مذاکرات ائتلاف در راه است؛ نظرسنجیهای اولیه از برابری بلوکهای سیاسی نتانیاهو و آیزنکوت حکایت دارد
اسرائیل ممکن است هفتهها درگیر چانهزنیهای سیاسی باشد؛ زیرا نظرسنجیهای پس از رأیگیری و نتایج رسمی اولیه نشان میدهند که نه ائتلاف بنیامین نتانیاهو و نه بلوک مخالفان به رهبری گادی آیزنکوت، ژنرال سابق ارتش، نتوانستهاند کرسیهای کافی برای تشکیل دولت به دست آورند.
به گزارش اینتیتر، نظرسنجیهایی که شبکههای تلویزیونی اصلی اسرائیل منتشر کردهاند، نشان میدهند که بلوک حاکم به رهبری نتانیاهو و ائتلاف مخالفان به رهبری آیزنکوت، هر دو حدود ۵۱ کرسی دارند یا از نظر تعداد کرسیها تقریباً برابر هستند. این تعداد برای تشکیل دولت ائتلافی با اکثریت پارلمانی کافی نیست؛ چراکه تشکیل چنین دولتی به دستکم ۶۱ کرسی نیاز دارد.
به گزارش گاردین، نخستوزیر باسابقه اسرائیل که در ساعت ۳ بامداد به وقت محلی سخن میگفت، متعهد شد از طریق توافق میان حزب لیکود، جریانهای راست افراطی و احزاب مذهبی یهودی، ائتلافی تشکیل دهد.
نتانیاهو در میان تشویق هوادارانش گفت: «ما باید دولتی قدرتمند از جناح راست تشکیل دهیم.»
او افزود: «اکثریت یهودی و صهیونیست باید متحد شوند.»
آیزنکوت نیز که در تلآویو در جمع هواداران خود سخنرانی میکرد، ساعاتی پیشتر گفته بود: «مردم به تغییر رأی دادند» و نتانیاهو باید «امروز بازنشستگی خود از سیاست را اعلام میکرد».
این انتخابات با مشارکت بیسابقه شهروندان اسرائیلی با تبار فلسطینی همراه بود؛ اقلیتی که با تبعیض مواجه است و حدود ۲۰ درصد جمعیت این کشور را تشکیل میدهد. بسیاری از اعضای این گروه پس از دههها تحریم انتخابات در این کشور یهودی، به دنبال برخورداری از صدای سیاسی قدرتمندتری بودهاند.
میلیونها فلسطینی دیگر که در کرانه باختری اشغالی و نوار غزه تحت حاکمیت اسرائیل زندگی میکنند، از حق رأی در این انتخابات برخوردار نیستند؛ موضوعی که به طرح اتهام آپارتاید علیه اسرائیل انجامیده است.
نظرسنجیهای پس از رأیگیری پیشبینی میکردند که احزاب فلسطینی بتوانند حدود ۱۸ کرسی به دست آورند؛ درحالیکه این رقم در انتخابات قبلی ۱۰ کرسی بود. بااینحال، ایفای نقش این احزاب در هرگونه ائتلاف دولتی با دشواریهایی روبهرو خواهد بود.
نتانیاهو گفته است تشکیل دولتی که از حمایت احزاب فلسطینی برخوردار باشد، «به هیچ وجه قابل قبول نیست». آیزنکوت نیز گفته است احزاب عربمحور معیارهای صهیونیستی لازم برای تشکیل دولت را ندارند.
با شمارش حدود یکسوم آرای انتخابات، کمیته مرکزی انتخابات اسرائیل اعلام کرد حزب لیکود ۲۸ کرسی و حزب «یاشار» به رهبری آیزنکوت ۲۱ کرسی به دست آوردهاند؛ هرچند انتظار میرود با ادامه شمارش رسمی آرا، این ارقام بهطور قابلتوجهی تغییر کنند.
در نظام انتخاباتی اسرائیل، تغییرات بسیار اندک در درصد آرا میتواند باعث نوسان چشمگیر در تعداد کرسیهای احزاب شود.
انتخابات روز سهشنبه در شرایطی برگزار شد که اسرائیل با اتهامهای نسلکشی در غزه و پاکسازی قومی فلسطینیان در کرانه باختری روبهرو است. نتانیاهو همچنین بهطور جداگانه از سوی دیوان کیفری بینالمللی به اتهام ارتکاب جنایات جنگی تحت تعقیب قرار دارد.
این انتخابات بهطور گسترده همهپرسی درباره رهبری ۷۷ ساله نتانیاهو تلقی میشد. میزان مشارکت در انتخابات به ۷۷.۷ درصد رسید که بالاترین میزان از سال ۱۹۹۹ تاکنون است.
درحالیکه نظرسنجیهای پس از رأیگیری شبکههای تلویزیونی اسرائیل از کاهش حمایت از ائتلاف گسترده مذهبی و راستگرای نتانیاهو حکایت داشتند، بنبست سیاسی ممکن است به سود او تمام شود.
در صورت ادامه بنبست، نتانیاهو میتواند در مقام نخستوزیر و بهعنوان رئیس دولت موقت به کار خود ادامه دهد؛ همزمان، تلاشهای مخالفان برای تشکیل ائتلاف را مختل کند و حتی زمینه را برای برگزاری انتخابات زودهنگام فراهم آورد.
چنین وضعیتی پیشتر نیز به برگزاری انتخابات پیاپی منجر شده است؛ بهطوریکه اسرائیل بین سالهای ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۲ پنج انتخابات برگزار کرد.
نظرسنجیهای اولیه پس از رأیگیری، پیشتر نشان داده بودند که آیزنکوت با اختلافی اندک بیشترین تعداد کرسیها را در کنست، پارلمان اسرائیل، به دست خواهد آورد.
نظرسنجیهای پس از رأیگیری در اسرائیل اغلب پس از انتشار اصلاح میشوند و به دلیل دقت محدودشان شهرت دارند؛ بهطوریکه نتیجه نهایی شمارش آرا در بسیاری از موارد میتواند تعداد کرسیها را چند واحد تغییر دهد.
چهرههای مخالف دولت بهسرعت نظرسنجیهای اولیه را نشانه شکست نتانیاهو معرفی کردند؛ نخستوزیری که درگیر محاکمهای طولانیمدت در پرونده فساد است و اتهامهای مطرحشده علیه خود را رد میکند. همچنین، او در داخل اسرائیل به دلیل آماده نبودن کشور برای حملات حماس در سال ۲۰۲۳ مورد انتقاد قرار گرفته است.
یائیر لاپید، نخستوزیر پیشین اسرائیل و یکی دیگر از چهرههای مخالف دولت، گفت: «بلوک نتانیاهو شکست سنگینی متحمل شده است. این یک فروپاشی کامل است. مردم به آنها گفتهاند که کنار بروند.»
نتانیاهو و چند حزب دیگر تلاش کردند ساعات فعالیت شعب رأیگیری را پس از مهلت مقرر، یعنی ساعت ۱۰ شب، تمدید کنند؛ اما کمیته مرکزی انتخابات با این درخواست مخالفت کرد.
نخستوزیر اسرائیل پیشتر بهصورت علنی مدعی شده بود که جریانهای «چپ و عربها» در تلاشاند انتخابات را به سرقت ببرند؛ ادعایی که کمیته مرکزی انتخابات آن را رد کرد.
نتانیاهو که درگیر محاکمهای طولانیمدت در پرونده فساد است، و ائتلاف راست افراطی او با دامن زدن به ترسهای بیگانهستیزانه، این موضوع را مطرح کرده بودند که اسرائیل بدون حضور او در قدرت، در برابر حمله هستهای آسیبپذیر خواهد بود.
کارزار انتخاباتی، که حتی با معیارهای متشنج سیاست اسرائیل نیز پرتنش توصیف میشد، شامل انتشار تصویری از سوی نتانیاهو در آستانه آغاز رأیگیری بود که انفجار هستهای و ویرانی تلآویو را به تصویر میکشید.
بیش از ۷ میلیون نفر واجد شرایط رأی دادن بودند و میزان مشارکت به ۷۷.۷ درصد رسید؛ رقمی که حدود ۹ درصد بیشتر از انتخابات قبلی بود.
همچنین، افزایش چشمگیری در تعداد نظامیان شاغل در ارتش که در انتخابات شرکت کردند، گزارش شد. افزون بر این، گزارشهایی منتشر شد مبنی بر اینکه دهها هزار اسرائیلی ساکن خارج از کشور طی روزهای اخیر برای شرکت در انتخابات به اسرائیل بازگشتهاند. بسیاری از آنها همچنان روز سهشنبه وارد فرودگاه بنگوریون میشدند تا رأی خود را به صندوق بیندازند.
از زمان حمله مرگبار حماس به مناطق مسکونی جنوب اسرائیل در ۷ اکتبر ۲۰۲۳، اسرائیل غزه را بهشدت ویران کرده و بیش از ۷۴ هزار فلسطینی را کشته است. این کشور همچنین با حزبالله در لبنان جنگیده، مناطق جدیدی را در سوریه به اشغال خود درآورده و همراه با ایالات متحده جنگی علیه ایران آغاز کرده است.