توافق متا آنقدر که به نظر میرسد برای کودکان خوب نیست
واکنش اولیه من به توافق اخیر با متا، احساس آسودگی بود؛ اینکه سرانجام از کودکان در برابر آسیبهایی که شرکتهای بزرگ آمریکایی آگاهانه ایجاد کردهاند، محافظت میشود. اما بررسی دقیقتر ماجرا و کمی تأمل نشان میدهد که هنوز برای آسوده شدن زود است.
به گزارش اینتیتر، جالب اینکه پس از انتشار خبر توافق، ارزش سهام متا افزایش یافت؛ در حالی که رقم اعلامشده برای این توافق ۱۷.۱ میلیارد دلار است که قرار است طی ۱۰ سال پرداخت شود. تحلیلگران بازار انتظار داشتند روند دادگاه فدرال طولانیتر و پرتنشتر باشد و در نهایت مجازاتها و جریمههای بسیار سنگینتری برای این شرکت در نظر گرفته شود.
مبلغ توافق برای متا چندان بزرگ نیست
به گزارش سایکولوژی تودی، نخست اینکه این توافق واقعاً آن پرداخت بزرگ ۱۸ میلیارد دلاری نیست که در بسیاری از گزارشها مطرح شده است. رقم واقعی بیشتر شبیه ۱۲.۷ میلیارد دلار است که طی ۱۰ سال پرداخت خواهد شد.
برای شرکتی که در سال ۲۰۲۵ درآمد سالانه حدود ۲۰۰ میلیارد دلار اعلام کرده، چنین رقمی چندان تعیینکننده نیست؛ بهویژه شرکتی که به دلیل استفاده از طراحیهایی با هدف اعتیادآور کردن پلتفرم برای کودکان محکوم شده و این رفتارها در موارد شدید حتی با مرگ برخی کاربران مرتبط دانسته شده است.
شبکههای اجتماعی بزرگترین عامل مشکلات روانی کودکان نیستند
دوم اینکه شبکههای اجتماعی تنها و حتی لزوماً مهمترین عامل مشکلات سلامت روان کودکان نیستند؛ مشکلاتی که البته بسیار جدی و نگرانکنندهاند.
کودکان و نوجوانان امروز بیش از پیش با عوامل استرسزای جدی در زندگی واقعی مواجه هستند؛ از تغییرات اقلیمی و سوءاستفاده گرفته تا خشونت با سلاح، بیثباتی جهانی، فروپاشی خانواده و از هم گسیختگی جوامع محلی.
اگر واقعاً دغدغه ما سلامت و آینده جوانان است، باید توجه بیشتری به حمایت از خانوادهها و والدین، امنتر کردن محلهها و تقویت جوامع داشته باشیم.
شرایط توافق، الگوریتمها را تغییر نمیدهد
در نهایت، این توافق هنوز شرکتهای فناوری و رسانههای اجتماعی را به اندازه کافی برای ایجاد تغییرات ضروری تحت فشار قرار نمیدهد.
یکی از مشکلات این است که مسئولیت احراز سن کاربران را به طرفهای ثالث، مانند فروشگاههای اپلیکیشن، واگذار میکند. همچنین الگوریتمهایی را که کودکان را در معرض ترکیبی آسیبزا از تبلیغات، اینفلوئنسرها و خودتبلیغی قرار میدهند، هدف قرار نمیدهد.
از سوی دیگر، محدودیتهای زمانی تعیینشده نیز چندان معنایی ندارند. برای مثال، یک کودک میتواند دو ساعت در فیسبوک حضور داشته باشد، سپس دو ساعت در تیکتاک بگذراند و بعد سراغ یوتیوب برود.
چنین محدودیتهایی حتی ممکن است کودکان را به پیدا کردن راههای دور زدن قوانین تشویق کند.
این رویکرد همچنین میتواند مسئولیت بزرگسالان برای آموزش استفاده سالم و مثبت از شبکههای اجتماعی را تضعیف کند و از سوی دیگر، اختیار و نقش فعال خود کودکان و نوجوانان را در تصمیمگیری درباره نحوه استفاده از فناوری کاهش دهد.
شاید ورق علیه شرکتهای فناوری استثمارگر و سودجو در حال برگشتن باشد
تریسی دنیس-تیواری، از نویسندگان Psychology Today و استاد روانشناسی و علوم اعصاب در دانشگاه سیتی نیویورک، مطالعاتی با حمایت مؤسسه ملی سلامت آمریکا درباره تأثیر فناوری بر سلامت اجتماعی و عاطفی انجام میدهد.
او در مقالهای اخیر درباره توافق متا نوشته است که از تغییر افکار عمومی علیه شرکتهای فناوری «استثمارگر و سودجو» مانند متا خشنود است.
از نگاه او، مهمترین دستاورد این توافق آن است که آگاهی عمومی را افزایش داده و نشان داده است پلتفرمهای شبکههای اجتماعی بیطرف نیستند و شرکتها باید در قبال شیوه عملکرد خود پاسخگو باشند.
با این حال، او معتقد است این توافق در نهایت میتواند به نفع یک شرکت و صنعت عمیقاً مسئلهدار تمام شود و لزوماً زندگی کودکان را بهتر نخواهد کرد. حتی ممکن است توجه جامعه و منابع موجود را از راهکارهای مؤثرتر منحرف کند.
به اعتقاد او، بهترین امید این است که این توافق زمینه را برای وضع قوانین مؤثرتر علیه شرکتهای فناوری و حمایت بیشتر از کودکان فراهم کند.
دو متخصص دیگر Psychology Today، برینا جنتایل و دورین دادگن-مگی، نیز معتقدند احکام صادرشده درباره متا و یوتیوب چیزی نیست که بتوان آن را صرفاً یک پیروزی برای کودکان دانست.
همه کارشناسان با مسئول دانستن متا موافق نیستند
با این حال، حکم و توافق متا همچنان موضوعی بحثبرانگیز است و کارشناسان دیدگاههای متفاوتی درباره آن دارند.
لوری پلوتچیک، روانپزشک، در مخالفت با این دیدگاه استدلال میکند که مسئول دانستن متا و دیگر غولهای شبکههای اجتماعی در قبال سوءاستفاده مردم از محصولاتشان درست نیست.
او معتقد است چنین احکامی میتوانند مسئولیت شخصی افراد در قبال رفتار خودشان را کمرنگ کنند.
به بیان دیگر، پرسش اصلی همچنان پابرجاست: تا چه اندازه باید مسئولیت آسیبهای ناشی از استفاده از شبکههای اجتماعی را بر عهده شرکتهای فناوری گذاشت و تا چه اندازه باید خود کاربران، والدین و جامعه را مسئول دانست؟
مسئله فقط شبکههای اجتماعی نیست؛ زمینه زندگی واقعی هم اهمیت دارد
پس از بررسی بیشتر حکم و توافق متا، مهمترین نتیجهای که میتوان گرفت، ضرورت توجه دوباره به حمایت از کودکان، نوجوانان و والدین آنهاست.
هدف نباید فقط محدود کردن زمان حضور کودکان در شبکههای اجتماعی باشد. آنها باید یاد بگیرند در استفاده از این پلتفرمها آگاه، هوشیار و مسئولانه رفتار کنند.
در عین حال، استفاده از شبکههای اجتماعی باید در چارچوب یک زندگی سالم و متعادل در دنیای واقعی قرار گیرد؛ دنیایی که در آن خانواده، مدرسه، دوستان، محله و ارتباطات انسانی همچنان نقش اساسی دارند.
در نهایت، توافق متا شاید یک گام در مسیر پاسخگو کردن شرکتهای فناوری باشد، اما بهتنهایی برای حل مشکلات سلامت روان کودکان کافی نیست. آنچه کودکان و نوجوانان نیاز دارند، مجموعهای گستردهتر از حمایتهای خانوادگی، اجتماعی و آموزشی است؛ نه صرفاً چند ساعت کمتر استفاده از یک اپلیکیشن.