آیا بریتانیا دوباره به آغوش اروپا میرود؟
اندی برنهام، نخستوزیر بریتانیا، با انتقاد از پیامدهای برگزیت اعلام کرده است دولت پس از نشست با مقامهای اروپایی، گزینههای بازتعریف روابط با اتحادیه اروپا، از جمله پیوستن به اتحادیه گمرکی، بازار واحد یا حتی عضویت کامل را بررسی خواهد کرد. او تضعیف جایگاه جهانی بریتانیا را از پیامدهای خروج از اتحادیه میداند، اما تصمیم نهایی را به مردم و پارلمان آینده واگذار کرده است. مذاکرات پیشرو بر توافقهای تجاری و کشاورزی نیز متمرکز است، ولی اتحادیه اروپا تأکید دارد بریتانیا تا زمانی که عضو بازار واحد نباشد، در تدوین مقررات آن حق تصمیمگیری نخواهد داشت.
به گزارش اینتیتر به نقل از روزنامه گاردین، اندی برنهام، نخستوزیر بریتانیا، با انتقاد از پیامدهای خروج کشورش از اتحادیه اروپا اعلام کرده است که دولت پس از نشست پیشرو با مقامهای اروپایی، گفتوگو درباره گزینههای بازتعریف روابط بلندمدت با این اتحادیه را آغاز خواهد کرد. او معتقد است جایگاه بینالمللی بریتانیا در یک دهه پس از برگزیت تضعیف شده و لندن باید امکان نزدیکشدن دوباره به اروپا را بررسی کند؛ هرچند تأکید دارد تصمیم نهایی درباره مسیر آینده در اختیار مردم و پارلمان بعدی خواهد بود.
این موضعگیری در شرایطی مطرح میشود که دولت کارگر با اختلافنظرهای داخلی درباره نحوه مواجهه با میراث برگزیت روبهرو است و برخی اعضای کابینه نگران هستند بازگشایی این پرونده، شکافهای سیاسی گذشته را دوباره فعال کند.
بازنگری در خطوط قرمز برگزیت
برنهام در سخنرانی سیاست خارجی خود در ضیافت شهردار لندن گفت پس از نشست بروکسل، مذاکرات تازهای با اتحادیه اروپا درباره گزینههای رابطه بلندمدت آغاز خواهد شد. این گزینهها میتواند شامل پیوستن به اتحادیه گمرکی، بازگشت به بازار واحد اروپا یا حتی عضویت کامل در اتحادیه باشد.
با این حال، نخستوزیر تأکید کرده است که دولت تا پیش از انتخابات عمومی بعدی از خطوط قرمز اعلامشده خود عبور نخواهد کرد و در هر مرحله، مردم بریتانیا نقش تعیینکننده خواهند داشت. او گفت گزینههای مختلف و ارزیابی دولت از آنها در اختیار پارلمان بعدی قرار خواهد گرفت تا درباره مسیر آینده تصمیمگیری شود.
منابع داونینگاستریت میگویند هدف برنهام در مرحله کنونی، شکلدادن به بحث عمومی درباره آینده روابط با اروپا است نه حرکت شتابزده به سوی یک نتیجه مشخص. با این حال، اعلام تمایل شخصی او به بازگشت کامل بریتانیا به اتحادیه اروپا، به گفته این منابع، ممکن است دشواری مدیریت این بحث را افزایش داده باشد.
برخی چهرههای دولت نیز معتقدند بهتر است روند بازنگری در برگزیت با احتیاط پیش برود و دولت برای تغییرات سریع فشار وارد نکند. در مقابل، حامیان خروج از اتحادیه اروپا در روزهای اخیر دو گروه کارزار جدید تشکیل دادهاند تا در صورت طرح مجدد عضویت، از باقیماندن بریتانیا خارج از این اتحادیه دفاع کنند. بوریس جانسون و دیوید کامرون، دو نخستوزیر پیشین که در همهپرسی برگزیت در دو سوی مخالف قرار داشتند، نیز درباره بازگشت به اتحادیه اروپا هشدار دادهاند.
هزینههای برگزیت و تلاش برای توافقهای تازه
برنهام در سخنرانی خود گفت جایگاه بریتانیا در جهان طی یک دهه پس از برگزیت کاهش یافته است. به گفته او، دولتهای پیشین در تعامل با متحدان و نهادهای بینالمللی از جمله در خارج از اروپا، به اندازه کافی توجه و مراقبت نشان ندادند و پیامدهای این رویکرد فراتر از روابط اروپایی بوده است. او همچنین از ناکامی بریتانیا در سرمایهگذاری برای نوسازی کشورهای مشترکالمنافع و رویکرد متناقض لندن در روابط با چین انتقاد کرد.
نخستوزیر در بخش دیگری از سخنانش به سیاست دولت پیشین در قبال خاورمیانه پرداخت و گفت بریتانیا بهدرستی حملات حماس در ۷ اکتبر را محکوم کرد، اما واکنش این کشور به تحولات پس از آن در غزه باعث شد بسیاری درباره جهتگیری اخلاقی لندن پرسشهایی مطرح کنند. برنهام تأکید کرد تحولات سیاسی سالهای اخیر این تصور را در جهان ایجاد کرده که بریتانیا تغییر کرده است؛ در حالی که به گفته او، مردم این کشور همچنان همان ارزشها و ویژگیهای گذشته را دارند و این بیثباتی سیاسی بوده که تصویر بینالمللی کشور را دچار ابهام کرده است.
در همین حال، نخستوزیر قرار است در نشست بروکسل با رهبران اروپایی درباره توافقهایی در حوزه غذا و کشاورزی، تجارت انتشار کربن و طرح جابهجایی جوانان گفتوگو کند. دولت بریتانیا برآورد کرده است این توافقها میتواند تولید ناخالص داخلی کشور را حدود ۰.۴ درصد، معادل ۱۷ میلیارد پوند، افزایش دهد.
محدودیت نقش بریتانیا در تدوین مقررات اروپا
یکی از موضوعات مورد اختلاف در مذاکرات، میزان مشارکت بریتانیا در تدوین مقررات اتحادیه اروپا بهویژه در حوزه محصولات غذایی و نوشیدنی است. لندن خواهان آن است که در چارچوب توافق احتمالی کشاورزی و مواد غذایی، نقشی در شکلدهی به مقررات مربوط داشته باشد.
اما ساندرو گوتزی، رئیس هیئت پارلمانی اتحادیه اروپا و بریتانیا، تأکید کرده است که لندن تا زمانی که عضو بازار واحد نباشد، نمیتواند در جایگاه تصمیمگیرنده در فرایند تدوین قوانین اروپایی حضور داشته باشد. به گفته او، بریتانیا با انتخاب خروج از اتحادیه، از مشارکت در تصمیمگیریهای مشترک نیز خارج شده است و نمیتواند انتظار داشته باشد مانند کشورهای عضو، در جلسات تدوین و بررسی استانداردها حضور داشته باشد. گوتزی احتمال اعطای نقشی مشورتی مشابه جایگاه سوئیس را مطرح کرده، اما این نقش را با مشارکت کامل در تصمیمگیری متفاوت دانسته است. او در عین حال تلاش برنهام برای استفاده حداکثری از ظرفیتهای رابطه کنونی را قابل درک توصیف کرده است.
بازگشت به اروپا؛ تصمیمی فراتر از یک توافق تجاری
مواضع تازه دولت بریتانیا نشان میدهد بحث برگزیت وارد مرحلهای تازه شده است؛ مرحلهای که در آن، موضوع صرفاً کاهش موانع تجاری یا انعقاد توافقهای محدود نیست، بلکه جایگاه لندن در ساختار سیاسی و اقتصادی اروپا نیز دوباره مورد بررسی قرار میگیرد.
با این حال، اختلافنظرهای داخلی در بریتانیا و محدودیتهایی که اتحادیه اروپا برای مشارکت کشورهای خارج از بازار واحد در تصمیمگیریها قائل است، مسیر نزدیکی دوباره را پیچیده میکند. دولت برنهام اکنون باید میان خواست خود برای بهبود روابط با اروپا، حساسیتهای سیاسی داخلی و شرایطی که بروکسل برای همکاری تعیین میکند، توازن برقرار کند. در نهایت، اینکه بریتانیا به توافقهای محدود بسنده کند یا مسیر بازگشت به ساختارهای عمیقتر اروپایی را در پیش بگیرد، به تصمیم پارلمان آینده و میزان پذیرش سیاسی و عمومی تغییر در میراث برگزیت بستگی خواهد داشت.