آتلانتیک: پنتاگون دسترسی کنگره به اطلاعات جنگ علیه ایران را محدود کرد
سناتور الیزابت وارن (دموکرات) و تنی چند از همکارانش در سنا، ماه گذشته گلایه کردند که پنتاگون تنها یک برآورد محرمانه از هزینهها ارائه داده که امکان به اشتراکگذاری آن با عموم مردم وجود نداشته است.
به گزارش اینتیتر به نقل از فرارو، رئیسجمهور ترامپ و پیت هگست، وزیر دفاع، پاسخی آماده برای این پرسش دارند که درگیری نهماهه با ایران چگونه پیش رفته است: ما پیروز شدیم. اما دولت تقریباً تمام تلاش خود را به کار بسته تا مانع از بررسی دقیق این ادعای مشکوک شود و هزینههای کامل این عملیات - چه از نظر جانی و چه از نظر مالی - را از دید عموم پنهان نگه داشته است.
به نقل از آتلانتیک، ماه گذشته، هنگامی که سناتور کریس مورفی، دموکراتِ ایالت کنتیکت، عازم خلیج فارس شد، درخواستی مطرح کرد که زمانی یک درخواست کاملاً عادی تلقی میشد: بازدید از «العدید»؛ پایگاه هوایی عظیم ایالات متحده در نزدیکی پایتخت قطر که مقر فرماندهی مرکزی آمریکا در منطقه نیز در آنجا مستقر است. این پایگاه بهطور معمول میزبان ۱۰ هزار نیروی نظامی و بیش از ۱۰۰ فروند هواپیماست. اندکی پس از آنکه ترامپ در ماه فوریه جنگ با ایران را آغاز کرد، ایران این پایگاه را هدف حملات هوایی قرار داد؛ هرچند در زمانی که مورفی به منطقه رسید، درگیریها تا حد زیادی متوقف شده بود.
مورفی عضو «کمیته تخصیص بودجه» در مجلس سناست؛ کمیتهای که باید درباره نحوه هزینهکردِ پول مالیاتدهندگان توسط دولت تصمیمگیری کند. این همان کمیتهای است که باید درخواستهای بودجهایِ مربوط به تعمیر پایگاه العدید و سایر پایگاههای آسیبدیده از حملات ایران - و همچنین ۶۷ میلیارد دلار بودجه اضافی که دولت برای هزینههای جنگ درخواست کرده است - را تأیید کند.
مورفی خواستار بازدید از محل، دریافت گزارش توجیهی، یا هر اقدام دیگری شد که بتواند به او در ارزیابی میزان خسارات و هزینههای تعمیرات کمک کند. پنتاگون پاسخ منفی داد. فردی مطلع به من گفت که تقریباً در همان زمان، سناتور جمهوریخواه جونی ارنست از ایالت آیووا - که از کهنهسربازان ارتش بوده و در «کمیته نیروهای مسلح» سنا عضویت دارد - نیز سفری به منطقه خلیج فارس داشت، اما وزارت دفاع به او اعلام کرد که اجازه بازدید از پایگاهها را نخواهد داشت.
در پسِ این پاسخهای منفی، تصمیمی نهفته است که «هگست» در اوایل جنگ اتخاذ کرد تا مانع از سفر اعضای کنگره به منطقه شود. پنتاگون نمیتوانست قانونگذاران را از سفر به خاورمیانه منع کند؛ اما طبق یادداشتی مورخ ۳ مارس که من آن را بررسی کردهام، هگست به دفتر امور قانونگذاری پنتاگون دستور داد تا «به رهبران مربوطه در کنگره اطلاع دهند که هیچگونه پشتیبانیای از سوی «وزارت جنگ» برای بازدید هیئتهای کنگره در دسترس نخواهد بود. »
در این یادداشت برای تأکید بیشتر آمده است: هیچگونه پشتیبانیای از سوی وزارت جنگ برای سفرهای اعضای کنگره به حوزه مسئولیت فرماندهی مرکزی ایالات متحده، بدون تأیید شخص من، ارائه نخواهد شد.
شاید این دستور در روزهای نخست جنگ منطقی به نظر میرسید، اما زمانی که «مورفی» و «ارنست» درخواستهای خود را مطرح کردند، عملیات نظامی ماهها بود که در وضعیتی بلاتکلیف و راکد به سر میبرد. با این حال، این سیاست همچنان به قوت خود باقی است.
محدودیت دسترسی رسانهها به اطلاعات جنگ
سناتورها تنها کسانی نیستند که با محدودیت دسترسی مواجه شدهاند. در اوایل جنگ، ارتش ایالات متحده بهطور مداوم اطلاعاتی درباره روند پیشرفت جنگ ارائه میداد؛ اما این اطلاعات بسیار گزینشی بود: وزارت دفاع تنها آماری از «اهداف مورد اصابت» (۱۳ هزار مورد در هفتههای نخست) و تجهیزات نظامی مستقرشده ارائه میکرد. پنتاگون بهطور مرتب درخواستهای رسانهها برای دریافت جزئیات بیشتر را با استناد به «امنیت عملیاتی» رد میکرد. همچنین، تنها به تعداد انگشتشماری از خبرنگاران اجازه داد تا در کنار نیروهای نظامی مستقر شوند؛ تعدادی که بسیار کمتر از جنگهای پیشین بود.
هگست و ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش، در آغاز درگیریها کنفرانسهای مطبوعاتی پراکندهای برگزار میکردند که در آنها هگست با جزئیات شرح میداد چه بخشی از توان نظامی ایران نابود شده است. وزیر دفاع اصرار داشت که ارتش ایالات متحده کاملاً شفاف عمل میکند و هر کس خلاف این تصور را داشته باشد، یا قصد حمله به رئیسجمهور را دارد و یا فاقد حس میهنپرستی است.
اما با طولانی شدن جنگ، برگزاری این کنفرانسهای مطبوعاتی نیز متوقف شد. هگست از اوایل ماه مه تا هفتهی گذشته چنین جلسهای برگزار نکرده بود؛ تا اینکه هفتهی پیش از این فرصت استفاده کرد تا علیه تلاش یکی از نمایندگان کنگره از حزب خودش برای استیضاح او، استدلال کند.
اگرچه کنگره و افکار عمومی همچنان پرسشهایی را مطرح میکنند که برای درک جنگ نقشی محوری دارند، اما دولت تنها پاسخهایی ناکافی ارائه کرده است.
پرسشهای بیپاسخ درباره حمله به میناب و خسارات جنگ
دقیقاً چه عاملی منجر به حمله ایالات متحده به مدرسهای در مینابِ ایران در نخستین روز جنگ شد که به کشته شدن بیش از ۱۷۰ غیرنظامی انجامید؟ ادعا میشود که یک خطای هدفگیری عامل این رویداد بوده است، اما گزارش «ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده» (سنتکام) در این باره منتشر نشده و «هگست» نیز هرگز به علت وقوع آن نپرداخته است.
حملات ایران چه میزان خسارت به تأسیسات ایالات متحده در خاورمیانه وارد کرده است؟ اطلاعات اندکی که در دست داریم، عمدتاً برگرفته از عکسهای گرفتهشده توسط شاهدان و منتشرشده در شبکههای اجتماعی، تصاویر ماهوارهای (که بسیاری از آنها توسط رسانههای ایرانی منتشر شدهاند) و برآوردهای منابع خارجی است.
چه بر سر شهروندان و کارکنان دولتی ایالات متحده در این منطقه آمده است؟ ما تنها زمانی از جزئیات تخلیه شتابزده خانوادههای نظامیان از مقر عظیم «ناوگان پنجم» در بحرین آگاه شدیم که برخی از افراد تخلیهشده، ماهها بعد، مدعی شدند که پنتاگون با آنها رفتار نامناسبی داشته است.
این جنگ چه تأثیری بر موجودی موشکهای پدافند هوایی گذاشته است؟ دولت ترامپ ورود برخی سازمانهای خبری به کاخ سفید را ممنوع کرده و یکی از دلایل آن را گزارشهای این رسانهها درباره کمبودهای شدید در این زمینه عنوان کرده است.
ایران چند بار به پایگاههای ایالات متحده در منطقه حمله کرده است؟ برخی حملات مهم هرگز فاش نشدند؛ از جمله حملات موشکی به مرکز فرماندهی هوایی در پایگاه «العدید» یا حمله به یک کشتی آمریکایی در تنگه هرمز، که البته بعدها توسط رسانهها گزارش شدند. چه شرایطی منجر به کشته شدن ۲۳ نظامی آمریکایی و مجروح شدن بیش از ۸۵۰ نفر دیگر شد؟ و آیا اصلاً این آمار تلفات دقیق است؟
احتمال ازسرگیری حملات علیه ایران در سایه ابهام اطلاعاتی
ترامپ اکنون در حال بررسی از سرگیری حملات علیه ایران است تا از احیای برنامههای هستهای و موشکی این کشور جلوگیری کند؛ آن هم در حالی که رأیدهندگان در انتخابات میاندورهای، مخالفت شدید خود را با چنین رویکردهایی نشان داده بودند. طرحهایی برای تشدید دوباره تنشها روی میز او قرار دارد و او به معاونش، ونس، ادعا کرده است که هیچگونه تلاشی برای برقراری ارتباط با تهران انجام ندهد، چرا که به ادعای او، دوران دیپلماسی به پایان رسیده است. خلأ اطلاعاتیِ نه ماه گذشته بدین معناست که در حالی که رئیسجمهور در اندیشه بازگرداندن کشور به ورطه درگیری است، ما تنها تصویری بسیار محدود از وقایعی داریم که تاکنون رخ دادهاند.
نگرش تحقیرآمیز هگست نسبت به مطبوعات و تعامل با کنگره، بسیار پیش از آغاز جنگ شکل گرفته بود. او پیش از جلسات تأیید صلاحیت خود در سال ۲۰۲۵، از برگزاری دیدارهای مرسوم با اکثر سناتورهای دموکراتِ عضو «کمیته نیروهای مسلح سنا» خودداری کرد. پس از تصدی مقام، او حتی مقامات بسیار ارشد پنتاگون را نیز از تعامل با کنگره بدون کسب مجوز، منع کرد.
انتقاد سناتورهای جمهوریخواه از محدودیت دسترسی به اطلاعات
مقامات پنتاگون مجموعهای از جلسات توجیهی محرمانه درباره جنگ ایران را برای قانونگذاران برگزار کردهاند. «فرماندهی مرکزی ایالات متحده» (سنتکام) گفت که در سال جاری، از طریق ارائه شهادت، جلسات توجیهی و تماسهای تلفنی، حدود ۶۰ بار با آنها تعامل داشته است. با این حال، جریان اطلاعات تنها به متحدان همحزب محدود شده است. مایک راوندز، سناتور جمهوریخواه از ایالت داکوتای جنوبی، همین هفته از پنتاگون انتقاد کرد که چرا در حالی که مقامات دفاعی خواستار تأمین بودجه جدید از کنگره هستند، دموکراتها را از جلسات توجیهی محرمانه پیرامون تهدیدها کنار گذاشتهاند. وضعیت مشابهی در مجلس نمایندگان نیز رخ داده است.
راوندز خطاب به هانگ کائو =نامزد پیشنهادی ترامپ برای ریاست نیروی دریایی - گفت: اگر همکارانم حتی برای شنیدن اطلاعات دعوت نمیشوند، بسیار دشوار است که از آنها بخواهم از این موضوع حمایت کنند.
مقامات نظامی همچنین ارائه اطلاعات به نهادهای نظارتی رسمی دولت را محدود کردهاند. در گزارشی که ماه سپتامبر درباره هزینههای جنگ منتشر شد، «دفتر بودجه کنگره» - که وظیفه حسابرسی و برآورد هزینهها را در کنگره بر عهده دارد - ناچار شد اطلاعات را عمدتاً از طریق گزارشهای عمومی گردآوری کند تا بتواند ارزش تجهیزات ازدسترفته را برآورد کند (که طبق برآورد آنها، دستکم ۱.۹ میلیارد دلار بوده است)؛ چرا که پنتاگون به درخواستهای این دفتر برای دریافت اطلاعات پاسخی نداده بود.
مقامات پنتاگون تا اواسط ماه نوامبر، هزینه عملیاتهای جنگی و جایگزینی مهمات را حدود ۴۸ میلیارد دلار برآورد کردهاند، اما بسیاری معتقدند که رقم واقعی بسیار بالاتر از این است. سناتور الیزابت وارن (دموکرات) و تنی چند از همکارانش در سنا، ماه گذشته گلایه کردند که پنتاگون تنها یک برآورد محرمانه از هزینهها ارائه داده که امکان به اشتراکگذاری آن با عموم مردم وجود نداشته است.
در مقابل، وزارت امور خارجه چنین ملاحظاتی نداشت و برآورد خود را برای تعمیر تأسیسات دیپلماتیک ایالات متحده در منطقه - که تا پایان ماه ژوئن حدود ۱۸۴ میلیون دلار برآورد شده بود - به صورت علنی اعلام کرد.
پنتاگون اعلام کرده است که نمیتواند برآوردی از هزینه خسارات ارائه دهد، زیرا مقامات هنوز تصمیم نگرفتهاند که چه چیزی باید بازسازی شود و این بازسازی در کجا صورت گیرد. سخنگوی پنتاگون از ارائه اظهارنظری رسمی برای این گزارش خودداری کرد.
انتقاد سناتور مورفی از نبود نظارت بر هزینههای جنگ
مورفی گفت که تلاش میکرده برخی از خلأهای اطلاعاتی را پر کند. او ماه گذشته در رویدادی گفت: چطور ممکن است ما تصمیماتی بگیریم که طبق قانون اساسی اختیار آن را داریم — یعنی تصمیمگیری درباره تأمین مالی جنگ — در حالی که اصلاً نمیتوانیم آن جنگ را ببینیم؟
البته، در سفرهای قانونگذاران همیشه نوعی خودنمایی سیاسی نیز وجود دارد. اما قانونگذاران بر حق خود برای انجام مأموریتهای حقیقتیاب، به عنوان بخشی از نظام «تفکیک و توازن قوا» در ایالات متحده، تأکید ورزیدهاند. برخی از کارکنان کنگره گفتند که درک میکنند پنتاگون بخواهد در بحبوحه یک درگیری فعال، از انحراف منابع (برای تأمین امنیت بازدیدکنندگان) جلوگیری کند.
یکی از مقامات سابق دولت بایدن نیز گفت که در اوایل جنگ اوکراین، دولت گاهی مانع سفر قانونگذاران به کییف میشد. با این حال، پنتاگون در نهایت این ممنوعیت را تعدیل کرد و تمهیدات امنیتی لازم را برای بازدید قانونگذاران فراهم آورد؛ آن هم در شرایطی که جنگ اوکراین - برخلاف جنگ احتمالی با ایران - جنگی نیست که ایالات متحده مستقیماً در آن مشارکت داشته باشد.
رابرت ویلکی، که در دوران جنگ عراق به عنوان مقام ارشد امور قانونگذاری در پنتاگون خدمت میکرد، گفت که ممنوعیت کلی هگست برای دسترسی قانونگذاران، رویهای را نقض میکند که دستکم از زمان جنگ جهانی دوم برقرار بوده است. شاید فرماندهان نظامی همیشه از هیاهو و نمایشهای پیرامون این بازدیدها استقبال نمیکردند، اما میدانستند که چنین سفرهایی بخش ضروریِ نظارت کنگره محسوب میشوند.
این سفرها همچنین ابزاری هستند که ارتش از آنها برای ترغیب قانونگذاران به تصویب بودجههای کلانتر استفاده میکند. به قول ویلکی — با اشاره به شخصیت قهرمان و مسلحِ قرن بیستمی، باک راجرز فرماندهان خوب میدانند که: تا پول نباشد، خبری از «باک راجرز» هم نیست!
ابهام در آمار تلفات نظامیان آمریکایی
اطلاعاتی که پنتاگون درباره تلفات جنگ در میان پرسنل نظامی منتشر کرده، محدود بوده و تحت تأثیر تصمیمات اداری، مبهم باقی مانده است. وبسایتی که توسط پنتاگون اداره میشود، آمار کشتهشدگان و مجروحان نیروهای نظامی را در تمامی درگیریهای بزرگ ایالات متحده، از زمان جنگ جهانی اول تاکنون، فهرست کرده است. اما در ماه ژوئیه، آمار مربوط به چهار کشته و دهها مجروح در جریان «عملیات خشم حماسی» - نامی که ارتش برای جنگ با ایران برگزیده - از مجموع ارقام این وبسایت حذف شد.
پنتاگون در ابتدا علت این امر را «اختلال در دادهها» عنوان کرد و مدعی شد که هیچ تلاشی برای پنهان کردن آمار واقعی تلفات صورت نگرفته است. چند روز بعد، این وبسایت با افزودن دستهبندی جدیدی تحت عنوان «عملیاتهای برونمرزی» بهروزرسانی شد و موارد حذفشده، دوباره در این فهرست جدید ظاهر شدند. مقامات به نامهای استناد کردند که دونالد ترامپ برای کنگره فرستاده و در آن مدعی شده بود که درگیری جدیدی با ایران از تاریخ ۷ ژوئیه آغاز شده است.
برخی از نیروهای نظامی که در حملات ایران مجروح شدهاند، اظهار داشتهاند که ارتش اهمیت جراحات آنها را ناچیز جلوه داده یا آنها را نادیده گرفته است. تقسیمبندی تلفات به دو دسته توسط وزارت دفاع، درک آمار کلی تلفات را برای عموم دشوارتر میکند. پنتاگون با وجود آنچه «ایرادات فنی وبسایت» خوانده، از دقت این سیستم دفاع کرده است.
هگست گاهی چنان برخورد کرده که گویی تلفات جنگ اهمیتی ندارند. در روزهای نخست جنگ، یک حمله پهپادی به بندر شعیبه در کویت منجر به کشته شدن شش نظامی شد. هنگامی که خبرنگاران خواستار جزئیات شدند، هگست رسانهها را به بزرگنمایی این تلفات متهم کرد.
او در یک نشست خبری در تاریخ ۴ مارس به خبرنگاران گفت: وقتی چند پهپاد از سد دفاعی عبور میکنند یا اتفاقات ناگواری رخ میدهد، این موضوع به تیتر یک اخبار تبدیل میشود. رسانهها فقط میخواهند چهره رئیسجمهور را خراب کنند.
درخواست بودجه ۱.۵ تریلیون دلاری در سایه ابهام درباره هزینه جنگ
میتوان انتظار داشت که رهبران جدید دموکرات کنگره، پس از به دست گرفتن قدرت در اوایل سال آینده، پنتاگون را در مورد نحوه مدیریت تلفات تحت فشار قرار دهند. هگست و ترامپ ممکن است بخواهند جنگ را به عنوان یک پیروزی از پیش در دسترس به تصویر بکشند. اما وزیر دفاع هنوز حداقل در یک جبهه به نمایندگان مجلس نیاز دارد: پول. هگست در یک بیانیه ویدیویی قبل از رأیگیری استیضاح برنامهریزی شده، درخواست بودجه نظامی ۱.۵ تریلیون دلاری دولت و دهها میلیارد دلار دیگر برای پوشش هزینههای از پیش پرداخت شده جنگ ایران - هر چه که واقعاً باشد - را مطرح کرد.