وزیر بهداشت: مصرف آنتیبیوتیک در ایران بالاتر از میانگین جهانی
وزیر بهداشت با هشدار درباره افزایش مقاومت میکروبی در کشور اعلام کرد میزان مقاومت برخی عفونتهای بیمارستانی به داروهای خط اول و دوم به ۷۰ تا ۹۵ درصد رسیده است. ظفرقندی همچنین با اشاره به مصرف بسیار بالاتر آنتیبیوتیک در ایران نسبت به میانگین جهانی، نسبت به پیامدهای ادامه این روند هشدار داد.
به گزارش اینتیتر به نقل از فرارو، در متن پیام محمدرضا ظفرقندی، وزیر بهداشت، به مناسبت هفته مقاومت میکروبی آمده است: «کمتر از یک قرن از کشف اولین آنتیبیوتیک میگذرد؛ پیشرفتی که تحولی عظیم در درمان بیماریهای عفونی ایجاد کرد. اما امروز به علت مصرف بیرویه آنتیبیوتیکها و گسترش مقاومت میکروبی، در حال از دست دادن درمانهای مؤثر برای عفونتها هستیم.
طبق آخرین گزارش سازمان جهانی بهداشت، از هر ۶ باکتری جداشده در آزمایشگاههای تشخیص طبی، یکی مقاوم به داروست و این رقم در منطقه مدیترانه شرقی به یکسوم میرسد.
پیشبینی میشود بدون اقدام مؤثر، در فاصله سالهای ۲۰۲۵ تا ۲۰۵۰ میلادی، میانگین مرگ در اثر مقاومت میکروبی، به ۳ نفر در هر دقیقه برسد و هزینههای بخش سلامت تا ۴۱۲ میلیارد دلار افزایش یابد.
مقاومت میکروبی در جهان، عمدتاً به دلیل نبود دسترسی به داروهای مؤثر و امکانات تشخیصی، محدودیت برنامههای ایمنسازی، ضعف برنامههای پیشگیری و کنترل عفونت، کمبود زیرساختهای بهداشتی و از همه مهمتر استفاده نامناسب از داروهای ضدمیکروبی رخ میدهد. چرخه حیات سلامت انسان، حیوان و محیطزیست را به هم پیوند میدهد. محیطزیست بهعنوان مخزن و مسیر انتقال ژنهای مقاومت، نقش کلیدی در چرخه گسترش مقاومت میکروبی ایفا میکند؛ ورود پسابهای بیمارستانی و صنعتی، پسماندهای دارویی و آنتیبیوتیکهای باقیمانده به آب و خاک و مدیریت نامناسب پسماند در صنایع پرورش دام و طیور، همگی میتوانند به ایجاد و انتشار باکتریهای مقاوم دامن بزنند. از اینرو، مهار مقاومت میکروبی بدون اتخاذ رویکرد «سلامت واحد» ممکن نیست.
در ایران، اطلاعات حاصل از نظام دیدهبانی مقاومت میکروبی نشان میدهد که هرچند در شاخصهای توسعه هزاره در محدوده متوسط جهانی هستیم، اما در برخی عفونتهای بیمارستانی میزان مقاومت به داروهای خط اول و دوم بین ۷۰ تا ۹۵ درصد و مقاومت همزمان به چند دارو بیش از ۵۰ درصد گزارش شده است.
از سوی دیگر میزان مصرف آنتیبیوتیک در کشور بسیار بالاتر از میانگین جهانی است و این امر به گسترش مقاومت میکروبی در کشور دامن خواهد زد.
مقاومت میکروبی یک مسئله صرفاً درمانی نیست؛ بلکه بحرانی چندوجهی است که برای مهار آن، اقدامات هماهنگ و ادغام یافته در چند حوزه ضروری است: تقویت نظام دیدهبانی و تحقیقات کاربردی در انسان، حیوان و محیط؛ ارتقای دسترسی به داروهای مؤثر و امکانات تشخیصی با کیفیت بهصورت سطحبندیشده؛ ترویج تجویز منطقی و مصرف صحیح آنتیبیوتیکها؛ تقویت برنامههای پیشگیری و کنترل عفونت در مراکز درمانی؛ بهبود زیرساختهای بهداشتی مانند آب سالم و فاضلاب بهداشتی، دفع مناسب پسماندهای عفونی یا دارویی؛ و از همه مهمتر افزایش آگاهی و بهبود عملکرد در جمعیت عمومی، کارکنان سلامت و صنایع غذایی و محیط زیست.
تحقق این اهداف نیازمند مشارکت همه وزارتخانهها، سازمانها و نهادهای ذینفع و هماهنگی میان بخش سلامت، دامپزشکی، محیطزیست و آموزش عمومی است.
از همکارانم در تمامی معاونتها، دانشگاههای علوم پزشکی و مراکز ارائه دهنده خدمات در سطوح محیطی و نیز سازمان نظام پزشکی، سازمانهای بیمه و همکاران بخش خصوصی، تقاضا دارم با تقویت برنامههای آموزشی بر اساس راهنماهای بروزرسانی شده کشور و نظارت در زمینه پیشگیری و کنترل عفونت و نیز تجویز منطقی آنتیبیوتیک در مسیر اصلاح و بهبود شرایط موجود تلاش نمایند. سلامت یکپارچه جز با اقدام یکپارچه تامین نخواهد شد.
از وزارت جهاد، وزارت نیرو، وزارت کشور، سازمان دامپزشکی، سازمان حفظ نباتات، سازمان حفاظت محیط زیست و سازمان آب و فاضلاب کشور تقاضا دارم، هماکنون اقدام برای مهار این معضل عمومی و پیش رو را آغاز نمایند. »