وزیر دفاع برکنارشده اوکراین خواستار برگزاری انتخابات ریاستجمهوری در زمان جنگ شد
میخائیلو فدوروف، وزیر دفاع پیشین اوکراین که اخیراً از سمت خود برکنار شده است، خواستار برگزاری انتخابات ریاستجمهوری این کشور در شرایط جنگی شد؛ اقدامی که میتواند جدیترین چالش سیاسی علیه ولودیمیر زلنسکی از زمان آغاز تهاجم تمامعیار روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ باشد.
به گزارش اینتیتر، میخائیلو فدوروف، وزیر دفاع پیشین اوکراین، خواستار بازگشت روند کامل دموکراتیک و برگزاری انتخابات ریاستجمهوری حتی در شرایط ادامه جنگ با روسیه شد.
به گزارش گاردین، این سیاستمدار که برکناری ناگهانی او در ماه گذشته به شکلگیری موجی از اعتراضات در اوکراین منجر شد، در یک پیام ویدئویی ۹ دقیقهای که شامگاه سهشنبه منتشر شد، گفت اوکراین باید «حتی در میانه یک جنگ طولانی، روند کامل دموکراتیک را احیا کند».
فدوروف گفت: «دموکراسی نمیتواند گروگان روسیه باشد. ما دقیقاً به این دلیل میجنگیم که میخواهیم یک کشور آزاد و اروپایی باقی بمانیم.»
او در سخنان خود مستقیماً نام ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهوری اوکراین، را مطرح نکرد، اما بهطور ضمنی عملکرد دولت فعلی را زیر سؤال برد و گفت ساختار حکمرانی اوکراین بهدرستی عمل نمیکند و با وجود شرایط اضطراری کشور، در مقابله با فساد با مشکلات جدی روبهرو است.
فدوروف گفت: «مردم نمیتوانند برای همیشه در شرایطی زندگی کنند که نمیدانند چرا برخی تصمیمها گرفته میشود؛ چرا بعضی اصلاحات پیش میروند و برخی دیگر متوقف میشوند.»
او تأکید کرد که اوکراین میتواند همزمان با ادامه جنگ، انتخابات ملی نیز برگزار کند.
وزیر دفاع پیشین اوکراین همچنین گفت: «بهویژه زمانی خطرناک است که در جامعه این احساس شکل بگیرد که معیار اصلی برای انتصاب افراد، نه تخصص، نتیجه عملکرد یا توانایی ایجاد تحول در کشور، بلکه وفاداری شخصی به سیستم است.»
انتخابات در اوکراین از زمان اعمال حکومت نظامی در پی آغاز تهاجم تمامعیار روسیه در سال ۲۰۲۲ به حالت تعلیق درآمده است. دوره پنجساله ریاستجمهوری زلنسکی نیز در ماه مه ۲۰۲۴ به پایان رسید، اما در شرایط ادامه جنگ، تمایل چندانی در اوکراین برای برگزاری انتخابات وجود نداشته است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، پیشتر خواستار برگزاری انتخابات در اوکراین شده بود. با این حال، روابط پرتنش پیشین ترامپ و زلنسکی طی یک سال گذشته تا حدی بهبود یافته است؛ بهویژه در شرایطی که کییف نشان داده توانایی ادامه مقابله نظامی با روسیه را دارد.
فدوروف ۳۵ ساله از سال ۲۰۱۹ تا ژانویه، وزیر تحول دیجیتال اوکراین بود و در این دوره نقش مهمی در توسعه استفاده نظامی از پهپادها در این کشور داشت. او سپس برای مدت کوتاهی وزیر دفاع شد و در این سمت عملکردی موفق ارزیابی میشد، اما در ماه ژوئیه بهطور ناگهانی از دولت کنار گذاشته شد.
برکناری فدوروف پس از اختلاف او با ژنرال الکساندر سیرسکی، فرمانده نیروهای مسلح اوکراین، رخ داد. پس از این اتفاق اعتراضات خیابانی در اوکراین شکل گرفت و در نهایت سیرسکی نیز از سمت خود برکنار شد، اما نشانهای از بازگشت فدوروف به دولت دیده نشد.
زلنسکی روز سهشنبه بهطور رسمی یوگن خمارا، سرپرست وزارت دفاع، را برای تصدی دائمی این وزارتخانه معرفی کرد. این انتصاب باید به تأیید پارلمان اوکراین برسد و انتظار میرود رأیگیری درباره آن روز چهارشنبه انجام شود.
آرتم برونژوکوف، تحلیلگر سیاسی اوکراینی، درباره امکان برگزاری انتخابات در شرایط کنونی ابراز تردید کرد و گفت با توجه به ادامه بمباران روسیه، هنوز مشخص نیست چگونه میتوان امنیت رأیدهندگان را تضمین کرد.
او گفت در جامعه اوکراین «دیدگاهی عمیقاً ریشهدار» وجود دارد که انتخابات ضروری است، اما باید پس از پایان مرحله فعال جنگ برگزار شود.
این تحلیلگر همچنین تأکید کرد که اوکراین همچنان یک «دموکراسی در حال جنگ» است و اعتراضاتی که پس از برکناری فدوروف از دولت شکل گرفت، نمونهای از همین وضعیت محسوب میشود.
اعتراضات علیه دولت طی شبهای گذشته در میدانی در نزدیکی دفتر ریاستجمهوری اوکراین در مرکز کییف ادامه داشت، هرچند شمار شرکتکنندگان کاهش یافته بود. با این حال، این کارزار اعتراضی شامگاه یکشنبه با برگزاری تجمعی ویژه دوباره شدت گرفت و حدود ۲ هزار نفر در آن شرکت کردند. معترضان نیز بهطور مداوم شعار «فدوروف، فدوروف، فدوروف» سر دادند.
بر اساس نتایج یک نظرسنجی که در ابتدای ماه جاری میلادی انجام شده است، فدوروف در دور نخست انتخابات ریاستجمهوری احتمالی اوکراین با کسب ۱۳.۱ درصد آرا در جایگاه سوم قرار میگیرد. در این نظرسنجی، زلنسکی با ۲۲.۳ درصد در رتبه نخست و والری زالوژنی، فرمانده پیشین نیروهای مسلح اوکراین و سفیر فعلی این کشور در بریتانیا، با ۲۱.۴ درصد در جایگاه دوم قرار دارند.
همین نظرسنجی که توسط مرکز تحقیقات اجتماعی سوسیِس انجام شده، نشان میدهد زلنسکی در دور دوم انتخابات احتمالی در برابر هر دو رقیب خود، یعنی فدوروف و زالوژنی، شکست خواهد خورد. انتخابات ریاستجمهوری اوکراین در دو مرحله برگزار میشود.
در صورت تصمیم اوکراین برای برگزاری انتخابات، این کشور با چالشهای بزرگی مواجه خواهد بود. میلیونها شهروند اوکراینی از آغاز جنگ از کشور خارج شده یا آواره شدهاند و بیش از یک میلیون نفر نیز در نیروهای مسلح خدمت میکنند که بسیاری از آنها در خطوط مقدم جنگ حضور دارند.
از سوی دیگر، حدود یکپنجم خاک اوکراین همچنان در اشغال روسیه قرار دارد؛ مسئلهای که برگزاری یک انتخابات سراسری و تضمین مشارکت عادلانه و امن شهروندان را با دشواریهای جدی مواجه میکند.