هشدار درباره ناکارآمدی نسخه واحد برای مقابله با اعتیاد
سرپرست معاونت پیشگیری و درمان ستاد مبارزه با موادمخدر بر ضرورت توجه به شرایط فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی هر استان در برنامه‌ریزی‌های پیشگیری از اعتیاد تأکید کرد.
به گزارش اینتیتر به نقل از فرارو، زهرا عابدینی، سرپرست معاونت پیشگیری و درمان ستاد مبارزه با موادمخدر در نشست تعاملی وبیناری با دبیران شوراهای هماهنگی مبارزه با موادمخدر استان‌ها و کارشناسان پیشگیری سراسر کشور، گفت: تقویت نقش دبیرخانه‌های شوراهای هماهنگی مبارزه با موادمخدر استان‌ها در مدیریت و اجرای برنامه‌های پیشگیری از اعتیاد ضروری است.
وی افزود: نقش استان‌ها در مدیریت برنامه‌های پیشگیری، درمان، مشارکت‌های اجتماعی و مقابله باید به‌طور جدی در نظام برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری ستاد پررنگ دیده شود؛ چراکه دبیرخانه‌های استانی بازوهای اجرایی ستاد هستند و اگر در برنامه‌ریزی‌های سالانه و تخصیص اعتبارات، نقش آن‌ها مورد توجه قرار نگیرد، قطعاً به نتایج مورد انتظار دست نخواهیم یافت.
نقش کلیدی دبیرخانه‌های استانی در اجرای برنامه‌های پیشگیری
او تصریح کرد: نقش دبیرخانه‌های استانی در برخی زمینه‌ها حتی می‌تواند کلیدی‌تر از نقش ستاد باشد. ستاد مسئولیت راهبری را بر عهده دارد اما مدیریت اجرای برنامه‌ها، نظارت و تنظیم‌گری داخلی استان‌ها بر عهده دبیرخانه‌های شوراهای هماهنگی است و این موضوع اهمیت بسیار زیادی دارد. در حوزه پیشگیری نیز این نقش به همین میزان اهمیت دارد.
ضرورت تدوین برنامه‌های متناسب با شرایط هر استان
عابدینی بر ضرورت توجه به شرایط فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی هر استان در برنامه‌ریزی‌های پیشگیری از اعتیاد تأکید و اظهار کرد: در سال گذشته تلاش کردم در تدوین برنامه سال ۱۴۰۵، برای نخستین بار مشارکت دبیرخانه‌های استانی به‌صورت فعالانه‌تری دیده شود که این اتفاق نیز رخ داد؛ اما معتقدم در تدوین برنامه‌های سال ۱۴۰۶، برش‌های استانی باید اقتضائات هر استان در حوزه پیشگیری از اعتیاد مورد توجه قرار گیرد و ضرورتی ندارد برای همه استان‌ها یک نسخه واحد در نظر گرفته شود؛ چراکه قطعاً پاسخگو نخواهد بود.
وی ادامه داد: در یک استان ممکن است سرمایه‌گذاری در حوزه دانش‌آموزی ضرورت بیشتری داشته باشد و در استان دیگری، حوزه‌های کارگری، مانند استان‌های جنوبی از جمله خوزستان و هرمزگان، با اهمیت بیشتری مواجه باشند. زمینه‌های شکل‌گیری و شیوع اعتیاد در استان‌ها متفاوت است و باید نوع مداخلات و برنامه‌های پیشگیری متناسب با این زمینه‌ها طراحی و اجرا شود. بنابراین، نقش دبیران شوراهای هماهنگی در این زمینه بسیار مهم است.
ضرورت استفاده از ظرفیت دستگاه‌های اجرایی و استانداران
سرپرست معاونت پیشگیری و درمان ستاد مبارزه با موادمخدر، خاطرنشان کرد: استفاده از ظرفیت دستگاه‌های اجرایی یکی از موضوعات مهم در اجرای برنامه‌های پیشگیری است. در برخی استان‌ها ارتباط دبیرخانه‌ها با دستگاه‌های اجرایی بسیار خوب است و توانسته‌اند ظرفیت دستگاه‌ها را فعال کنند و همه آن‌ها را پای میز گفت‌وگو، همکاری و اجرا بیاورند.
وی تصریح کرد: کمیته پیشگیری از اعتیاد باید یکی از فعال‌ترین کمیته‌های استانی باشد. در کنار کمیته‌های تخصصی اقتصادی، اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و خدمات‌رسانی استان‌ها، کمیته پیشگیری از اعتیاد به دلیل اهمیتی که در سالم‌سازی فضای استان دارد، باید از فعالیت و مشارکت همه دستگاه‌ها برخوردار باشد.
عابدینی گفت: ارتباط مؤثر دبیران شوراهای هماهنگی با استانداران نیز بسیار مهم است. دبیرانی که ارتباط مناسبی با استانداران دارند، موفق‌تر عمل می‌کنند؛ زیرا از ظرفیت استاندار برای به‌کارگیری توانمندی‌های استانی و تأمین بخشی از اعتبارات از منابع مختلفی که در اختیار و در حیطه مسئولیت‌های استاندار قرار دارد، علاوه بر منابع تخصیصی ستاد، استفاده می‌کنند. این ارتباط دوسویه با استاندار اهمیت زیادی دارد و هرچه شورای هماهنگی استان و کمیته‌های ذیل آن فعال‌تر باشند، زمینه پیگیری جدی‌تر مسائل از سوی استانداران نیز فراهم خواهد شد.
ارزیابی کیفی و نتیجه‌محور؛ معیار اصلی موفقیت برنامه‌های پیشگیری
وی بر ضرورت استقرار نظام ارزیابی در برنامه‌های پیشگیری از اعتیاد تأکید و اظهار کرد: ما نیز همانند دبیران محترم شوراهای هماهنگی به ضرورت تدوین نظام ارزیابی اعتقاد داریم.
عابدینی در ادامه گفت: تعداد و کمیت برنامه‌ها به‌هیچ‌وجه معیار مناسبی برای ارزیابی اقدامات پیشگیری نیست. به‌ویژه در حوزه پیشگیری، تعداد برنامه‌ها و میزان اجرای کمی آن‌ها ملاک اصلی نیست. ممکن است در حوزه درمان تا حدودی نگاه کمی به موضوع داشته باشیم، اما در پیشگیری، رویکرد ما باید کیفی و نتیجه‌محور باشد. آنچه اهمیت دارد، میزان پوشش جمعیت هدف، شناسایی گروه‌های پرخطر و میزان موفقیت در شکل‌دهی حمایت‌های اجتماعی برای جلوگیری از اعتیاد است.
تأکید بر مشارکت خیرین و سازمان‌های مردم‌نهاد
وی بر ضرورت استفاده از ظرفیت خیرین و سازمان‌های مردم‌نهاد تأکید کرد و گفت: استفاده از ظرفیت خیرین و سازمان‌های مردم‌نهاد نباید فراموش شود.
سرپرست معاونت پیشگیری و درمان ستاد مبارزه با موادمخدر تصریح کرد: کشور ما با توجه به باورهای سنتی موجود، ظرفیت اجتماعی مناسبی برای مشارکت دارد و بسیاری از مردم و خیرین علاقه‌مند به همکاری هستند.
