چرا ایران به کشتی‌های این چهار کشور اجازه عبور از تنگه هرمز را می‌دهد؟
تحلیلگر ارشد نفت خام در شرکت تحلیلی «کپلر» (Kpler)، گفت که قطر، که نقش میانجی را میان واشنگتن و تهران ایفا می‌کند، در ماه اوت هیچ محموله گاز طبیعی مایع (LNG) از طریق این تنگه ارسال نکرد، اما در ماه اکتبر موفق به ارسال ۱.۸ میلیون تن از این محصول شد.
به گزارش اینتیتر به نقل از الجزیره، تهران می‌گوید کشتی‌های این چهار کشور می‌توانند آزادانه از تنگه هرمز عبور کنند، اما تحلیلگران معتقدند که این توافق‌ها با خطرات سیاسی همراه هستند. یک قانون‌گذار ارشد ایرانی روز سه‌شنبه اعلام کرد که ایران کشتی‌های متعلق به هند، چین، عراق و قطر را از محدودیت‌های خود در تنگه هرمز معاف کرده است.
امیر حیات‌مقدم، نایب‌رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی گفت: «کشتی‌های این کشورها آزادانه عبور می‌کنند و آمریکایی‌ها نیز مانع آن‌ها نمی‌شوند.»
ایران در اوایل جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران که در ۲۸ فوریه آغاز شد عملاً این تنگه را بست؛ ایالات متحده نیز در ماه ژوئیه، محاصره دریایی بنادر جنوبی ایران را مجدداً اعمال کرد.
حال، چرا به این چهار کشور اجازه عبور از این تنگه حیاتی داده شده است؟ و آیا در حالی که محاصره همچنان برقرار است، کشتی‌های آن‌ها واقعاً می‌توانند آزادانه تردد کنند؟
به گفته «حیات مقدم»، ایران از هند دارو و از چین حمایت سیاسی دریافت خواهد کرد. ایران همچنین از حمایت دیپلماتیک قطر برخوردار است؛ کشوری که هدایت تلاش‌های میانجی‌گرانه برای پایان دادن به جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران را بر عهده دارد.
حیات مقدم اظهار داشت که تهران از کشتی‌های هندی و چینی حق ترانزیت (عوارض عبور) دریافت خواهد کرد، در حالی که شناورهای قطری به‌صورت رایگان از آنجا عبور می‌کنند. او اشاره‌ای نکرد که آیا کشتی‌های عراقی نیز باید عوارض بپردازند یا خیر.
روزبه پارسی، تحلیلگر مسائل ایران و پژوهشگر وابسته به گروه تاریخ و مطالعات حقوق بشر در دانشگاه لوند، به شبکه الجزیره گفت: «صرف‌نظر از اینکه قانون‌گذاران چه دلیلی برای این اقدام می‌آورند، پرسش اصلی این است که آیا این راهکار عملی است یا خیر؛ و اگر هست، تا چه حد کارایی دارد؟»
او مدعی شد: «ایران مدت‌های مدیدی است که تحت تحریم قرار دارد، بنابراین استفاده از روش تهاتر و دادوستدهای متقابل در تجارت، مسئله جدیدی نیست.»
نادر هاشمی، دانشیار سیاست خاورمیانه در دانشگاه جورج‌تاون، گفت: «به احتمال زیاد ایران در ازای اجازه عبور به این کشتی‌ها، هزینه ترانزیت یا درصدی از ارزش محموله را دریافت می‌کند.»
ولفگانگ پوشتای، تحلیلگر امور امنیتی و دفاعی و وابسته دفاعی پیشین اتریش در لیبی، به شبکه الجزیره گفت: «این اقدام تهران به چند دلیل، حرکتی هوشمندانه است.»
او گفت: «در صورت موفقیت، این اقدام درآمد قابل‌توجهی برای ایران به همراه خواهد داشت؛ چرا که چین با خرید نزدیک به ۹۰ درصد از کل صادرات نفت ایران، بزرگ‌ترین خریدار نفت خام این کشور محسوب می‌شود.»
وی افزود که ایران با مشارکت دادن قطر که خریداران بسیاری برای گاز طبیعی مایع (LNG) خود دارد و همچنین هند، در تلاش است تا «پذیرش» راهبرد واشنگتن در این مناقشه را تضعیف کند؛ به‌ویژه آنکه ایران هیچ‌گونه عوارضی از قطر دریافت نمی‌کند.
