تشدید تنش تهران و واشنگتن؛ ایران آمریکا را به نقض توافق صلح متهم کرد
ایران پس از حملات گسترده آمریکا به دهها هدف در اطراف تنگه هرمز، واشنگتن را به نقض توافق آتشبس و تفاهمنامه صلح میان دو کشور متهم کرد. این در حالی است که آمریکا این حملات را پاسخی به حمله ایران به سه نفتکش تجاری در تنگه هرمز عنوان کرده و همزمان معافیت موقت تحریمهای صادرات نفت ایران را نیز لغو کرده است.
به گزارش اینتیتر، ایران، آمریکا را به نقض توافقی که با هدف پایان دادن به جنگ میان دو کشور امضا شده بود متهم کرد. این اتهام پس از آن مطرح شد که ارتش آمریکا حملات گستردهای را به اهدافی در اطراف تنگه هرمز انجام داد و همزمان معافیت موقت تحریمهای صادرات نفت ایران را لغو کرد.
براساس گزارش گاردین، ارتش آمریکا اعلام کرد بامداد چهارشنبه بیش از ۸۰ هدف را در واکنش به حملات ایران به سه شناور تجاری که روز سهشنبه در حال عبور از تنگه هرمز بودند، هدف قرار داده است.
فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) با اشاره به هدف قرار گرفتن سه نفتکش، از جمله یک کشتی حامل گاز طبیعی مایع (LNG) قطر، اعلام کرد: «اقدامات تهاجمی ایران غیرقابل توجیه، خطرناک و نقض آشکار آتشبس بوده است.»
در مقابل، ایران با حمله به پایگاههای نظامی آمریکا در بحرین و کویت واکنش نشان داد. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی مدعی شد ۸۵ مرکز نظامی را هدف قرار داده است. آژیرهای هشدار حمله هوایی در هر دو کشور به صدا درآمد و ارتش کویت اعلام کرد سامانههای پدافندی این کشور در حال مقابله با حملات موشکی و پهپادی «متخاصم» هستند، اما تاکنون گزارشی از خسارات احتمالی منتشر نشده است.
حملات روز چهارشنبه تازهترین مورد از مجموعه نقضهای آتشبس میان دو طرف به شمار میرود؛ آتشبسی که از ماه آوریل اجرایی شد. همچنین دو کشور ماه گذشته تفاهمنامهای (MOU) امضا کردند که آغازگر یک دوره ۶۰ روزه مذاکرات برای حلوفصل پرونده هستهای ایران و پایان دائمی درگیریها بود.
مقامهای آمریکایی به رسانههای مختلف گفتهاند حملات روز چهارشنبه مراکز پرتاب تسلیحات، سامانههای پدافند هوایی و تجهیزات نظارت ساحلی ایران را هدف قرار داده است. رسانههای دولتی ایران نیز از وقوع چندین انفجار در جزیره قشم، بندرعباس و شهرستان سیریک خبر دادند.
رسانههای آمریکایی گزارش دادهاند که دونالد ترامپ هنگام حضور در نشست سران ناتو در ترکیه، مجوز انجام این حملات را صادر کرده است.
مارک روته، دبیرکل ناتو، نیز از اقدام آمریکا حمایت کرد و گفت: «وقتی آتشبس برقرار است و ایران آن را نقض میکند، واکنش قاطع آمریکا کاملاً ضروری است.»
وزارت امور خارجه ایران نیز آمریکا را به نقض مکرر تفاهمنامه میان دو کشور متهم و اعلام کرد تهران در پاسخ، «اقدامات قاطع» انجام خواهد داد.
محمدباقر قالیباف، مذاکرهکننده ارشد ایران در گفتوگوها با آمریکا، مدعی شد دخالت واشنگتن در تنگه هرمز، حملات اسرائیل به لبنان و حملات به جنوب ایران از جمله موارد نقض این تفاهمنامه بوده است.
او همچنین به تصمیم وزارت خزانهداری آمریکا برای لغو تعلیق موقت تحریمهای صادرات نفت ایران اشاره کرد.
آمریکا پس از امضای تفاهمنامه در ماه گذشته، تحریمهای صادرات نفت ایران را بهطور موقت تعلیق کرده بود، اما پس از حمله به شناورهای تجاری در تنگه هرمز، این معافیت را روز سهشنبه لغو کرد.
تعلیق تحریمهای نفتی ایران از همان ابتدا با انتقاد مخالفان سیاستهای دولت ترامپ در قبال ایران روبهرو شد. منتقدان معتقد بودند این اقدام یکی از مهمترین ابزارهای فشار اقتصادی بر تهران را پیش از آغاز مذاکرات هستهای از بین برده است.
مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO) نیز اعلام کرد نفتکش قطری «الرقیات» از جمله شناورهایی بوده که روز سهشنبه هنگام حرکت از تنگه هرمز به سمت دریای عمان هدف حمله قرار گرفته است.
قطر که نقش میانجی در مذاکرات تهران و واشنگتن را برعهده دارد، این حمله را «نقض آشکار و جدی حقوق بینالملل» توصیف کرد. ماجد الانصاری، سخنگوی وزارت خارجه قطر، اعلام کرد دوحه ایران را مسئول کامل این اقدام میداند.
هر سه نفتکش در نزدیکی سواحل عمان هدف قرار گرفتند؛ جایی که عمان پیشنهاد ایجاد یک مسیر جدید کشتیرانی در نزدیکی سواحل خود را مطرح کرده است. ایران با این پیشنهاد مخالفت کرده و خواهان دریافت عوارض از کشتیهایی است که از این آبراه عبور میکنند.
تهران پیشتر اعلام کرده بود تلاش آمریکا برای ایجاد مسیرهای جدید در تنگه هرمز، نقض تفاهمنامه میان دو کشور محسوب میشود. ایران معتقد است متن این توافق، مدیریت بازگشایی تنگه هرمز را با هماهنگی عمان به تهران واگذار کرده تا عبور و مرور تجاری ظرف ۳۰ روز به سطح پیش از جنگ بازگردد.
کارشناسان میگویند ابهام موجود در متن تفاهمنامه باعث شده تهران و واشنگتن برداشتهای متفاوتی از مفاد آن داشته باشند؛ موضوعی که همچنان آتشبس شکننده میان دو طرف را در معرض تهدید قرار داده است.
