نقشه برکناری نتانیاهو
آیا نتانیاهو در آستانه از دست دادن حامی اصلی خود در واشنگتن است؟ توماس فریدمن با اشاره به کاهش حمایت افکار عمومی آمریکا از اسرائیل، از احزاب میانهرو، چپگرا و عرب میخواهد برای جلوگیری از بازگشت نتانیاهو به قدرت متحد شوند.
به گزارش اینتیتر به نقل از روزنامه نیویورک تایمز، توماس فریدمن، تحلیلگر ارشد مسائل خاورمیانه و ستون نویس نیویورک تایمز
در یادداشتی خطاب به شهروندان اسرائیل، از احزاب مخالف بنیامین نتانیاهو خواستهام با تشکیل ائتلافی متشکل از احزاب میانهرو، چپگرا و نمایندگان عرب، مانع بازگشت نخستوزیر کنونی به قدرت شوند.
رأیدهندگان آمریکایی با شکست جمهوریخواهان، مخالفت خود را با فساد، سوءاستفاده از قدرت و بیکفایتی دولت ترامپ نشان دادهاند. همانگونه که آمریکاییها در انتخابات اخیر علیه ترامپ موضع گرفتند، اکنون اسرائیلیها نیز فرصت دارند نتانیاهو را کنار بگذارند.
تشابه نتانیاهو و ترامپ
ترامپ تصور میکرد پیروزی انتخاباتی به او اختیار نامحدود میدهد؛ از جمله برای تضعیف نهادهای مستقل، انتصاب افراد فاقد صلاحیت در مناصب مهم، بهرهبرداری شخصی از قدرت و تبدیل سیاست خارجی آمریکا به عرصه معامله با رهبران اقتدارگرا.
برای نمونه میتوانم به حملهای اشاره کنم که به کشته شدن بیش از ۱۲۰ کودک در یک مدرسه ابتدایی در ایران انجامیده و ترامپ بابت آن عذرخواهی نکرده است. این رفتارها با شیوه حکمرانی نتانیاهو مقایسه میشود. اسرائیل نیز در انتخابات آمریکا به دو دلیل بازنده بوده است: نخست، بخشی از افکار عمومی آمریکا اکنون اسرائیل را همپیمان ترامپ میبیند و دوم، ترامپ در مقطع حساس انتخابات برای حفظ موقعیت سیاسی خود، حمایت از اسرائیل را به ابزاری انتخاباتی تبدیل کرده است.
ترامپ در واکنش به نگرانی از کاهش حمایت رأیدهندگان جوان جمهوریخواه از اسرائیل، ناگهان وعده داد کمک نظامی سالانه ۳.۸ میلیارد دلاری آمریکا به اسرائیل تا پایان سال متوقف شود. این موضعگیری در شرایطی مطرح شد که اسرائیل همچنان درگیر جنگی چندجبههای است. به اظهارات جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا هم قابل توجه است که حمایت از اسرائیل را یکی از چهار عامل شکست جمهوریخواهان در انتخابات دانسته بود.
کاهش حمایت عمومی آمریکا از اسرائیل
در نظرسنجی گالوپ در فوریه، دو سوم دموکراتها همدلی بیشتری با فلسطینیان نسبت به اسرائیلیها ابراز کردهاند. همچنین در نظرسنجی مرکز پژوهشی پیو در ماه مارس، ۵۷ درصد جمهوریخواهان ۱۸ تا ۴۹ ساله دیدگاهی نامطلوب نسبت به اسرائیل داشتهاند.
معتقدم اسرائیل دیگر نمیتواند انتظار داشته باشد که حمایت سنتی آمریکا، صرفنظر از سیاستهایش، ادامه پیدا کند. بهویژه از استفاده دولت اسرائیل از کمکهای نظامی آمریکا برای سیاستهای شهرکسازی و گسترش کنترل بر کرانه باختری انتقاد میشود. بخش مهمی از افکار عمومی آمریکا میان حمایت از امنیت اسرائیل و مخالفت با سیاستهای آن در سرزمینهای فلسطینی تمایز قائل است.
پیشنهاد تشکیل ائتلاف با مشارکت احزاب عرب
احزاب مخالف نتانیاهو چارهای ندارند غیر اینکه حول گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد ارتش اسرائیل متحد شوند. مشارکت حزب عربی منصور عباس در ائتلاف جدید مشارکت داده شود و حتی در صورت لزوم، دولتی اقلیت با حمایت پارلمانی نمایندگان عرب تشکیل شود تا زمینه کنار رفتن نتانیاهو فراهم شود.
مرکز سیاسی اسرائیل باید اتهامهای نتانیاهو علیه احزاب عربی را مستقیماً به چالش بکشد. برای درک نقش جامعه عرب به آمارهایی اشاره میشود که ۲۵ درصد پزشکان، ۲۷ درصد پرستاران و ۴۹ درصد داروسازان عرب هستند.
در مقابل، از احزاب فوقارتدوکس انتقاد میشود طی دههها از یارانههای دولتی گسترده بهرهمند شدهاند، اما بخشی از اعضای آنها از خدمت نظامی خودداری میکنند.
نتانیاهو؛ تهدیدی برای رابطه با آمریکا؟
ادامه نخستوزیری نتانیاهو میتواند به از دست رفتن حمایت آمریکا منجر شود. به باور من تشکیل دولتی با مشارکت احزاب میانهرو و چپگرا و نمایندگان عرب، میتواند نخستین گام برای بازسازی اعتماد در واشنگتن باشد.
انتخابات آمریکا را لحظهای برای بازگشت به ارزشهایی مانند مسئولیتپذیری، شایستهسالاری و همزیستی سیاسی توصیف میکنم و از اسرائیلیها میخواهم بهجای ادامه سیاستهای مبتنی بر دشمنی با همسایگان و گروههای داخلی، مسیر مشابهی را انتخاب کنند.