آمریکا سومین شب حملات به ایران را آغاز کرد؛ ترامپ از محاصره دریایی تنگه هرمز و دریافت عوارض عبور خبر داد
همزمان با ورود درگیریهای آمریکا و ایران به سومین شب متوالی، دونالد ترامپ از اجرای محاصره دریایی ایران و دریافت ۲۰ درصد عوارض از کشتیهای عبوری در تنگه هرمز خبر داد؛ اقدامی که با واکنش شدید تهران و نهادهای بینالمللی روبهرو شده و نگرانیها درباره تشدید بحران در خلیج فارس و بازار جهانی انرژی را افزایش داده است.
به گزارش اینتیتر، به گزارش رسانههای بینالمللی، ایالات متحده برای سومین شب متوالی حملات نظامی خود علیه ایران را ادامه داد. این حملات تنها چند ساعت پس از آن انجام شد که دونالد ترامپ اعلام کرد واشنگتن محاصره دریایی ایران را از سر میگیرد و قصد دارد از کشتیهایی که از تنگه هرمز عبور میکنند، هزینه دریافت کند.
براساس گزارش گاردین، فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) در بیانیهای اعلام کرد: «این حملات هزینه سنگینی بر نیروهای ایرانی تحمیل خواهد کرد و توانایی آنها برای حمله به غیرنظامیان و کشتیهای تجاری در تنگه هرمز را کاهش میدهد.»
ترامپ پیش از آغاز حملات، در گفتوگو با «هیو هویت» مجری محافظهکار آمریکایی گفته بود: «امشب و فردا با شدت به آنها حمله خواهیم کرد و هیچ کاری هم از دستشان برنمیآید.»
او همچنین مدعی شد: «آنها چیزی ندارند؛ فقط زیاد حرف میزنند.»
حمله به نفتکشهای اماراتی
امارات متحده عربی اواخر روز دوشنبه اعلام کرد دو نفتکش این کشور در مسیر جنوبی تنگه هرمز و در آبهای سرزمینی عمان هدف دو موشک کروز ایران قرار گرفتهاند. بر اثر این حمله، یک ملوان هندی جان باخت و هشت نفر دیگر زخمی شدند که حال چهار نفر از آنها وخیم گزارش شده است.
جهش قیمت نفت
در پی تشدید تنشها، قیمت نفت برنت با رشد ۷.۸ درصدی به ۸۱.۹۲ دلار در هر بشکه رسید؛ هرچند همچنان پایینتر از رکورد ۱۲۰ دلاری ثبتشده در اوج جنگ قرار دارد.
طرح جنجالی ترامپ برای تنگه هرمز
ترامپ پیشتر اعلام کرده بود آمریکا قصد دارد از تمامی محمولههایی که از تنگه هرمز عبور میکنند، ۲۰ درصد عوارض دریافت کند. او در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» نوشت که آمریکا باید از این پس «نگهبان تنگه هرمز» شناخته شود.
این موضع در حالی مطرح شده که واشنگتن پیش از این بارها تأکید کرده بود تنگه هرمز باید بدون دریافت هرگونه عوارض برای همه کشورها باز بماند. کارشناسان حقوق بینالملل معتقدند دریافت هزینه اجباری برای عبور از این آبراه با اصول آزادی کشتیرانی مغایرت دارد و میتواند پیامدهای اقتصادی گستردهای در سطح جهان ایجاد کند.
ادامه فروپاشی توافق موقت
اگرچه ایران و آمریکا از نظر رسمی هنوز در میانه دوره ۶۰ روزه توافق موقتی قرار دارند که قرار بود زمینه مذاکرات برای پایان جنگ را فراهم کند، اما در عمل این توافق با تبادل حملات در تنگه هرمز تقریباً از بین رفته و نگرانیها درباره آغاز دوباره یک جنگ گسترده افزایش یافته است.
اطلاعرسانی رسمی به کنگره آمریکا
روز دوشنبه مشخص شد ترامپ به صورت رسمی به کنگره آمریکا اطلاع داده که از هفتم ژوئیه عملیات نظامی علیه ایران از سر گرفته شده است. دولت آمریکا این اقدام را آغاز یک دوره جدید ۶۰ روزه برای ادامه عملیات نظامی بدون مجوز کنگره میداند.
بر اساس قانون اساسی آمریکا، تنها کنگره اختیار اعلام جنگ را دارد، هرچند رؤسای جمهور آمریکا همواره مدعی بودهاند در شرایط اضطراری میتوانند بدون مجوز کنگره عملیات نظامی محدودی را آغاز کنند. مخالفان دولت ترامپ، از هر دو حزب جمهوریخواه و دموکرات، این تفسیر را مغایر قانون دانستهاند.
آغاز اجرای محاصره دریایی ایران
مرکز مشترک اطلاعات دریایی به رهبری نیروی دریایی آمریکا اعلام کرد اجرای محاصره دریایی ایران از شامگاه سهشنبه آغاز میشود و تمامی بنادر، پایانههای نفتی و سواحل ایران را در بر خواهد گرفت.
در این بیانیه آمده است هر شناوری که بدون مجوز وارد یا خارج از منطقه محاصره شود، ممکن است توقیف، منحرف یا با استفاده از زور متوقف شود. البته تأکید شده عبور کشتیهایی که مقصد یا مبدأ آنها ایران نیست، از تنگه هرمز محدود نخواهد شد.
با این حال، کارشناسان درباره امکان اجرای عملی چنین محاصرهای توسط نیروی دریایی آمریکا تردیدهایی مطرح کردهاند.
واکنش ایران و سازمانهای بینالمللی
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی آمریکا را به تهدید امنیت عرضه جهانی نفت و گاز متهم کرد و هشدار داد هرگونه اقدام واشنگتن در تنگه هرمز با پاسخ جدی ایران روبهرو خواهد شد.
حسین محبی، سخنگوی سپاه، اعلام کرد آمریکا امنیت انرژی جهان را به خطر انداخته و باید پاسخگوی پیامدهای اقدامات خود باشد. او همچنین تأکید کرد ایران همچنان حاکمیت و مدیریت تنگه هرمز را در اختیار خواهد داشت.
سازمان بینالمللی دریانوردی (IMO) نیز اعلام کرد هیچ مبنای حقوقی برای دریافت عوارض اجباری از کشتیهای عبوری در تنگههای بینالمللی وجود ندارد و این سازمان همچنان با هرگونه اخذ هزینه برای عبور از چنین آبراههایی مخالف است.
ادعای جدید ترامپ
ترامپ در گفتوگویی با شبکه فاکسنیوز مدعی شد آمریکا احتمالاً کنترل تنگه هرمز را در اختیار خواهد گرفت و باید بابت مدیریت این مسیر راهبردی هزینه دریافت کند.
در مقابل، محمدباقر قالیباف، مذاکرهکننده ارشد ایران، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «دوران توافقهای یکطرفه به پایان رسیده است. یا به تعهدات خود عمل کنید یا هزینه آن را بپردازید.»
گسترش جنگ در منطقه
درگیریها اکنون به کشورهای مختلف منطقه کشیده شده است. ایران طی روزهای اخیر پایگاههای آمریکا در چند کشور را هدف قرار داده و هزاران نفر، عمدتاً در ایران و لبنان، جان خود را از دست دادهاند.
حملات ایران روز یکشنبه به قطر نیز گسترش یافت؛ کشوری که از میانجیهای اصلی مذاکرات آتشبس محسوب میشود. امارات متحده عربی نیز اعلام کرد سامانههای پدافندی این کشور موشکها و پهپادهای شلیکشده از سوی ایران را رهگیری کردهاند.
ادامه این تنشها شوک تازهای به اقتصاد جهانی وارد کرده و با افزایش قیمت انرژی، نگرانیها درباره رشد دوباره تورم در جهان را تشدید کرده است؛ موضوعی که میتواند در آستانه انتخابات کنگره آمریکا، به یکی از چالشهای مهم سیاسی برای دولت ترامپ تبدیل شود.
