خواننده آهنگ «سرم بازار مسگرهاست» کیست؟؛ شعری از بهروز باغبان با هوش مصنوعی؟!
قطعه‌ای احساسی با مطلع «سرم بازار مسگرهاست» در هفته‌های اخیر در شبکه‌های اجتماعی حسابی دیده شده است. این اثر که سروده بهروز باغبان است و گروه هنری آی‌نغمه آن را تولید کرده، برخلاف تصور بسیاری از شنوندگان، هیچ خواننده انسانی ندارد و کاملاً با ابزارهای هوش مصنوعی ساخته شده است.
به گزارش اینتیتر، ترکیب شعرخوانی و فناوری هوش مصنوعی این روزها شکل‌های تازه‌ای از محتوا را وارد فضای مجازی کرده و یکی از نمونه‌های پربازدید آن همین قطعه است. صدای یکنواخت و مصنوعی اما تأثیرگذار در کنار واژه‌های سنگین شعر، تضادی ایجاد کرده که مخاطب را درگیر می‌کند و باعث شده بخش‌هایی از آن مدام بازنشر شود.
این اثر با عنوان دیگر «جهنم دره» هم شناخته می‌شود و تصاویر تلخی از آشفتگی درونی انسان معاصر را به تصویر می‌کشد. بهروز باغبان در این سروده با استعاره‌هایی مثل بازار مسگرها، جنگ زرگرها، گورستان دخترها و چاه یوسف، فضایی از تنهایی، خستگی و کشمکش‌های روحی ساخته است.
متن کامل شعر
سرم بازار مسگرهاست دلم در چنگ بربرهاست
چنان با خود گلاویزم درونم جنگ زرگرهاست
نه میلی به سخن دارم نه مشتاقم به خاموشی
که روح جان پریشانم بلاتکلیف باورهاست
تظاهر می‌کنم خوبم ولی از روی ناچاری
که جانم تنگه‌ای زخمی به غمگینی بندرهاست
جنون در کاسه مغزم چو سیر و سرکه می‌جوشد
و من بیزارم از قلبم که گورستان دخترهاست
اجنه دائماً در من نشست هفتگی دارند
که در من کودکی قلدر هواخواه قلندرهاست
جهنم دره‌ای در من همیشه گرم خودسوزیست
خودم هیزم خودم آتش خودم داغ صنوبرهاست
وبالم شد پر و بالم زمانی که قفسم شد
شنیدم از قفس‌سازی قفس مرگ کبوترهاست
به چاه افتادن یوسف به من این نکته را آموخت
که یوسف هم اگر باشی حسابت با برادرهاست
انتشار چنین آثاری نشان می‌دهد مرزهای سنتی تولید موسیقی در حال جابه‌جایی است. حالا هر کسی می‌تواند بدون استودیو و خواننده حرفه‌ای، شعری را با صدایی ساختگی اما باکیفیت منتشر کند. این روند از یک سو فرصت تازه‌ای برای خلاقیت ایجاد کرده و از سوی دیگر این پرسش را پیش می‌کشد که اصالت هنر با دخالت ماشین‌ها چه شکلی پیدا می‌کند.
واکنش گسترده کاربران به این قطعه، حتی با وجود آگاهی از مصنوعی بودن صدا، نشان‌دهنده تمایل مخاطبان امروز به محتوای دارای بار عاطفی بالاست. ترانه‌هایی با درون‌مایه تلخ و واقع‌گرایانه همچنان بخش مهمی از سلیقه عمومی را تشکیل می‌دهند و این نمونه ثابت کرده که احساس می‌تواند حتی از طریق صدای غیرانسانی هم منتقل شود.
آینده چنین تولیداتی و میزان جایگزینی آن‌ها با خوانندگان سنتی هنوز مشخص نیست. همچنین باید دید نهادهای نظارتی در برابر این سبک از آثار صوتی چه موضعی خواهند گرفت.
