جریمۀ ۶۳ هزار دلاری برای ۹۲ تخلف ایمنی!

به گزارش اینتیتر به نقل از پایگاه خبری بیزنس‌کوریا، و وزارت اشتغال و کار کرۀ‌جنوبی در بازرسی از ۹ کارخانه شرکت «اورهوم» از زیرمجموعه‌های گروه اقتصادی «هانوها»، ۹۲ مورد تخلف شناسایی کرد. از این تعداد، ۵۳ مورد به نقض مقررات ایمنی و بهداشت کار و ۳۹ مورد به تخلف از قوانین کار مربوط بود. این بازرسی پس از مرگ دو کارگر در حوادث صنعتی انجام شد و ابعاد مختلفی از ناایمنی محیط کار و نقض حقوق نیروی کار پیمانکاری را آشکار کرد.

«اورهوم» یکی از شرکت‌های بزرگ تولید و توزیع مواد غذایی در کرۀ جنوبی است که غذای آماده و مواد اولیه غذایی را عمدتاً برای شرکت‌ها و مدارس تأمین می‌کند. وزارت کار پس از دو حادثۀ مرگبار در یکی از کارخانه‌های این شرکت در شهر «یونگین»، بازرسی از تمام ۹ کارخانۀ آن را در دستور کار قرار داد. بازرسان علاوه بر بررسی وضعیت تجهیزات و رعایت مقررات ایمنی، نحوۀ به‌کارگیری کارگران پیمانکاری و پرداخت دستمزد و مزایای آنان را نیز بررسی کردند.

وزارت اشتغال و کار کرۀ‌جنوبی اعلام کرد ۱۳ مورد از تخلفات را برای پیگرد قضایی ارجاع داده، در ۳۷ مورد جریمه‌های اداری به مجموع ۸۶ میلیون و ۳۰۰ هزار وون، معادل حدود ۶۲ هزار و ۳۸۰ دلار، اعمال کرده و برای ۴۲ مورد دیگر دستور اصلاح صادر کرده است.

دو مرگ در محیط کار/ تجهیزات ناایمن همچنان فعال بودند

در کارخانه شمارۀ ۲ اورهوم در شهر «یونگین»، نخستین حادثۀ مرگبار در آوریل ۲۰۲۵ رخ داد؛ زمانی که یکی از کارگران شرکت اصلی در دستگاه خنک‌کنندۀ محصولات غذایی گیر کرد و جان باخت. در ژوئن ۲۰۲۶ نیز کارگر یکی از شرکت‌های پیمانکاری در همین کارخانه، بر اثر گیرکردن در نوار نقالۀ خط بسته‌بندی جان خود را از دست داد.

با وجود این حوادث، بازرسی وزارت کار نشان داد اورهوم در دیگر کارخانه‌های خود همچنان از نوارهای نقاله‌ای استفاده می‌کرد که بازرسی‌های ایمنی الزامی را انجام نداده بودند. افزون بر این، شش کارخانه از مجموع ۹ کارخانه، آموزش‌های ویژۀ ایمنی را برای ۴۶ کارگر بخش نوار نقاله برگزار نکرده یا با تأخیر برگزار کرده بودند. ۴۴ نفر از این کارگران به شرکت‌های پیمانکاری تعلق داشتند.

بازرسان همچنین دریافتند نوارهای نقاله بدون تجهیزات لازم برای جلوگیری از گیرکردن دست و بدن کارگران میان قطعات متحرک فعالیت می‌کردند. زنجیرهای دستگاه‌های تولید توفو نیز پوشش محافظ نداشتند و ورودی دستگاه‌های مخلوط‌کن بدون حفاظ ایمنی رها شده بود. اتصال نامناسب سیم‌های برق قابل‌حمل به زمین و نبود نرده در راه‌پله‌های بخش قالب‌گیری نیز از دیگر موارد نقض مقررات ایمنی بود.

این تخلفات نشان می‌دهد کارگران در بخش‌هایی از خطوط تولید، حتی از ابتدایی‌ترین تمهیدات پیشگیری از حوادث برخوردار نبودند. در چنین شرایطی، ندادن آموزش‌های ضروری به کارگران پیمانکاری، خطر آسیب‌دیدگی و مرگ را برای نیروهایی افزایش می‌دهد که در محیط‌های پرخطر فعالیت می‌کنند.

۴۵ کارگر پیمانکاری در خطوط مستقیم تولید/ تخلف از قانون اعزام نیرو

بخش دیگری از نتایج بازرسی به نحوۀ به‌کارگیری نیروی کار در کارخانه «اورهوم» مربوط بود. بازرسان دریافتند پیمانکار دست‌اول در کارخانه شمارۀ ۲ یونگین، ۴۵ کارگر متعلق به یک پیمانکار دست‌دوم را بدون مجوز قانونی در فرایند مستقیم تولید به کار گرفته است.

برای درک اهمیت این تخلف باید به تفاوت میان «پیمانکاری» و «اعزام نیروی کار» توجه کرد:
در «پیمانکاری قانونی»، شرکت پیمانکار باید مسئولیت سازمان‌دهی کار و نظارت بر کارکنان خود را برعهده داشته باشد و کار را با مدیریت مستقل خود انجام دهد.
اما در «اعزام نیروی کار»، شرکت واسطه صرفاً نیروی انسانی را در اختیار محل کار دیگری قرار می‌دهد. قوانین کرۀ جنوبی به‌کارگیری نیروی اعزامی را در خطوط مستقیم تولید صنایع کارخانه‌ای، جز در شرایط موقت و استثنایی مانند افزایش ناگهانی سفارش‌ها، ممنوع کرده است.

وزارت کار اعلام کرد در این پرونده، شرایط استثنایی برای به‌کارگیری این ۴۵ نفر وجود نداشته است. به همین دلیل، تحقیقات قضایی درباره پیمانکار دست‌دومِ اعزام‌کنندۀ نیروها را آغاز کرده و به پیمانکار دست‌اول دستور داده است این کارگران را مستقیماً استخدام کند.

این بخش از پرونده از نظر حقوق کار اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا استفاده از شرکت‌های واسطه برای تأمین نیروی انسانی می‌تواند رابطۀ واقعی کارگر با کارفرمای استفاده‌کننده از نیروی او را مبهم کند و مسئولیت‌های کارفرمایی را میان چند شرکت تقسیم کند. الزام به استخدام مستقیم ۴۵ کارگر در این پرونده، تلاشی برای پایان‌دادن به همین شکل غیرقانونی به‌کارگیری نیروی کار است؛ هرچند دستور وزارت کار در این مورد به معنای استخدام مستقیم آنان توسط خود اورهوم نیست، بلکه پیمانکار دست‌اول باید این کار را انجام دهد.

در همین زمینه، برای بررسی تطبیقی وضعیت مقابله با استثمار نیروی کار پیمانکاری در کره جنوبی و ایران و شناخت تفاوت مسیرهای حقوقی و اجرایی دو کشور، مطالعه گزارش پیشین ایلنا با عنوان «کره جنوبی؛ از سرکوب کارگران تا قدرت‌یابی تشکل‌های مستقل» می‌تواند ابعاد دیگری از چالش‌های کارگران پیمانکاری و راهکارهای مقابله با تضییع حقوق آنان را روشن کند.

اضافه‌کاری و تعطیل‌کاری بدون پرداخت کامل دستمزد

بازرسی‌ها در زمینۀ پرداخت دستمزد و ساعات کار نیز تخلفاتی را ثبت کردند. اورهوم و شرکت‌های پیمانکاری طرف قرارداد آن، در مجموع ۲۴ میلیون وون، معادل حدود ۱۷ هزار و ۳۵۰ دلار، از مطالبات کارگران بابت اضافه‌کاری و کار در روزهای تعطیل را پرداخت نکرده یا کمتر از میزان قانونی پرداخته بودند.

بازرسان همچنین دریافتند کارفرمایان کارکنان را بیش از سقف قانونی ساعات اضافه‌کاری به کار گرفته‌اند. وزارت کار این موارد را در شمار تخلفات قوانین کار قرار داده و برای آن‌ها دستور پیگیری قضایی یا اصلاح صادر کرده است.

به این ترتیب، تخلفات شناسایی‌شده در کارخانه‌های اورهوم تنها به نبود تجهیزات حفاظتی و آموزش ایمنی محدود نمی‌شود؛ کارگران هم‌زمان با خطر حوادث مرگبار، با نقض حقوق مزدی و مقررات ساعات کار نیز روبه‌رو بوده‌اند.

هشدار وزارت کار به مدیران ارشد گروه «هانوها»

دولت کرۀ جنوبی حوادث مرگبار در شرکت‌های وابسته به گروه «هانوها»، از جمله شرکت «هانوها ایرواسپیس»، را با نگرانی دنبال می‌کند. «کیم یونگ‌هون» وزیر اشتغال و کار این کشور، با اشاره به تکرار حوادث مرگبار و شناسایی تخلفات متعدد در شرکت‌های این گروه گفت: «تأیید شمار زیادی از تخلفات قانونی در یکی از شرکت‌های بزرگ و پیشرو کرۀ جنوبی نشان می‌دهد این مجموعه مسئولیت اجتماعی متناسب با جایگاه خود را انجام نداده است.»

او خواستار اصلاحات اساسی در سطح گروه هانوها شد و تأکید کرد رشد اقتصادی نباید به بهای قربانی‌شدن جان و ایمنی کارگران به دست آید.

وزارت کار نیز اعلام کرد نظارت بر «اورهوم» را ادامه می‌دهد و اجرای دستورهای اصلاحی در ۴۲ مورد تخلف را پیگیری می‌کند. این وزارتخانه از مدیران ارشد گروه هانوها خواسته است به اقدامات مقطعی بسنده نکنند و مسئولیت اصلاح نظام ایمنی و رویه‌های کاری شرکت‌های زیرمجموعه را برعهده بگیرند.