همسانسازی حقوق بازنشستگان به ایستگاه پایانی رسید؛ آخرین مرحله متناسبسازی در سال ۱۴۰۵ اجرا شد
همسانسازی حقوق بازنشستگان پس از سالها مطالبه، در سال ۱۴۰۵ به آخرین مرحله اجرای خود رسید. بر اساس قانون برنامه هفتم پیشرفت، دولت مکلف بود متناسبسازی حقوق بازنشستگان را در سه سال نخست اجرای این برنامه بهصورت مرحلهای اجرا کند؛ روندی که اکنون با اجرای مرحله سوم به پایان رسیده است. در ادامه جزئیات اجرای این قانون، منابع مالی اختصاص یافته و اهداف آن را بررسی میکنیم.
به گزارش اینتیتر،همسانسازی حقوق بازنشستگان پس از سالها مطالبه، در سال ۱۴۰۵ به آخرین مرحله اجرای خود رسید. بر اساس قانون برنامه هفتم پیشرفت، دولت مکلف بود متناسبسازی حقوق بازنشستگان را در سه سال نخست اجرای این برنامه بهصورت مرحلهای اجرا کند؛ روندی که اکنون با اجرای مرحله سوم به پایان رسیده است. در ادامه جزئیات اجرای این قانون، منابع مالی اختصاص یافته و اهداف آن را بررسی میکنیم.
همسانسازی حقوق بازنشستگان چگونه به قانون تبدیل شد؟
موضوع همسانسازی حقوق بازنشستگان سالها یکی از مهمترین مطالبات بازنشستگان تأمین اجتماعی، کشوری و لشکری بود. اگرچه در سالهای گذشته این طرح بهصورت محدود در برخی صندوقها اجرا شده بود، اما نبود منابع مالی پایدار و تفاوت در شیوه اجرای آن، مانع تحقق کامل این مطالبه شد.
با تصویب قانون برنامه هفتم پیشرفت، اجرای متناسبسازی به یکی از احکام اصلی حوزه رفاه و تأمین اجتماعی تبدیل شد. این قانون در اول خرداد ۱۴۰۳ به تصویب رسید و در ۱۸ تیر ۱۴۰۳ ابلاغ شد. همچنین آییننامه اجرایی آن نیز در ۶ تیر ۱۴۰۳ در هیأت وزیران تصویب و اول مرداد ۱۴۰۳ ابلاغ شد.
مراحل اجرای همسانسازی حقوق بازنشستگان
مطابق بند (ر) ماده ۲۸ قانون برنامه هفتم، متناسبسازی حقوق بازنشستگان در سه مرحله اجرا شد:
- سال ۱۴۰۳: جبران ۴۰ درصد فاصله حقوقی
- سال ۱۴۰۴: جبران ۳۰ درصد دیگر
- سال ۱۴۰۵: جبران ۳۰ درصد پایانی
با اجرای مرحله سوم در سال ۱۴۰۵، برنامه سهساله متناسبسازی مطابق قانون به پایان رسید.
هدف از اجرای همسانسازی چه بود؟
قانونگذار هدف از اجرای این طرح را تنها افزایش حقوق بازنشستگان ندانسته است، بلکه مهمترین اهداف آن عبارتاند از:
- کاهش فاصله درآمدی میان شاغلان و بازنشستگان
- جبران بخشی از کاهش قدرت خرید ناشی از تورم
- افزایش عدالت در نظام پرداخت
- ارتقای امنیت معیشتی بازنشستگان
- حمایت از رفاه سالمندان
منابع مالی اجرای همسانسازی از کجا تأمین شد؟
یکی از مهمترین چالشهای اجرای متناسبسازی، تأمین منابع مالی بود.
در بودجه سال ۱۴۰۳، مبلغ ۵۰ هزار میلیارد تومان برای اجرای مرحله نخست پیشبینی شد، اما مسئولان اعلام کردند برای اجرای کامل این مرحله حدود ۷۵ هزار میلیارد تومان منابع نیاز است.
در بودجه سال ۱۴۰۴ نیز:
- ۱۶۰ هزار میلیارد تومان برای اجرای متناسبسازی بازنشستگان کشوری، لشکری و صندوق فولاد اختصاص یافت.
- ۲۵ هزار میلیارد تومان نیز برای پرداخت معوقات مرحله نخست در نظر گرفته شد.
بدهی دولت به تأمین اجتماعی و تأمین منابع اجرای طرح
مدیرعامل سازمان تأمین اجتماعی اعلام کرده است که دولت طی دو سال گذشته بیش از ۳۲۰ هزار میلیارد تومان از مطالبات این سازمان را از طریق واگذاری سهام، انتشار اوراق و پرداخت نقدی تسویه کرده است.
همچنین در بودجه سال جاری نیز ۲۷۷ هزار میلیارد تومان برای پرداخت بخشی از بدهی دولت به سازمان تأمین اجتماعی پیشبینی شده که به گفته مسئولان، نقش مهمی در اجرای تعهدات قانونی از جمله متناسبسازی حقوق بازنشستگان دارد.
اجرای همسانسازی چه هزینهای برای صندوقها داشت؟
مسئولان سازمان تأمین اجتماعی اعلام کردهاند:
- اجرای متناسبسازی در سال جاری حدود ۱۲۰ هزار میلیارد تومان منابع مالی جدید نیاز دارد.
- مجموع بار مالی همسانسازیها و متناسبسازیهای انجامشده به حدود ۳۹۰ هزار میلیارد تومان رسیده است.
به همین دلیل کارشناسان معتقدند تداوم این سیاست نیازمند اصلاح ساختار صندوقهای بازنشستگی، افزایش اشتغال رسمی، تقویت منابع بیمهای و استمرار پرداخت بدهیهای دولت خواهد بود.
همسانسازی حقوق بازنشستگان به پایان رسید؛ اما آیا مشکلات معیشتی نیز حل شده است؟
با اجرای مرحله سوم در سال ۱۴۰۵، یکی از مهمترین احکام اجتماعی برنامه هفتم پیشرفت به پایان رسید و دولت تکلیف قانونی خود را در زمینه متناسبسازی حقوق بازنشستگان اجرا کرد.
با این حال، بسیاری از کارشناسان اقتصادی معتقدند که با وجود اجرای کامل قانون، ادامه تورم و افزایش هزینههای زندگی همچنان یکی از مهمترین دغدغههای جامعه بازنشستگان است و حفظ قدرت خرید آنان، علاوه بر همسانسازی، به کنترل تورم، پایداری منابع صندوقهای بازنشستگی و اصلاحات ساختاری در نظام تأمین اجتماعی وابسته خواهد بود.
