علی لاریجانی به عمان رفت تا پاسخ ایران به شروط امریکا را منتقل کند؟
سفر علی لاریجانی به عمان نه یک دیدار دیپلماتیک عادی بلکه دیداری به منظور ارائه پاسخ ایران به مباحث مطرح شده در مذاکره اخیر با امریکاست.
به گزارش اینتیتر به نقل از شایانیوز، علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی در رأس هیأتی عازم عمان شده است؛ سفری که از نظر تحلیلگران رسانههای معتبر جهان نه صرفاً یک دیدار دیپلماتیک عادی، بلکه بخشی از معماری پیچیده راهبردی تهران برای مدیریت تنشها، پیشبرد مذاکرات با امریکا و ترسیم جایگاه ایران در منطقه و فراتر از آن به شمار میآید. نگاهی به تحولات اخیر و تحلیل رسانههای معتبر نشان میدهد که این سفر مجموعهای از پیامها، اهداف و خوانشهای راهبردی را در بر دارد که بازتاب دهنده تعاملات پیچیده ایران با دیگر بازیگران جهانی و منطقهای است.
زمینه سفر: از مذاکرات امریکا و ایران تا نقش عمان
عمان در طول سالهای گذشته نقش کانال بیطرف و میانجی قابل اعتماد برای گفتگوهای حساس ایران با امریکا و دیگر کشورهای خارجی را ایفا کرده است؛ از مذاکرات پنهانی پیش از برجام تا نشستهای غیرمستقیم در مقاطع تنش بالا میان تهران و واشنگتن.
در چنین فضایی، سفر لاریجانی دقیقاً پس از برگزاری یک دور از این مذاکرات معنا پیدا میکند: رسانههای بینالمللی گزارش کردهاند که وی احتمالاً پاسخ رسمی تهران به مذاکرات اخیر را منتقل میکند و در عین حال گفتگوها را برای پیشبرد دور بعدی مذاکرات سامان میدهد.
نقش عمان به عنوان فضای میانجی و پل ارتباطی
تحلیلگران رسانههای بینالمللی و مطبوعات معتبر جهان عمان را نه صرفاً کشوری کوچک و حاشیهای و کم اهمیت در مناسبات قدرت در خلیج فارس، بلکه بازیگری کلیدی در دیپلماسی منطقهای میدانند؛ کشوری که در دورههای حساس اختلافات ایران و غرب همواره تلاش کرده فضایی آرام، مطمئن و قابل اعتماد برای تبادل پیام و گفتگو فراهم کند.
این نقش تاریخی عمان به ویژه در مقاطع اخیر برجستهتر شده است. برخی تحلیلها، از جمله در رسانههای منطقهای، مسیر عمان را پلی برای تغییر رویکردها و ایجاد «پیشرفت واقعی» در مذاکرات ارزیابی میکنند؛ نشانهای که شاید بتوان آن را آغاز حرکت از فاز مذاکرات ابتدایی به فاز تصمیمگیری کلان دانست.
پیامهای راهبردی سفر لاریجانی به عمان
تحلیل رسانههای معتبر جهان چندین وجه مهم را در سفر لاریجانی برجسته میکنند:
تقویت دیپلماسی میانجی در برابر فشارهای بینالمللی
با توجه به حضور نظامی گسترده امریکا در نزدیکی ایران و افزایش تنشها، رسانههای بینالمللی میگویند سفر لاریجانی با چند روز فاصله از مذاکرات غیر مستقیم ایران و امریکا، نشان دهندهٔ تلاش ایران برای استفاده از ظرفیت عمان به عنوان میانجی قابل اعتماد و پیشبرد گفتگوها در فضایی با کمترین تنش است؛ در واقع سفر لاریجانی ممکن است به قصد تقاضای ایران از عمان برای نرم کردن موضع امریکا صورت گرفته باشد.
انتقال پیام به طرفهای منطقهای و فرامنطقهای
لاریجانی در عمان با مقامات عالیرتبه از جمله سلطان عمان و وزیر خارجه دیدار میکند؛ دیدارهایی که فراتر از موضوعات دو جانبه است و حاوی پیامهایی دربارهٔ موضع تهران در قبال تحولات منطقهای، امنیت خلیج فارس و چشمانداز گفتگوها با امریکا است. چنین دیدارهایی معمولاً به مذاکره برای هماهنگی مواضع، تبادل اطلاعات راهبردی و ارزیابی مشترک تهدیدها و فرصتها میانجامند.
هماهنگی دیپلماسی منطقهای برای پشتیبانی از مذاکرات اصلی
رسانهها تحلیل کردهاند که ایران ممکن است از سفر لاریجانی به عمان برای تقویت سازوکارهای دیپلماسی منطقهای بهره ببرد و تلاش کند همزمان با پیشبرد مذاکرات با امریکا، هماهنگی با دیگر کشورهای منطقه برای مدیریت پیامدهای احتمالی توافق یا عدم توافق از جمله جنگ را نیز انجام دهد.
تحلیل رسانههای جهانی درباره اهمیت زمانی و پیامدها
خبرگزاریها و تحلیلگران بینالمللی معتقدند که سفر لاریجانی در آستانه دور بعدی مذاکرات با امریکا حاوی این نشانههاست:
تلاش برای ایجاد پیامهای متوازن و کاهش بیاعتمادی تاریخی میان ایران و امریکا.
ایجاد زمینههای منطقهای برای پشتیبانی دیپلماتیک از مسیر مذاکره؛
تثبیت و اطمینان از نقش عمان در فرآیند گفتگوها به عنوان یک کانال مطمئن و بیطرف؛
ارسال این پیام به جامعه بینالمللی که تهران آماده پیگیری سازنده گفتگوها در چارچوب دیپلماسی چند جانبه است؛ نه فقط دو جانبه. به ویژه اگر پای مسائل منطقهای و غیر هستهای مانند مسئله نیروهای نیابتی در میان باشد.
این موارد نشان میدهد که با وجود مواضع تند در شوهای رسانهای، تهران به دیپلماسی منطقهای و گفتگو با امریکا به عنوان یکی از راهکارهای کاهش تنش و جلوگیری از جنگ نگاه میکند و به این امر بیشتر تکیه میکند تا تکیه بر توان نظامی داخلی.
خوانشهای متفاوت و محتاطانه رسانهها
در تحلیل رسانههای بینالمللی و معتبر، دو دیدگاه اصلی پدیدار شده است:
نگاه خوشبینانه و تدریجی
برخی رسانهها سفر لاریجانی را نشانهای مثبت از پیشرفت مذاکرات میدانند و معتقدند که حضور او در عمان پیام روشنی دربارهٔ آمادگی تهران برای تعامل سازنده با واشنگتن و کشورهای منطقه است. این تحلیلگران معتقدند که دیپلماسی از مسیر عمان میتواند فضای جدیدی را برای کاهش تنش و عبور از بنبستهای قبلی فراهم کند.
نگاه محتاطانه و واقعگرایانه
دیگر تحلیلها تأکید میکنند اگرچه سفر لاریجانی میتواند به پیشبرد دیپلماسی کمک کند، اما عدم اطمینان دربارهٔ نتایج مذاکرات و رقابتهای منطقهای هنوز پابرجاست و نیروهای مختلفی در هر دو کشور وجود دارند که ممکن است مسیر گفتگوها را پیچیدهتر کنند. از این منظر، شاید لاریجانی مأمور شده تا در این سفر، پیام شخص خاصی از داخل کشور را به امریکا یا سایر طرفها برساند.
سفر علی لاریجانی به عمان در این مقطع زمانی بیش از یک دیدار دیپلماتیک ساده است؛ این حرکت حاوی پیامهای راهبردی، سیاسی و دیپلماتیک چند لایه است که نشان میدهد ایران تلاش میکند:
از ظرفیت عمان به عنوان میانجی بیطرف و مطمئن، نهایت بهره را ببرد؛
پاسخهای خود را خارج از چارچوب رسمی مذاکرات به امریکا و دیگر طرفهای منطقهای منتقل کند و بازخوردها را بیازماید؛
روند آینده مذاکرات را شناسایی کند و از بن بستهای قبلی عبور نماید؛
و در چارچوب دیپلماسی منطقهای فضای امنیتی متعادلتری ایجاد کند.
بر اساس تحلیل رسانههای بزرگ و معتبر جهان، این سفر نه فقط ادامهٔ روند دیپلماسی چند جانبه، بلکه نمادی از تلاش ایران برای مدیریت همزمان چالشهای امنیتی، دیپلماتیک و منطقهای در پرتو گفتگوهای استراتژیک با واشنگتن و دیگر بازیگران کلیدی است. در مجموع، این احتمال که لاریجانی حامل پاسخ رسمی تهران به مذاکرات اخیر باشد، قویتراز سایر احتمالات به نظر میرسد.