شیوع شپش سر در مدارس؛ علائم ابتلا چیست؟
شیوع شپش سر در میان کودکان و دانش‌آموزان به یکی از موضوعات مورد توجه وزارت بهداشت تبدیل شده است. رئیس گروه سلامت نوجوانان، جوانان و مدارس وزارت بهداشت با اشاره به انتقال این آلودگی انگلی از طریق تماس مستقیم و استفاده مشترک از وسایل شخصی، از خانواده‌ها خواسته است علائمی مانند خارش شدید و مداوم سر را جدی بگیرند. به گفته مسئولان وزارت بهداشت، شپش سر به گروه اجتماعی خاصی محدود نیست و با رعایت اصول بهداشتی و استفاده صحیح از روش‌های درمانی می‌توان آن را کنترل کرد.
به گزارش اینتیتر به نقل از ایسنا , دکتر محمد مرادی، رئیس گروه سلامت نوجوانان، جوانان و مدارس وزارت بهداشت، شپش سر را یکی از آلودگی‌های انگلی شایع در کودکان معرفی کرد و گفت مهم‌ترین علامت ابتلا به این مشکل، خارش شدید پوست سر است.
این خارش ممکن است باعث بی‌قراری، خستگی و اختلال خواب کودکان شود و در ادامه بر تمرکز و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان تأثیر بگذارد. به همین دلیل، والدین باید در صورت مشاهده خارش مداوم سر، وضعیت موها و پوست سر فرزندان خود را بررسی کنند.
شپش حشره‌ای کوچک، بدون بال و خون‌خوار است که در میان موها و روی پوست سر زندگی می‌کند. تخم این حشره که با نام رشک شناخته می‌شود، به ساقه مو می‌چسبد و به‌راحتی جدا نمی‌شود. معمولاً پشت گوش‌ها و قسمت پس سر از نواحی مهم برای بررسی وجود شپش و رشک هستند.
شپش سر چگونه به کودکان و دانش‌آموزان منتقل می‌شود؟
یکی از راه‌های اصلی انتقال شپش، تماس مستقیم سر با سر فرد آلوده است. استفاده مشترک از وسایل شخصی نیز می‌تواند در انتقال این آلودگی نقش داشته باشد. شانه، برس، کلاه، روسری، حوله، بالش و ملحفه از جمله وسایلی هستند که نباید به‌صورت مشترک استفاده شوند.
به دلیل تماس نزدیک دانش‌آموزان در محیط مدرسه، رعایت نکات پیشگیرانه اهمیت زیادی دارد. خانواده‌ها باید به کودکان آموزش دهند که وسایل شخصی خود را در اختیار دیگران قرار ندهند و از وسایل مشترک برای مرتب کردن موهایشان استفاده نکنند.
مرادی همچنین تأکید کرد شپش سر مختص خانواده‌های کم‌درآمد یا افرادی با شرایط بهداشتی خاص نیست و ممکن است افراد مختلف جامعه را درگیر کند. بنابراین، ابتلا به شپش نباید باعث خجالت، سرزنش یا برخورد تبعیض‌آمیز با دانش‌آموزان شود.
درمان شپش سر با شامپو پرمترین و لوسیون دایمتیکون
رئیس گروه سلامت نوجوانان وزارت بهداشت با اشاره به روش‌های درمان شپش سر، استفاده از فرآورده‌های ضد شپش را از راهکارهای کنترل این آلودگی دانست. شامپوی پرمترین یک درصد و لوسیون دایمتیکون چهار درصد از جمله فرآورده‌هایی هستند که برای درمان شپش سر مورد استفاده قرار می‌گیرند.
طبق توضیحات ارائه‌شده، شامپوی پرمترین یک درصد باید مطابق دستور مصرف روی موهای مرطوب استفاده شود و پس از ۱۰ دقیقه با آب فراوان شسته شود. تکرار درمان پس از یک هفته نیز اهمیت دارد.
در روش استفاده از لوسیون دایمتیکون چهار درصد، فرآورده روی موهای خشک و از ریشه تا نوک موها قرار می‌گیرد تا تمام پوست سر و موها به آن آغشته شوند. پس از هشت ساعت، موها با شامپوی معمولی شسته می‌شوند و استفاده مجدد از لوسیون یک هفته بعد توصیه شده است.
انتخاب روش درمان و نحوه مصرف باید مطابق دستورالعمل فرآورده و شرایط فرد باشد. برای کودکان خردسال، زنان باردار و افراد دارای شرایط خاص، دریافت راهنمایی تخصصی پیش از مصرف ضروری است.
برای از بین بردن شپش چه اقداماتی لازم است؟
پس از درمان، شانه‌کردن موها با شانه دندانه‌ریز مخصوص شپش به خارج کردن حشرات مرده و رشک‌های چسبیده به ساقه مو کمک می‌کند. مرطوب کردن موها نیز می‌تواند جداسازی رشک‌ها را آسان‌تر کند.
همچنین لازم است اعضای خانواده از نظر وجود شپش بررسی شوند و افراد مبتلا، درمان مناسب را به‌صورت هم‌زمان انجام دهند تا احتمال انتقال مجدد کاهش پیدا کند. شست‌وشوی وسایل شخصی و تمیز نگه داشتن شانه و برس نیز از اقدامات تکمیلی مهم است.
آیا برای درمان شپش باید موها را کوتاه کرد؟
یکی از نگرانی‌های خانواده‌ها درباره ابتلا به شپش، ضرورت کوتاه کردن یا تراشیدن موهای کودکان است. با این حال، به گفته مسئولان وزارت بهداشت، کوتاه کردن مو برای درمان شپش ضروری نیست و با استفاده از روش‌های مناسب و رعایت اصول بهداشتی می‌توان آلودگی را کنترل کرد.
در نهایت، خانواده‌ها باید خارش شدید سر دانش‌آموزان را جدی بگیرند، موهای کودکان را به‌ویژه پشت گوش و پس سر بررسی کنند و در صورت مشاهده علائم ابتلا، درمان را به تأخیر نیندازند. آگاهی، تشخیص زودهنگام و درمان صحیح، مهم‌ترین راهکارها برای کنترل شپش سر در مدارس و جلوگیری از انتقال آن به دیگران هستند.
