مشمولان افزایش اعتبار کالابرگ، علاوه بر شاخص‌های درآمدی، وضعیت دارایی‌های خانوار نیز مورد توجه قرار خواهد گرفت. وزیر امور اقتصادی و دارایی اعلام کرده که داشتن خودرو یا ملک، به همراه سایر اطلاعات اقتصادی خانوار در بررسی‌ها لحاظ می‌شود، اما این عوامل به معنای حذف خودکار خانواری که دارای یکی از این دارایی‌ها است، نخواهد بود. در نهایت، مجموعه‌ای از معیارها و ضوابط مدنظر دولت برای تعیین مشمولان اعمال خواهد شد.
از سوی دیگر، بازنگری در فهرست دریافت‌کنندگان حمایت‌های دولتی یکی از راهکارهای تأمین منابع برای افزایش اعتبار کالابرگ است. بر اساس اعلام سخنگوی کمیسیون اجتماعی مجلس، دولت با هماهنگی سازمان امور مالیاتی کشور در نظر دارد با حذف حدود ۱۵ میلیون نفر که وضعیت تمکن مالی بهتری دارند، منابع لازم را فراهم کند. تاکنون حدود یک‌ونیم میلیون نفر حذف شده‌اند و معیارهای جدیدی برای شناسایی وضعیت اقتصادی خانوارها تعریف شده است که صرفاً براساس دهک‌بندی درآمدی نیست.
مسئولان پیش‌تر وعده داده بودند که اعتبار کالابرگ را متناسب با افزایش قیمت کالاهای اساسی و نرخ ارز افزایش دهند. رئیس سازمان برنامه و بودجه در دی‌ماه سال گذشته اعلام کرده بود که اعتبار کالابرگ با افزایش قیمت ارز بالا خواهد رفت. با این حال، تا کنون این اعتبار به صورت عمومی و متناسب با رشد قیمت کالاها افزایش نیافته است و وضعیت بسیاری از اقلام مصرفی در سبد خانوار همچنان به روند افزایشی خود ادامه می‌دهد.
مجلس شورای اسلامی با حذف کالابرگ الکترونیکی مخالفت کرده است، در حالی که دولت قصد دارد برای تأمین منابع افزایش اعتبار این طرح، حدود ۱۵ میلیون نفر از خانوارهای برخوردارتر را حذف کند. بر اساس اظهارات سخنگوی کمیسیون اجتماعی مجلس، تاکنون بیش از یک‌ونیم میلیون نفر از مشمولان این طرح توسط وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی حذف شده‌اند.
با افزایش هزینه‌های روزمره و رشد قیمت کالاهای اساسی، تقویت حمایت‌های معیشتی و افزایش اعتبار کالابرگ الکترونیکی بار دیگر در دستور کار دولت قرار گرفته است. پیش‌تر قرار بود پس از حذف ارز ترجیحی، منابع حاصل شده به طرح کالابرگ اختصاص یابد تا همه شهروندان ساکن ایران از این حمایت بهره‌مند شوند، اما اکنون افزایش اعتبار این طرح برای گروه‌های مشخصی از خانوارها در نظر گرفته شده است.
افزایش اعتبار کالابرگ و گروه‌های مشمول
سخنگوی کمیسیون اجتماعی مجلس از بررسی افزایش اعتبار کالابرگ خبر داده و گفته است که دولت در نظر دارد مبلغ این حمایت را بین ۳۰۰ تا ۵۰۰ هزار تومان افزایش دهد. در صورت قطعی شدن افزایش ۵۰۰ هزار تومانی، اعتبار برخی یارانه‌بگیران به یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان در ماه خواهد رسید. با این وجود، رقم نهایی افزایش اعتبار هنوز به طور رسمی مشخص نشده و به منابع مالی و جامعه هدف بستگی دارد.
طرح افزایش اعتبار کالابرگ تمرکز ویژه‌ای بر خانوارهای کم‌درآمد دارد و پنج دهک اول درآمدی در اولویت دریافت این حمایت قرار دارند. در سه دهک نخست، خانوارهای تحت پوشش نهادهای حمایتی مانند کمیته امداد و سازمان بهزیستی با اطلاعات موجود شناسایی می‌شوند و نیازی به فرآیند جداگانه نیست. در دهک‌های چهارم و پنجم نیز وضعیت درآمدی و اقتصادی خانوارها بررسی شده و بخشی از خانوارها از طریق خوداظهاری شناسایی می‌شوند.
شاخص‌های جدید شناسایی مشمولان
در فرآیند شناسایی مشمولان افزایش اعتبار کالابرگ، علاوه بر شاخص‌های درآمدی، وضعیت دارایی‌های خانوار نیز مورد توجه قرار گرفته است. وزیر امور اقتصادی و دارایی اعلام کرده که داشتن خودرو یا ملک، همراه با سایر اطلاعات اقتصادی خانوار در بررسی‌ها لحاظ می‌شود، اما این عوامل به معنای حذف خودکار خانواری که دارای یکی از این دارایی‌ها است، نیست. در نهایت، مجموعه‌ای از معیارها و ضوابط مدنظر دولت برای تعیین مشمولان اعمال خواهد شد.
از سوی دیگر، بازنگری در فهرست دریافت‌کنندگان حمایت‌های دولتی یکی از راهکارهای تأمین منابع برای افزایش اعتبار کالابرگ است. بر اساس اعلام سخنگوی کمیسیون اجتماعی مجلس، دولت با هماهنگی سازمان امور مالیاتی کشور در نظر دارد با حذف حدود ۱۵ میلیون نفر که وضعیت تمکن مالی بهتری دارند، منابع لازم را فراهم کند. تاکنون حدود یک‌ونیم میلیون نفر حذف شده‌اند و معیارهای جدیدی برای شناسایی وضعیت اقتصادی خانوارها تعریف شده است که صرفاً براساس دهک‌بندی درآمدی نیست.
وضعیت وعده افزایش اعتبار کالابرگ
پیش‌تر و با افزایش قیمت کالاهای اساسی و نرخ ارز، مسئولان وعده داده بودند که اعتبار کالابرگ را متناسب با این تغییرات افزایش دهند. رئیس سازمان برنامه و بودجه در دی‌ماه سال گذشته اعلام کرده بود که اعتبار کالابرگ با افزایش قیمت ارز بالا خواهد رفت. با این حال، تا کنون این اعتبار به صورت عمومی و متناسب با رشد قیمت کالاها افزایش نیافته است. وضعیت بسیاری از اقلام مصرفی در سبد خانوار همچنان به روند افزایشی خود ادامه می‌دهد و چالش‌های معیشتی پابرجاست.
