احتمال تحریم جام جهانی زیر ۲۰ سال زنان؛ آزمونی برای آینده فوتبال زنان و فیفا
تهدید به تحریم جام جهانی زیر ۲۰ سال زنان در ماههای آینده میتواند در کوتاهمدت به فوتبال زنان و بازیکنان جوان آسیب بزند، اما در عین حال فرصتی برای ارسال پیامی جدی به فیفا درباره ضرورت اصلاح ساختار مدیریتی، شفافیت و برابری جنسیتی در فوتبال جهان باشد.
به گزارش اینتیتر، جانی اینفانتینو، رئیس فیفا، سه سال پیش در سخنرانی خود در سیدنی، پیش از فینال جام جهانی زنان، خطاب به زنان گفت: «نبردهای درست را انتخاب کنید. شما قدرت تغییر دارید. شما قدرت متقاعد کردن ما مردان را دارید که چه کاری باید انجام دهیم و چه کاری نباید انجام دهیم. با مردان و فیفا، درهای باز را پیدا خواهید کرد. فقط درها را هل دهید.»
به گزارش گاردین، این سخنان که از سوی بسیاری از حاضران، از جمله شماری از مدیران ارشد فوتبال زنان، تحقیرآمیز و ناشنوا نسبت به مسائل واقعی زنان تلقی شد، تنها یکی از جنجالهای دوران ریاست اینفانتینو است. با این حال، اکنون و در شرایطی که آینده ریاست او با تردیدهایی روبهرو شده، ممکن است قدرت ایجاد یک تغییر تاریخی در فیفا در اختیار تیمهای فوتبال زنان قرار گرفته باشد.
تهدید به تحریم جام جهانی زیر ۲۰ سال زنان که قرار است در سپتامبر برگزار شود، جام جهانی زیر ۱۷ سال زنان که از اکتبر آغاز خواهد شد و همچنین دیدارهای پلیآف انتخابی جام جهانی زنان ۲۰۲۷، میتواند فشار قابل توجهی بر فیفا وارد کند.
لیزا نندی، وزیر فرهنگ بریتانیا، این هفته در گفتوگو با بیبیسی اعلام کرد که اینفانتینو «باید کنار برود». با این حال، او با تحریم جام جهانی زیر ۲۰ سال زنان مخالفت کرد و گفت به طور کلی با تحریم رویدادهای ورزشی موافق نیست، زیرا چنین اقداماتی ورزشکاران و رقبایی را که نقشی در علت تحریم ندارند، ناعادلانه مجازات میکند.
اما درباره این بخش از موضع نندی میتوان اختلاف نظر داشت.
تحریم یک تورنمنت جوانان بدون تردید میتواند برای بازیکنانی که ماهها یا سالها برای حضور در آن تلاش کردهاند، ناعادلانه باشد. با این حال، همین هزینه است که میتواند پیام چنین تحریمی را برای فیفا قدرتمند کند.
بسیاری از فعالان فوتبال زنان معتقدند این یک تراژدی خواهد بود که فوتبال زنان، پس از دههها بیتوجهی و ناکامی نهادهای مدیریتی، بار دیگر قربانی اختلافات سیاسی و مدیریتی شود. واقعیت تلخ این است که نسل جدید ستارههای فوتبال زنان بیش از هر گروه دیگری تحت تأثیر تصمیمهایی قرار خواهد گرفت که نهادهای حاکم بر فوتبال در هفتهها و ماههای آینده اتخاذ میکنند.
ممکن است ناعادلانه باشد که تیمهای زنان، بهویژه تیمهای جوانان، مسئولیت اعتراض به طرح لغوشده فروش بخشی از منافع مسابقات فیفا را بر عهده بگیرند. این طرح قرار بود از طریق زیرمجموعهای با عنوان «Fifa Forward Enterprise» دنبال شود و مسابقات زنان فیفا نیز بخشی از آن را شامل میشد.
با این حال، آینده همین بازیکنان و نحوه برگزاری جامهای جهانی زنان است که در نهایت بخشی از مسیر حرفهای آنها را تعیین خواهد کرد. بنابراین، زنان فوتبال باید در بحث درباره آینده مدیریت این ورزش و افرادی که قرار است آن را اداره کنند، صدای بسیار بلندتری داشته باشند.
مسئله فقط به طرح اخیر فیفا محدود نمیشود. ساختار مدیریتی فوتبال جهان همچنان با پرسشهای جدی درباره برابری جنسیتی مواجه است.
برای نمونه، از میان ۱۸ عضو کمیته انضباطی فیفا تنها دو نفر زن هستند: پائولا لوپز از مکزیک و تی می دونگ نگوین از ویتنام. همین کمیته در تابستان امسال در ماجرای جنجالی فولارین بالوگان نیز مورد توجه قرار گرفت.
از سوی دیگر، هر ۱۰ عضو کمیته «آینده فوتبال» فیفا مرد هستند.
در شورای فیفا، که نهاد راهبردی و نظارتی این سازمان محسوب میشود، از مجموع ۳۷ عضو، ۲۹ نفر مرد و تنها هشت نفر زن هستند. از هشت نایبرئیس فیفا نیز هفت نفر مرد هستند.
اختلاف در میزان جوایز مالی فوتبال زنان و مردان نیز همچنان چشمگیر است. مجموع جوایز جام جهانی زنان ۲۰۲۳ به ۱۱۰ میلیون دلار رسید، در حالی که مجموع جوایز جام جهانی مردان در تابستان امسال حدود هشت برابر این رقم و معادل ۸۷۱ میلیون دلار بود.
البته نمیتوان انکار کرد که فوتبال زنان در سراسر جهان از زمان روی کار آمدن اینفانتینو در سال ۲۰۱۶ پیشرفتهایی داشته است. طی یک دهه گذشته، شرایط بازیکنان و مربیان در مسابقات زنان بهبود یافته، سرمایهگذاری مالی افزایش پیدا کرده و میزان جوایز نیز رشد قابل توجهی داشته است؛ هرچند این افزایش از سطحی بسیار پایین آغاز شده است.
همچنین در فوتبال زنان، مدیران و چهرههای شناختهشدهای در قارههای مختلف وجود دارند که از اینفانتینو حمایت میکنند و از پیشرفتهای تدریجی صورتگرفته رضایت دارند، هرچند آنها نیز اذعان دارند که مسیر زیادی برای رسیدن به شرایط مطلوب باقی مانده است.
با این حال، آنچه باید موجب نگرانی فوتبال زنان شود، محتوای طرح «Fifa Forward Enterprise» است. در این طرح ۲۵ صفحهای که با هدف معرفی این پروژه تهیه شده بود، تنها یک اشاره گذرا به فوتبال زنان وجود داشت.
به همین دلیل، لوسی برونز، مدافع تیم ملی انگلیس، با استفاده از جایگاه خود از تحریم حمایت کرد و گفت این اقدام میتواند «به نفع فوتبال» باشد.
در تازهترین تحولات مربوط به آینده ریاست اینفانتینو، روز جمعه کنفدراسیون فوتبال اقیانوسیه حمایت خود را از رئیس فیفا اعلام کرد، اما نیوزیلند، بزرگترین عضو این کنفدراسیون، حمایت خود از او را پس گرفت.
نیوزیلند که یکی از میزبانان موفق آخرین جام جهانی زنان بود، دلایل زیادی برای حمایت از اینفانتینو داشت، اما در نهایت تصمیم گرفت از جایگاه خود برای درخواست «حکمرانی قویتر، پاسخگویی و شفافیت» استفاده کند.
این اتفاق اندکی پس از انتشار مطلبی در وبسایت فیفا رخ داد که با عنوان «بهترین لحظات اروپا در جام جهانی زیر ۲۰ سال زنان» منتشر شد. این مطلب به درخشش ستارههای جوانی مانند سالما پارایوئلو، بازیکن اسپانیا در سال ۲۰۲۲، و الکساندرا پوپ، مهاجم آلمان در سال ۲۰۱۰، پرداخته بود.
در ماه آینده قرار است شش تیم اروپایی، از جمله لهستان، میزبان مسابقات، فرصت داشته باشند تواناییهای خود را در جام جهانی زیر ۲۰ سال زنان به نمایش بگذارند.
اما اگر تهدید تحریمها عملی شود، شاید بزرگترین لحظه فوتبال زنان اروپا در جام جهانی زیر ۲۰ سال هنوز فرا نرسیده باشد؛ لحظهای که بازیکنان زن نه در زمین فوتبال، بلکه با تصمیمی جمعی درباره آینده مدیریتی ورزشی که در آن فعالیت میکنند، اثر خود را بر فیفا بگذارند.