تلاش کشورهای خلیج فارس برای جلوگیری از آغاز دوباره جنگ ایران و آمریکا | توافق صلح چندمرحله‌ای در دست بررسی است
تدوین یک توافق صلح چندبخشی که بر اساس آن، تنگه هرمز ظرف چهار روز پس از لغو تحریم‌ها بازگشایی شود و حوثی‌ها نیز بخش قابل‌توجهی از نیروهای خود را از داخل یمن خارج کنند، در کانون برنامه‌های کشورهای حوزه خلیج فارس برای جلوگیری از آن چیزی قرار دارد که آن‌ها ازسرگیری فاجعه‌بار جنگ میان ایران و آمریکا می‌دانند.
به گزارش اینتیتر، آمریکا از پیشرفت مذاکرات آگاه است، اما همچنان در انتظار امتیازی از سوی ایران است؛ امتیازی که به گفته قدرت‌های اروپایی، ممکن است شامل اجازه دادن ایران به بازرسان تسلیحاتی سازمان ملل برای بازگشت به این کشور باشد.
به گزارش گاردین، اد میلیبند، وزیر امور خارجه بریتانیا، هنگام دیدار با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در نیویورک از مقام‌های ایرانی خواست با بازگشت بازرسان تسلیحاتی سازمان ملل موافقت کنند. بااین‌حال، ایران تاکنون این درخواست را نپذیرفته و اعلام کرده است که تنها در چارچوبی کلی درباره برنامه هسته‌ای خود گفت‌وگو خواهد کرد.
دیپلمات‌های اروپایی معتقدند اجازه دادن به بازرسان تسلیحاتی برای ورود مجدد به ایران و بازدید از تأسیسات هسته‌ای بمباران‌شده این کشور، حداقل شرط لازم برای دستیابی به توافقی مهم با دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، است.
اما ایران همچنان صرفاً بر تضمین‌هایی متمرکز است که در ازای بازگشایی تنگه هرمز درباره لغو تحریم‌ها دریافت خواهد کرد.
دکتر علی باقری، معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، اعلام کرد که ایران آماده است پیشنهاد خود را تعدیل کند؛ پیشنهادی که بر اساس آن، تنگه هرمز باید هفت روز پس از لغو تحریم‌های اقتصادی بازگشایی شود. به گفته او، این مهلت می‌تواند به چهار روز کاهش یابد.
در نشانه‌ای دیگر از انعطاف‌پذیری، ایران به‌تدریج می‌پذیرد که در مناقشه موازی یمن نیز نقش میانجی دارد.
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، روز سه‌شنبه با ابراهیم الدیلمی، سفیر حوثی‌ها در ایران، دیدار کرد.
این دیدار ۲۴ ساعت پس از آن انجام شد که هیئتی بلندپایه از عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان به تهران سفر کرد تا درباره شروط عربستان برای پایان دادن به درگیری یمن و همچنین ایجاد یک ساختار امنیتی بلندمدت برای منطقه گفت‌وگو کند.
ایران از حوثی‌ها حمایت می‌کند و توانایی تأثیرگذاری بر آن‌ها را دارد. این نفوذ شامل ارائه پیشنهادهایی نیز می‌شود که مانع از آن شوند حوثی‌ها به پیروزی نظامی دست یابند؛ پیروزی‌ای که به گفته بسیاری از ناظران، دست‌یافتنی نیست.
در مقابل، حوثی‌ها از عربستان سعودی می‌خواهند محاصره دریایی و هوایی مناطقی را که تحت کنترل آن‌هاست، لغو کند؛ محاصره‌ای که از نگاه حوثی‌ها علیه این مناطق اعمال شده است.
ایران در نشست با ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان با موفقیت مانع از طرح موضوع برنامه هسته‌ای خود شد و در عوض، اطمینان حاصل کرد که تمرکز مذاکرات بر بررسی چشم‌اندازی گسترده‌تر برای امنیت بلندمدت منطقه قرار گیرد؛ چشم‌اندازی که کشورهای حوزه خلیج فارس و ایران را در بر می‌گیرد و کاهش حضور آمریکا در خاورمیانه یا پایان دادن به آن را دنبال می‌کند.
انعقاد یک پیمان جدید عدم تجاوز که بر اساس آن، ایران دیگر از سوی سایر کشورهای حوزه خلیج فارس طرد نشود، می‌تواند یکی از مهم‌ترین اهداف راهبردی تهران را محقق کند. ایران از زمان انقلاب اسلامی سال ۱۹۷۹ با چنین وضعیتی از انزوای منطقه‌ای روبه‌رو بوده است.
تعهد توافق‌شده شش کشور حوزه خلیج فارس به این هدف ممکن است پذیرش امتیازهای تاکتیکی دشوار از سوی ایران را نیز آسان‌تر کند؛ امتیازهایی که تهران احتمالاً باید درباره برنامه هسته‌ای خود ارائه دهد.
بدر البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان و یکی از حامیان اصلی طرح امنیت فراگیر منطقه‌ای، گفت معتقد است دولت آمریکا درک کرده است که منطقه در حال حرکت به این سمت است.
او گفت:
«فکر می‌کنم اگر ایران بار دیگر به‌طور کامل وارد این ایده شود که هر هشت کشور ما در صلح با سایر کشورهای جهان زندگی کنند، ظرفیت اقتصادی این طرح برای همه ما در منطقه و همچنین برای کشورهای خارج از منطقه که تصمیم می‌گیرند در این روند توسعه مشارکت کنند، عظیم خواهد بود.
ما این موضوع را به‌طور مفصل در جریان مذاکرات ایران و آمریکا بررسی کرده‌ایم و فکر می‌کنم به‌طور کلی پذیرفته شده است که پس از دستیابی نهایی به توافق، مسیر منطقه به همین سمت خواهد بود.»
عباس عراقچی نیز در یک برنامه تلویزیونی در ایران در طول هفته جاری، بر اهمیت یک پیمان امنیتی جدید پس از جنگ برای تهران تأکید کرد و گفت:
«اخیراً درباره جنگی جدید صحبت‌هایی مطرح شده است، اما من از همین حالا به دوران پس از جنگ فکر می‌کنم. چه جنگی رخ بدهد و چه رخ ندهد، سیاست‌های ما تغییری نخواهد کرد.»