هدیه جنجالی اردوغان به رهبران ناتو؛ اهدای هفتتیر با گلوله واقعی، هیئتهای امنیتی را غافلگیر کرد
اهدای یک هفتتیر مگنوم حکاکیشده به همراه شش گلوله واقعی از سوی رجب طیب اردوغان به رهبران کشورهای عضو ناتو، حاشیه غیرمنتظره نشست آنکارا شد. این هدیه باعث سردرگمی تیمهای امنیتی و ایجاد چالشهای حقوقی برای انتقال سلاح به کشورهای مختلف شد.
به گزارش اینتیتر، نشست دو روزه رهبران ناتو در آنکارا با هدیهای غیرمعمول از سوی رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، به پایان رسید؛ هدیهای که بسیاری از مقامهای حاضر را غافلگیر کرد و دردسرهایی برای تیمهای امنیتی آنها به همراه داشت.
براساس گزارش گاردین، کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، نخستین مقام غربی بود که درباره این هدیه سخن گفت. او در مسیر بازگشت از آنکارا اعلام کرد که اردوغان به او و دیگر رهبران حاضر، یک قبضه هفتتیر با نام حکشده روی بدنه آن هدیه داده است.
این سلاح داخل جعبهای قرمز با آستر مشکی قرار داشت و در کنار آن شش گلوله واقعی و یادداشتی وجود داشت که بر اساس آن، این هدیه از محدودیتهای معمول صادرات سلاح معاف شده بود.
چندین مقام از کشورهای عضو ناتو این هدیه را «بسیار غیرمعمول» توصیف کردند و گفتند همین موضوع باعث ایجاد صحنههایی عجیب و دردسرهای فراوان برای تیمهای حفاظتی هیئتهای مختلف شد.
پتر ماگیار، نخستوزیر مجارستان، نیز در شبکه اجتماعی ایکس نوشت:
«هدیهای غیرعادی از رئیسجمهور اردوغان در اجلاس ناتو؛ یک هفتتیر مگنوم به همراه مهمات که نام من روی آن حک شده است.»
نخستوزیر بلژیک سلاح را تحویل پلیس داد
بارت دی وور، نخستوزیر بلژیک، اعلام کرد که تنها پس از بازگشت به کشورش از ماهیت دقیق هدیه مطلع شده است.
یکی از مقامهای دفتر نخستوزیری بلژیک گفت:
«نخستوزیر از این هدیه غافلگیر شد و بلافاصله آن را به پلیس فرودگاه تحویل داد تا در گاوصندوق امن نگهداری شود و همه مراحل قانونی مربوط به آن انجام شود.»
تیم حفاظتی نخستوزیر بلژیک همچنین مسئول انتقال سلاحهای اهدایی به اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، و آنتونیو کوستا، رئیس شورای اروپا، نیز بود؛ اقدامی که چالشهای امنیتی و تشریفاتی فراوانی ایجاد کرد.
سخنگوی اورزولا فون در لاین اعلام کرد که او از اردوغان بابت این هدیه تشکر کرده، اما این هفتتیر از حالت عملیاتی خارج خواهد شد و سپس به یک موزه نظامی اهدا میشود.
لهستان تجربه تلخی را فراموش نکرده است
هفتتیر اهدایی به کارول ناوروتسکی، رئیسجمهور لهستان، نیز با رعایت تدابیر شدید امنیتی به مقصد رسید.
این حساسیت بیدلیل نبود. در دسامبر ۲۰۲۲، فرمانده پلیس لهستان یک نارنجکانداز ضدتانک را که بهعنوان هدیه از اوکراین دریافت کرده بود، به دفتر خود برد؛ اما این سلاح بهطور ناگهانی منفجر شد، خود او را مجروح کرد و خسارت زیادی به ساختمان فرماندهی پلیس ورشو وارد آورد.
یکی از دستیاران رئیسجمهور لهستان در گفتوگو با یک رادیوی محلی تأکید کرد:
«این بار کاملاً مشخص است که هیچکس قرار نیست از این سلاح شلیک کند.»
برخی سلاحها هنوز در ترکیه ماندهاند
چند قبضه از این هفتتیرها، از جمله سلاحهای اهدایی به کییر استارمر، فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، و راب یتن، نخستوزیر هلند، همچنان در آنکارا باقی ماندهاند.
دلیل این موضوع، قوانین سختگیرانه بسیاری از کشورها درباره حمل و انتقال سلاح گرم است؛ زیرا این هفتتیرها کاملاً عملیاتی و قابل استفاده هستند.
در همین حال، مقامهای کانادایی اعلام کردند مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، هفتتیر خود را با خود به کشورش برده اما مهمات آن را در ترکیه باقی گذاشته است. آنها توضیحی درباره علت این تصمیم ارائه نکردند.
دفتر اولف کریسترسون، نخستوزیر سوئد، نیز اعلام کرد این سلاح تنها پس از طی همه تشریفات و مقررات قانونی به سوئد منتقل خواهد شد.
چرا اردوغان چنین هدیهای داد؟
فراتر از مشکلات امنیتی و حقوقی، بسیاری از هیئتهای شرکتکننده در اجلاس ناتو از خود میپرسیدند چرا اردوغان چنین هدیهای را انتخاب کرده است.
این نشست عمدتاً به موضوعاتی مانند جنگ اوکراین، تنش با ایران و روابط کشورهای عضو ناتو با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اختصاص داشت؛ با این حال، هدیه رئیسجمهور ترکیه به یکی از اصلیترین موضوعات حاشیهای اجلاس تبدیل شد.
اگرچه تبادل هدایا میان رهبران جهان در نشستهای بینالمللی امری رایج است، اما هدیهای شامل یک سلاح گرم عملیاتی و مهمات واقعی، اقدامی کمسابقه محسوب میشود؛ هدیهای که به جای یک یادگاری تشریفاتی، چالشهای امنیتی و حقوقی متعددی برای دریافتکنندگان آن ایجاد کرد.
ریاستجمهوری ترکیه تاکنون توضیحی درباره علت انتخاب این هدیه یا واکنشها به آن ارائه نکرده است.
