پیامد درگیری جدید ایران و آمریکا به مرزها محدود نمی‌ماند؛ شوک بزرگ در راه زنجیره غذا و انرژی است
یک تحلیلگر مسائل بین‌الملل هشدار می‌دهد که دامنه آسیب‌های جنگ بعدی در جغرافیای میدان نبرد محدود نخواهد ماند و به بحران جهانی در زنجیره تأمین غذا، لجستیک تجاری و شوک بزرگ در بازار انرژی منتهی خواهد شد.
به گزارش اینتیتر به نقل از فرارو، برخی کارشناسان سیاست خارجی معتقدند، در صورت شکست دیپلماسی و ازسرگیری درگیری میان ایران و آمریکا، پیامدهای جنگ می‌تواند بسیار فراتر از مرزهای دو کشور گسترش پیدا کند و کشورهای منطقه و حتی اقتصاد جهانی را تحت تأثیر قرار دهد.
اختلال در زنجیره تأمین کالا، تشدید بحران انرژی، افزایش قیمت‌ها و گسترش ناامنی اقتصادی، تنها بخشی از پیامدهایی است که می‌تواند در صورت تداوم درگیری‌ها بروز پیدا کند. در این میان، کشورهای همسایه ایران نیز با این پرسش مواجه خواهند شد که چگونه می‌توانند از منافع و امنیت خود در برابر تبعات یک بحران گسترده‌تر محافظت کنند.
صباح زنگنه، تحلیلگر مسائل منطقه، دیپلمات پیشین وزارت امور خارجه در گفت‌وگو با فراروبا اشاره به پیامدهای جنگ و ضرورت بازنگری در رویکردهای امنیتی کشورهای منطقه، تأکید می‌کند که ادامه این روند نتیجه‌ای جز تشدید بحران‌ها نخواهد داشت.
از نگاه او، کشورهای منطقه در موقعیتی حساس قرار گرفته‌اند و باید درباره ادامه میزبانی از قدرت‌های خارجی و پیامدهای آن برای امنیت خود تصمیم بگیرند. زنگنه معتقد است حرکت به سمت عقلانیت و توافق منطقه‌ای می‌تواند راهی برای جلوگیری از تحمیل هزینه‌های ناخواسته و بیهوده بر کشورهای منطقه باشد.
جنگی که هزینه‌های آن به مرزهای ایران محدود نمی‌ماند
صباح زنگنه در تشریح پیامدهای ادامه درگیری‌ها به فرارو گفت: «ادامه این روند به زیان کشورهای منطقه خواهد بود و احتمال دارد دامنه تأثیرات آن از وضعیت کنونی نیز گسترده‌تر شود. این تحولات فقط کشورهای منطقه را درگیر نمی‌کند، بلکه کشورهای فرامنطقه‌ای در آسیا، اروپا و حتی آمریکا نیز از پیامدهای آن تأثیر خواهند پذیرفت.»
او ادامه داد: «جنگی که آمریکا و اسرائیل آغاز کردند، دو نتیجه مشخص به همراه داشت؛ نخست افزایش تنفر و دوم گسترش ویرانی و خونریزی. در کنار این پیامدها، بحران اقتصادی و بحران انرژی نیز در سطح جهان تشدید شد. بنابراین، آثار جنگ را نمی‌توان صرفاً در چارچوب تحولات نظامی یا خسارت‌های واردشده به مناطق درگیر بررسی کرد؛ زیرا دامنه این آثار می‌تواند به حوزه‌های اقتصادی و زندگی روزمره مردم در کشورهای مختلف نیز گسترش پیدا کند.»
وی با اشاره به احتمال تداوم این وضعیت گفت: «اگر روند کنونی ادامه پیدا کند، نمی‌توان انتظار داشت که شرایط به سمت آرامش حرکت کند. برعکس، آنچه در انتظار منطقه و جهان خواهد بود، تشدید بحران‌هایی است که از هم‌اکنون نشانه‌های آن دیده می‌شود.»
از گرانی بیشتر تا اختلال در زنجیره تأمین کالا
این تحلیلگر مسائل منطقه با هشدار درباره پیامدهای اقتصادی ادامه درگیری‌ها گفت: «تداوم جنگ می‌تواند به افزایش بیشتر قیمت‌ها، اختلال در زنجیره‌های لجستیکی و به‌هم‌ریختگی زنجیره تأمین مواد غذایی و محصولات کشاورزی منجر شود. در چنین شرایطی، مشکلات اقتصادی تنها به کشورهای درگیر محدود نمی‌ماند و کشورهای دیگری نیز ممکن است در تأمین نیازهای اساسی خود با دشواری مواجه شوند.»
به گفته او: «یکی از پیامدهای مهم این وضعیت، دشوارتر شدن تأمین انرژی برای بسیاری از کشورهاست. وقتی بحران نظامی ادامه پیدا می‌کند و بی‌ثباتی به بخش‌های مختلف اقتصادی سرایت می‌کند، آثار آن می‌تواند در قالب افزایش هزینه‌ها، اختلال در جابه‌جایی کالاها و دشواری تأمین نیازهای ضروری ظاهر شود.»
وی افزود: «چنین وضعیتی در کنار افزایش تنفر، کشتار و تخریب، تصویری از پیامدهای گسترده‌تر جنگ ارائه می‌دهد؛ پیامدهایی که ممکن است کشورها و جوامع بسیاری را درگیر کند، حتی اگر مستقیماً در میدان نبرد حضور نداشته باشند.»
زنگنه تصریح کرد: «بررسی پیامدهای احتمالی جنگ دوباره نباید تنها به ملاحظات نظامی و سیاسی محدود شود. آثار اقتصادی و اجتماعی درگیری‌ها نیز بخشی از هزینه‌هایی است که کشورهای منطقه باید در محاسبات خود در نظر بگیرند. هرچه دامنه بحران گسترده‌تر شود، مهار پیامدهای آن نیز دشوارتر خواهد شد.»
کشورهای منطقه در برابر انتخابی مهم
دیپلمات پیشین ایران گفت: «کشورهای منطقه اکنون در نقطه‌ای بسیار مهم قرار گرفته‌اند و باید خودشان درباره مسیر پیش رو تصمیم بگیرند. مسئله این است که آیا می‌خواهند به میزبانی از یک قدرت خارجی ادامه دهند و خود را نیز در معرض تخریب و پیامدهای منفی وضعیت موجود قرار دهند یا اینکه به سمت عقلانیت و تدبیر حرکت کنند.کشورهای منطقه باید درباره نحوه تأمین امنیت خود بازنگری کنند و برای شکل‌گیری یک نظم امنیتی منطقه‌ای به توافق برسند.»
کارشناس مسائل بین‌الملل در ادامه بر ضرورت حرکت کشورهای منطقه به سمت راه‌حل‌های مبتنی بر عقلانیت تأکید کرد و گفت: «کشورهای منطقه باید برای ایجاد نظم امنیتی در منطقه با یکدیگر توافق کنند تا از تحمیل هزینه‌های ناخواسته و بیهوده جلوگیری شود.»
او تاکید کرد: «تداوم بحران نه‌تنها به حل اختلافات کمک نمی‌کند، بلکه می‌تواند دامنه خسارت‌ها را افزایش دهد و کشورهای بیشتری را درگیر پیامدهای خود کند. در چنین شرایطی، تلاش برای دستیابی به تفاهم‌های منطقه‌ای می‌تواند به‌عنوان مسیری برای کاهش هزینه‌های امنیتی و اقتصادی مورد توجه قرار گیرد.»
