عدم قطعیت بلند مدت در مذاکرات ایران و امریکا ادامه دارد!
توافق احتمالی ایران و آمریکا، فقط یک توافق مقدماتی برای مذاکراتی طولانی در تابستان خواهد بود و عدم قطعیت احتمالا ماهها ادامه خواهد داشت.
به گزارش اینتیتر، اکونومیست در مقالهای نوشته «اگر درباره وضعیت مذاکرات میان آمریکا و ایران سردرگم شدهاید، تنها نیستید.»
دستیابی به توافق میان دو کشور بسیار نزدیک به نظر میرسد، اما پایان این روند با اخبار و مواضع ضد و نقیض همچنان در هالهای از ابهام است.
یک پیمان محدود و ادامه مذاکرات در تابستان
اکونومیست مینویسد ایران و آمریکا واقعا به یک توافق نزدیکتر شدهاند، اما این توافق آنطور که ترامپ توصیف میکند، توافقی برای پایان جنگ نخواهد بود و در بهترین حالت، این توافق احتمالاً فقط زمانی برای مذاکرات دشوارتر بعدی خواهد خرید و توافقی برای ادامه گفتگو درباره یک توافق نهایی خواهد بود.
این اصول شامل بازگشایی تنگه هرمز، اعمال محدودیت بر برنامه هستهای ایران و کاهش تحریمهای ایران است و هر دو طرف تابستان را صرف مذاکره درباره نحوه اجرای این اصول خواهند کرد.
برای مثال، در یک توافق مقدماتی، ایران احتمالاً با توقف چندساله غنیسازی اورانیوم موافقت خواهد کرد.
آمریکا و ایران همچنان باید درباره جزئیات به توافق برسند: چه کسی پایبندی ایران را راستیآزمایی خواهد کرد؟ ایران باید به چه مراحل و نقاط عطفی برسد تا آمریکا تحریمها را لغو کند؟
اختلافات و تغییر موضع ظاهری ترامپ
روز شنبه، دونالد ترامپ، پس از تماس با رهبران منطقه، گفت که توافق «به زودی» اعلام خواهد شد. با این حال، روز یکشنبه رئیسجمهور آمریکا گفت نمایندگانش نباید برای رسیدن به توافق «عجله» کنند.
اکونومیست مینویسد اختلافات دو طرف، یکی از دلایل تغییر ظاهری مواضع ترامپ است.
اختلافاتی بر سر اینکه ایران به محض امضای توافق مزایای اقتصادی دریافت کند یا خیر، سرنوشت ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده و محاصره دریایی.
مشکل دیگر ترامپ، سیاسی است. او در دوره اول ریاستجمهوریاش از برجام که توسط باراک اوباما در سال ۲۰۱۵ امضا شده بود خارج شد و در یک دهه اخیر برجام را «یکی از بدترین توافقهایی که تاکنون منعقد شده» توصیف کرده است. اما توافقی که اکنون در حال مذاکره آن است، چندان متفاوت از همان توافقی که تحقیر میکرد به نظر نمیرسد.
این موضوع انتقاد برخی جمهوریخواهان را برانگیخته است. مایک پمپئو، که در دوره اول ترامپ وزیر خارجه بود، توافق جدید را در مقایسه با برجام نامطلوب دانست.
شاید ترامپ بتواند افرادی مانند پمپئو را نادیده بگیرد، اما مخالفت در کنگره مشکل بزرگتری برای اوست. این توافق بسته به اینکه چطور تنظیم شود، ممکن است لازم باشد تحت بررسی کنگره قرار گیرد. این در حالی است که قانونگذاران جمهوریخواه نیز به تدریج نشانههایی از نارضایتی از تصمیمات ترامپ خود نشان دادهاند.
راجر ویکر، رئیس کمیته نیروهای مسلح سنا، توافق در حال شکلگیری با ایران را «فاجعه» خواند و گفت «ارزش کاغذی را که روی آن نوشته میشود ندارد.»
در سمت دیگر نیز برخی جمهوریخواهان مخالف ادامه جنگ هستند. سنای آمریکا در روز ۱۹ مه قطعنامهای را درباره اختیارات جنگی پیش برد که ترامپ را از صدور دستور حملات بیشتر علیه ایران منع میکرد. قطعنامهای که چهار جمهوریخواه بر خلاف جریان اصلی حزبشان به پیشبرد آن کمک کردند.
متحدان عرب آمریکا نیز برای دستیابی به توافق فشار میآورند.
حتی امارات متحده عربی، که در میان این کشورها تندترین موضع را داشته، در روزهای اخیر بیسروصدا از ترامپ خواسته جنگ را پایان دهد.
همه کشورهای خلیج فارس ناامیدانه خواهان بازگشایی تنگه و پایان دادن به ماهها بحران اقتصادی هستند.
با این حال، یک توافق مقدماتی ممکن است فوراً آرامش ایجاد نکند.
حتی اگر ایران با بازگشایی تنگه موافقت کند، برای اینکه جریان نفت و گاز دوباره برقرار شود، نفتکشها باید به منطقه بازگردند. برخی از آنها اکنون در اقیانوس اطلس مشغول بارگیری محموله هستند؛ ماهها طول خواهد کشید تا تحویلهای فعلی خود را کامل کرده و دوباره به خلیج فارس بازگردند.
همچنین تولیدکنندگان باید چاههای نفت و تأسیسات مایعسازی گاز را که تعطیل شدهاند دوباره راهاندازی کنند؛ فرآیندی حساس و پیچیده که ممکن است هفتهها زمان ببرد.
تمام اینها خیلی بیشتر از ۶۰ روز طول خواهد کشید. این موضوع تولیدکنندگان، شرکتهای حملونقل و بیمهگران را با یک دوراهی روبهرو میکند:
آیا آنها میتوانند روی بازگشت شرایط عادی به خلیج فارس شرطبندی کنند، در حالی که هیچ تضمینی وجود ندارد آمریکا و ایران به توافق نهایی برسند یا حتی آتشبس دوباره تمدید شود؟
برخی تحلیلگران در واشنگتن میگویند به دلیل نزدیکی به انتخابات میاندورهای، ترامپ نمیخواهد دوباره جنگ را آغاز کند. برخی دیگر باور دارند که او انتخابات را ازدسترفته میبیند و ممکن است مذاکرات در تابستان، به درگیری در پاییز ختم شود.
اکونومیست در پایان مینویسد: در هر صورت، حتی اگر آمریکا و ایران در روزهای آینده به توافق برسند، این عدمقطعیت احتمالاً ماهها ادامه خواهد داشت.