سود ۹۳ میلیارد دلاری غولهای نفتی در اوج جنگ و بحران اقلیمی؛ انتقادها از «سودجویی از رنج مردم» شدت گرفت
بررسی تازه روزنامه گاردین نشان میدهد هشت شرکت بزرگ نفتی جهان تنها در سهماهه دوم سال جاری بیش از ۹۳ میلیارد دلار سود کسب کردهاند؛ رقمی که پس از افزایش قیمت نفت در پی جنگ ایران و همزمان با تشدید موجهای گرمای مرگبار و بحران اقلیمی به دست آمده است. این گزارش بار دیگر درخواستها برای اعمال مالیات بیشتر بر غولهای نفتی و سرمایهگذاری گستردهتر در انرژیهای تجدیدپذیر را افزایش داده است.
به گزارش اینتیتر، بررسی جدید روزنامه گاردین نشان میدهد هشت شرکت بزرگ نفت و گاز جهان تنها در فاصله سه ماه، بیش از ۹۳ میلیارد دلار سود خالص به دست آوردهاند. این رشد چشمگیر سودآوری پس از آغاز جنگ ایران و افزایش شدید قیمت جهانی نفت رخ داده است؛ جنگی که بهای هر بشکه نفت را برای مدتی به بیش از ۱۲۶ دلار رساند.
بر اساس این گزارش، شرکتهای آرامکو، بیپی (BP)، شل، اکوئینور، توتالانرژیز، انی، شورون و اکسونموبیل در مجموع نزدیک به دو برابر مدت مشابه سال گذشته سود کسب کردهاند. سود این شرکتها از کمتر از ۵۰ میلیارد دلار در سهماهه مشابه سال قبل به حدود ۹۳ میلیارد دلار رسیده است.
تحلیل گاردین نشان میدهد این هشت شرکت در سهماهه بهار به طور متوسط بیش از ۷۰۰ هزار دلار در هر دقیقه سودآوری داشتهاند؛ در حالی که ارزش بازار آنها نیز با رشد حدود ۶۰۰ میلیارد دلاری از مرز ۳ تریلیون دلار عبور کرده است.
درخواست برای پرداخت هزینه خسارتهای اقلیمی
فعالان محیط زیست معتقدند شرکتهای نفتی از بحرانهای جهانی و افزایش قیمت انرژی سودهای کلانی به دست آوردهاند، در حالی که میلیونها خانوار در سراسر جهان با افزایش هزینه انرژی، خشکسالی، آتشسوزیهای گسترده و موجهای گرمای بیسابقه دستوپنجه نرم میکنند.
«پاتریک گالی» از سازمان Global Witness با انتقاد از عملکرد شرکتهای نفتی گفت سودهای سرسامآور بیپی نشان میدهد چه کسانی از رنج مردم سود میبرند. به گفته او، در شرایطی که آتشسوزیهای گسترده، خشکسالی و افزایش هزینههای انرژی زندگی مردم را تحت فشار قرار داده، شرکتهای نفتی همچنان ثروت سهامداران خود را در اولویت قرار دادهاند.
او تأکید کرد اگر این شرکتها سهم عادلانه مالیات خود را بپردازند، منابع مالی قابل توجهی برای احداث زیرساختهای مقابله با سیل و آتشسوزی و توسعه انرژی خورشیدی فراهم خواهد شد.
آرامکو؛ سودآورترین شرکت نفتی جهان
بیشترین سود در این دوره متعلق به شرکت دولتی آرامکوی عربستان سعودی بود که درآمد خالص سهماهه آن با رشد ۳۴ درصدی به بیش از ۳۳ میلیارد دلار رسید؛ این در حالی است که برخی تأسیسات این شرکت در جریان حملات پهپادی و موشکی آسیب دیده بودند.
بر اساس پایگاه داده Carbon Majors، آرامکو بیش از هر شرکت دیگری در تاریخ مسئول انتشار گازهای گلخانهای بوده است. پس از آن، شورون و اکسونموبیل قرار دارند و شل و بیپی نیز در میان ۱۰ شرکت نخست از نظر میزان انتشار کربن دیده میشوند.
رشد سود بیپی و کاهش سرمایهگذاری در انرژی پاک
شرکت بیپی در گزارش مالی خود اعلام کرد سود خالص سهماهه دوم سال به ۵.۷۳ میلیارد دلار رسیده که بالاترین رقم از زمان آغاز جنگ روسیه و اوکراین محسوب میشود و بیش از دو برابر سود سهماهه قبل است.
در همین حال، مدیرعامل جدید این شرکت، مگ اونیل، از عملکرد بیپی دفاع کرد و گفت این شرکت تلاش میکند با افزایش تولید فرآوردههای نفتی، کمبود عرضه در بازار را جبران کند.
با این حال، بیپی طی سالهای اخیر برنامههای زیستمحیطی خود را کاهش داده است. این شرکت بودجه سالانه گذار به انرژیهای پاک را از ۵ میلیارد دلار به حدود ۱.۵ تا ۲ میلیارد دلار کاهش داده و بخشی از داراییهای خود در حوزه انرژیهای تجدیدپذیر، از جمله کسبوکار بیوگاز و پروژههای بادی و خورشیدی را نیز واگذار کرده است.
سودهای میلیاردی شل، شورون و اکسونموبیل
شرکت شل نیز دومین سود فصلی بزرگ تاریخ خود را ثبت کرد و درآمد خالص آن به ۹.۸۴ میلیارد دلار رسید. اکوئینور هم سود خود را از ۱.۸ میلیارد دلار به ۳.۲ میلیارد دلار افزایش داد.
در آمریکا، شورون از سود ۱۲.۲ میلیارد دلاری و اکسونموبیل از سود ۱۴.۵ میلیارد دلاری خبر داد؛ رقمی که بالاترین سود این شرکت از زمان آغاز جنگ روسیه و اوکراین محسوب میشود.
این سودهای هنگفت حتی با واکنش دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، نیز مواجه شد. او شرکتهای شورون و اکسونموبیل را متهم کرد که از جنگ ایران بیش از حد سود بردهاند و هشدار داد بخشی از این درآمدها باید به مردم بازگردانده شود.
بحران اقلیمی همچنان در حال تشدید است
همزمان با افزایش سود شرکتهای نفتی، جهان یکی از شدیدترین تابستانهای تاریخ خود را تجربه میکند. اروپا با مرگبارترین موج گرمای ثبتشده روبهرو شده و برآورد میشود حدود ۲۰ هزار نفر بر اثر گرمای شدید جان خود را از دست داده باشند.
در شرق آسیا نیز کره جنوبی و ژاپن دمایی تا ۴۲.۵ درجه سانتیگراد را تجربه کردند. آفریقا، جنوب آسیا و بخشهایی از چین نیز با گرمای بیسابقه، بارشهای سیلآسا و رانش زمین مواجه شدهاند.
کارشناسان میگویند افزایش دمای زمین ناشی از انتشار گازهای گلخانهای باعث تشدید موجهای گرما، خشکسالی، آتشسوزیهای جنگلی و بارشهای شدید شده است. در اروپا، خشکسالی گسترده به کاهش تولید محصولات کشاورزی انجامیده و میلیونها تن غلات از بین رفته است، در حالی که آتشسوزیهای بزرگ در فرانسه، اسپانیا، پرتغال و یونان میلیاردها یورو خسارت بر جای گذاشتهاند.
«سایمون استیل»، رئیس بخش تغییرات اقلیمی سازمان ملل، با اشاره به تشدید بحران اقلیمی گفت جهان باید هرچه سریعتر وابستگی خود به زغالسنگ، نفت و گاز را کاهش دهد، سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر را افزایش دهد و از جوامعی که بیشترین آسیب را از تغییرات اقلیمی میبینند، حمایت کند.
در پایان این گزارش آمده است که روزنامه گاردین برای دریافت توضیحات با هشت شرکت نفتی یادشده تماس گرفته، اما پاسخی از سوی آنها منتشر نشده است.
