اختلال حساسیت به طرد چیست و چه تأثیری بر زندگی افراد دارد؟
اختلال حساسیت به طرد یا RSD به واکنش شدید عاطفی در برابر طرد شدن واقعی یا حتی تصور طرد شدن گفته میشود؛ واکنشی که در برخی افراد میتواند آنقدر شدید باشد که حتی با درد فیزیکی همراه شود.
به گزارش اینتیتر، اختلال حساسیت به طرد (Rejection Sensitive Dysphoria) در سالهای اخیر به موضوعی مورد توجه در میان جوامع نورودایورجنت یا افراد دارای تفاوتهای عصبی تبدیل شده است. این اصطلاح معمولاً برای توصیف واکنش شدید عاطفی به طرد شدن از سوی افراد مهم زندگی یا احساس شکست در بخشهای مهم زندگی به کار میرود.
اما تأثیر RSD فقط به همان لحظهای که فرد احساس طرد شدن میکند محدود نمیشود. ترس شدید از تجربه دوباره طرد شدن میتواند باعث شود فرد به مرور برداشت منفیتری از خودش پیدا کند و رفتارهایی در پیش بگیرد که تجربه این احساس را شدیدتر میکنند.
برخی از جنبههای کمتر شناختهشده RSD عبارتاند از:
راهکارهای مقابلهای منفی
برخی افراد برای جلوگیری از طرد شدن به رفتارهایی مانند تلاش برای جلب رضایت دیگران، کار بیش از حد، کمالگرایی یا بیارزش دانستن خود روی میآورند.
در چنین شرایطی، فرد ممکن است تصور کند هرچه بیشتر تلاش کند و بیشتر دیگران را راضی نگه دارد، احتمال رد شدنش کمتر خواهد شد.
بار عاطفی سنگین
احساس مداوم خجالت، شرم یا ناراحتی میتواند بخش مهمی از تجربه افراد مبتلا به حساسیت شدید به طرد باشد.
یک اشتباه یا واکنش منفی دیگران ممکن است برای چنین فردی بسیار بزرگتر و دردناکتر از چیزی باشد که از بیرون به نظر میرسد.
گوشبهزنگی دائمی نسبت به طرد شدن
فرد ممکن است همیشه منتظر باشد که رد شود. در نتیجه، نشانههای طرد شدن را حتی در موقعیتهایی ببیند که لزوماً چنین معنایی ندارند.
یک پاسخ کوتاه، یک پیام بیجواب یا حتی تغییر لحن فرد مقابل میتواند بهعنوان نشانهای از نپذیرفته شدن تفسیر شود.
نپذیرفتن تعریف و تمجید
برخی افراد دارای حساسیت شدید به طرد، حتی در برابر تعریف و تمجید نیز واکنش متفاوتی دارند. ممکن است تعریف دیگران را رد کنند، درباره آن بحث کنند یا تصور کنند طرف مقابل واقعاً آنچه را میگوید باور ندارد.
دلیل این مسئله میتواند دشواری در باور کردن تصویر مثبتی باشد که دیگران از آنها دارند.
انتظارات غیرواقعبینانه
استانداردهای بیش از حد بالا برای خود یا دیگران نیز میتواند بخشی از این چرخه باشد.
فرد ممکن است تصور کند برای دوستداشتنی، موفق یا پذیرفته شدن، باید همیشه بدون نقص باشد.
وقتی RSD را در عمل ببینیم؛ داستان ال وودز
برای درک بهتر این موضوع، میتوان به شخصیت ال وودز در فیلم مشهور «قانوناً بلوند» اشاره کرد؛ شخصیتی که گاهی در تحلیلهای مربوط به نورودایورجنس نیز مطرح میشود.
ال پس از رد شدن از سوی وارنر، دوستپسر سابقش، تلاش زیادی برای به دست آوردن تأیید او انجام میدهد. یکی از رفتارهایی که در این زمینه دیده میشود، رفتاری است که در روانشناسی گاهی «فانینگ» یا تلاش افراطی برای جلب رضایت و آرام کردن طرف مقابل نامیده میشود. چنین رفتاری میتواند در واکنش به استرس و ترس از طرد شدن ظاهر شود.
وقتی فرد از طرد شدن میترسد، ممکن است دائماً در وضعیت آمادهباش قرار بگیرد و برای دریافت تأیید و اعتبار از دیگران، بیشتر از حد معمول تلاش کند.
در داستان ال، جدایی از وارنر فقط پایان یک رابطه نیست. این اتفاق برای او با احساس ناکافی بودن همراه میشود و در نتیجه، بهنظر میرسد خودش نیز تا حدی ارزشمندیاش را زیر سؤال میبرد.
ال برای اثبات اشتباه وارنر تصمیم میگیرد وارد دانشکده حقوق هاروارد شود و در آنجا موفق شود. او برای رسیدن به این هدف تلاش فوقالعادهای میکند و در نهایت نیز موفق میشود.
با این حال، حتی پس از رسیدن به موفقیت، همچنان با این احساس دستوپنجه نرم میکند که شاید وارنر او را به اندازه کافی خوب نمیداند.
آیا تلاش برای اثبات خود همیشه بد است؟
ممکن است داستان ال وودز در نگاه اول ساده یا حتی خندهدار به نظر برسد، اما تجربه او میتواند نمونهای از چیزی باشد که بسیاری از افراد دارای حساسیت شدید به طرد تجربه میکنند.
برخی افراد پس از طرد شدن به جای پذیرفتن آن، تصمیم میگیرند آنقدر تلاش کنند تا به فرد مقابل ثابت کنند اشتباه کرده است.
این رفتار الزاماً نتیجه منفی ندارد. ال وودز در مسیر تلاش برای ورود به دانشکده حقوق، مهارتها و نقاط قوت بسیاری در خودش کشف کرد. تلاش زیاد او در نهایت به موفقیت، افزایش اعتمادبهنفس و ساختن مسیر زندگی خودش منجر شد.
مسئله اصلی این نیست که او نباید برای موفقیت تلاش میکرد. پرسش مهمتر این است که اگر از ابتدا میدانست مشکل اصلی، زخمی است که طرد شدن در احساس ارزشمندی او ایجاد کرده، چه مسیر دیگری میتوانست انتخاب کند؟
شاید اگر ال زودتر متوجه میشد که وارنر گزینه مناسبی برای او نیست و ارزش او به تأیید یک نفر وابسته نیست، میتوانست همان مسیر رشد و موفقیت را با زمان و انرژی کمتری طی کند.
این دقیقاً یکی از نکات مهم درباره حساسیت شدید به طرد است: گاهی مسئله فقط درد ناشی از «نه» شنیدن نیست، بلکه تمام تصمیمهایی است که فرد بعد از آن «نه» برای اثبات ارزش خودش میگیرد.
در نهایت، شاید بدون این حساسیت و تلاش افراطی ال، فیلم «قانوناً بلوند» هم داستان چندان سرگرمکنندهای از آب درنمیآمد. اما در دنیای واقعی، شناخت این الگو میتواند به افراد کمک کند میان تلاش برای رشد شخصی و تلاش برای اثبات ارزش خود به دیگران تفاوت بگذارند.