بزرگترین نقشه سهبعدی جهان در راه است
آژانس فضایی اروپا نخستین مجموعه بزرگ دادههای تلسکوپ فضایی اقلیدس را منتشر کرد. این اطلاعات حاصل ۱۳ ماه رصد و شامل بیش از یک میلیارد جرم کیهانی است؛ دادههایی که میتوانند به شناخت ماده تاریک و انرژی تاریک کمک کنند.
به گزارش اینتیتر به نقل از فرارو، آژانس فضایی اروپا (ESA) و کنسرسیوم اقلیدس نخستین مجموعه بزرگ دادههای تلسکوپ فضایی اقلیدس را منتشر کردند. این مجموعه شامل اطلاعات مربوط به بیش از یک میلیارد جرم کیهانی است و گام مهمی برای تهیه بزرگترین نقشه سهبعدی جهان به شمار میرود.
دادههای منتشرشده که با عنوان DR1 شناخته میشوند، حاصل حدود ۱۳ ماه رصد تلسکوپ اقلیدس هستند. این تلسکوپ در این مدت محدودهای از آسمان به وسعت ۹۵۰۰ قرص کامل ماه را بررسی کرده و اطلاعات مربوط به صدها میلیون کهکشان و دیگر اجرام کیهانی را ثبت کرده است.
این مجموعه داده حدود ۱.۷ میلیون گیگابایت حجم دارد و شامل بیش از ۹۰۰ میلیون کهکشان، حدود ۱۵ هزار نامزد عدسی گرانشی قوی و بیش از ۶۰ میلیون نامزد اختروش است. همچنین طیفهای نوری بیش از ۱۶۰ میلیون منبع در آن ثبت شده است.
هدف اصلی مأموریت اقلیدس ترسیم نقشهای سهبعدی از کیهان و بررسی ساختار جهان در طول میلیاردها سال است. دانشمندان با استفاده از این اطلاعات میتوانند نحوه توزیع کهکشانها و تغییرات ساختار کیهان را بررسی کنند.
یکی از مهمترین اهداف این مأموریت، کمک به شناخت ماده تاریک و انرژی تاریک است؛ دو پدیده ناشناختهای که نقش مهمی در درک ساختار و تحول جهان دارند. بررسی پدیدههایی مانند عدسی گرانشی نیز به دانشمندان امکان میدهد اثر گرانش ماده تاریک را از طریق خمیدگی نور اجرام دوردست مطالعه کنند.
تلسکوپ اقلیدس در ژوئیه ۲۰۲۳ به فضا پرتاب شد و قرار است طی مأموریتی ششساله، بیش از یکسوم آسمان را بررسی کند. انتظار میرود نقشه نهایی این مأموریت اطلاعاتی درباره میلیاردها کهکشان و تاریخ تحول کیهان در اختیار دانشمندان قرار دهد.
کارول موندل، مدیر علمی آژانس فضایی اروپا، در واکنش به انتشار این دادهها گفت: «این تصاویر صرفاً عکسهایی زیبا نیستند، بلکه امروز شاهد ثبت یک نقطه عطف علمی در مطالعه کیهان هستیم.»