پشت‌پرده اختلاف ونس و نتانیاهو بر سر جنگ ایران
ونس گفت: نتانیاهو تقریباً درباره همه چیز اشتباه می‌کند.
به گزارش اینتیتر به نقل از فرارو، دونالد ترامپ پذیرفته است که جنگ با ایران هزینه سیاسی سنگینی برای جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای به همراه داشته است. اکنون او با تصمیمی دشوار روبه‌روست: پایان دادن به درگیری‌ها از طریق توافق با تهران یا پافشاری بر مواضع پیشین و ازسرگیری حملات نظامی.
به نقل از اکسیوس، هر یک از گزینه‌های پیش روی ترامپ با موانع جدی همراه است. ازسرگیری حملات می‌تواند با مخالفت گسترده افکار عمومی مواجه شود، قیمت سوخت را افزایش دهد و لزوماً دستاورد نظامی بیشتری برای واشنگتن به همراه نداشته باشد. در مقابل، مذاکره نیز ممکن است به نتیجه نرسد؛ به‌ویژه اگر مقام‌های ایرانی حاضر به دادن امتیاز نباشند یا با ارزیابی موقعیت سیاسی تضعیف‌شده ترامپ، خواسته‌های بیشتری مطرح کنند.
گزینه سوم، ادامه وضعیت فعلی و حفظ فشار اقتصادی و دریایی بر ایران است؛ رویکردی که برخی دستیاران ترامپ از آن با عنوان «خفه‌کردن» یاد می‌کنند. در این سناریو، محاصره دریایی و تحریم‌های اقتصادی ادامه می‌یابد و هم‌زمان تمایل تهران برای توافق ارزیابی می‌شود؛ مسیری که ممکن است ماه‌ها بدون نتیجه ملموس ادامه پیدا کند.
گزینه‌های دشوار ترامپ برای پایان دادن به جنگ
ترامپ هفته‌هاست وعده داده که پس از انتخابات میان‌دوره‌ای، به هر شکل ممکن به جنگ با ایران پایان خواهد داد. با این حال، شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات، تصمیم‌گیری درباره چگونگی پایان دادن به این درگیری را پیچیده‌تر کرده است.
یکی از مشاوران پیشین ترامپ گفت: شکست در انتخابات میان‌دوره‌ای یک بحث است، اما ترامپ نمی‌خواهد دو بار در جایگاه بازنده قرار بگیرد.
همین مسئله موجب شده حتی نزدیک‌ترین دستیاران رئیس‌جمهور نیز نتوانند با اطمینان پیش‌بینی کنند که او در گام بعدی چه تصمیمی خواهد گرفت.
ونس جنگ با ایران را عامل شکست جمهوری‌خواهان دانست
یکی از تحولات قابل‌توجه پس از انتخابات، موضع‌گیری صریح جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، درباره پیامدهای جنگ بود. ونس صبح چهارشنبه در اظهارنظری کم‌سابقه، جنگ با ایران را عامل شکست سنگین جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای دانست.
او در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: دلیل شکست ما، جنگ است. خود رئیس‌جمهور هم دیشب به همین موضوع اشاره کرد. اگر کسی می‌خواهد استدلال کند که این جنگ ارزشش را داشته – یعنی از دست دادن سنا برای شش سال آینده ارزشش را داشته – خب، بفرماید. اما همه می‌دانند چرا شکست خوردیم و هرگونه گفت‌وگوی صادقانه‌ای درباره مسیر پیش رو باید از همین‌جا آغاز شود.
ونس همچنین رابطه آمریکا با اسرائیل را یکی از نقاط ضعف جمهوری‌خواهان دانست.
ترامپ روز چهارشنبه در پاسخ به خبرنگاران گفت تحلیل ونس تا حد زیادی درست است؛ زیرا جنگ به افزایش قیمت بنزین منجر شده است. با این حال، رئیس‌جمهور آمریکا تأکید کرد که در صورت لزوم، بار دیگر همان تصمیم را خواهد گرفت.
ترامپ مدعی شد: ما چاره‌ای نداشتیم. نمی‌توان اجازه داد ایران به سلاح هسته‌ای دست پیدا کند.
او در پاسخ به این پرسش که چه زمانی به جنگ پایان خواهد داد، ادعا کرد: هر وقت که بخواهم. اما این کار باید به‌درستی انجام شود، چون آن‌ها نباید سلاح هسته‌ای داشته باشند.
انتقادهای خصوصی ونس از نتانیاهو درباره ایران
به گفته منابع آگاه، در ماه‌های اخیر ونس رهبری گروهی از نزدیکان ترامپ را بر عهده داشته که به رئیس‌جمهور توصیه می‌کردند برای پایان دادن به جنگ، با ایران به توافق برسد.
این منابع گفته‌اند ونس در گفت‌وگوهای خصوصی، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، را به دلیل مواضعش درباره ایران به‌شدت مورد انتقاد قرار داده و گفته است که او تقریباً درباره همه چیز اشتباه می‌کند.
به گفته این منابع، معاون رئیس‌جمهور هشدار داده بود که جنگ با ایران در میان افکار عمومی آمریکا به‌شدت نامحبوب است و می‌تواند به شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات منجر شود.
بیشتر مقام‌های ارشد نزدیک به ترامپ نیز دیدگاه مشابهی داشتند، اما رئیس‌جمهور همچنان تمایل خود را برای ازسرگیری جنگ نشان می‌داد. در مقطعی، او حتی تحت فشار نتانیاهو، انجام حملاتی علیه ایران پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای را بررسی کرده بود.
ترامپ در نهایت تصمیم گرفت برای انجام حملات احتمالی صبر کند. با این حال، برخلاف توصیه برخی مشاوران ارشد خود، هفته گذشته و در جریان انتخابات اسرائیل، از نتانیاهو حمایت کرد.
آماده‌باش نظامی آمریکا در کنار تلاش قطر برای توافق
در شرایطی که مسیر دیپلماسی همچنان باز است، مقام‌های آمریکایی می‌گویند ارتش این کشور در حال تکمیل تدارکات برای احتمال ازسرگیری عملیات رزمی گسترده علیه ایران است. این تدارکات شامل اعزام نیروها و تجهیزات بیشتر به منطقه می‌شود.
در سوی دیگر، میانجی‌های قطری تلاش می‌کنند حمایت آمریکا و ایران را برای پیش‌نویس توافقی جلب کنند که مانع بازگشت دو طرف به درگیری شود و احتمالاً در روزهای آینده زمینه ازسرگیری مذاکرات مستقیم را فراهم کند.
یک منبع گفته است میانجی‌های قطری پیش از انتخابات از مقام‌های کاخ سفید پرسیده بودند که در صورت شکست ترامپ و جمهوری‌خواهان، سیاست آمریکا در قبال جنگ چه خواهد بود؛ اما مشاوران رئیس‌جمهور نتوانستند پاسخ روشنی به این پرسش بدهند.
یک مقام آمریکایی در این‌باره گفت: ما به همه گفتیم که می‌خواهیم ابتدا ببینیم نتیجه انتخابات برای ما چه می‌شود.
واکنش تهران به شکست انتخاباتی ترامپ
در همین حال، مقام‌های ایرانی از شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای استقبال کرده و آن را نشانه‌ای از پیروزی ایران در جنگ دانسته‌اند.
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: ملت ایران به ترامپ یک شکست راهبردی در میدان نبرد و در تنگه هرمز، و یک شکست سیاسی در واشنگتن تحمیل کرد. در همین حال، آمریکایی‌ها ناچار شدند هزینه جنگ او را بپردازند. هر کس با ایران دربیفتد، تاوانش را پس خواهد داد؛ چه در میدان نبرد و چه در خانه خودشان.
با این حال، برخی دیپلمات‌های دخیل در تلاش‌های میانجی‌گرانه، مشاوران ترامپ و کارشناسان خاورمیانه معتقدند اظهارات پیروزی‌طلبانه تهران و کنایه‌های مقام‌های ایرانی ممکن است احتمال بازگشت ترامپ به جنگ را افزایش دهد.
علی واعظ، مدیر برنامه خاورمیانه و شمال آفریقا در گروه بین‌المللی بحران، گفت: این خطر وجود دارد که تهران ضعف سیاسی ترامپ را با ضعف نظامی او اشتباه بگیرد و بیش از حد پیشروی کند؛ در حالی که اقدام هوشمندانه‌تر این است که تا زمانی که واشنگتن هنوز خواهان توافق است، از فرصت استفاده کرده و به توافقی دست یابد.
گزینه «نه جنگ، نه توافق» همچنان روی میز است
در کنار گزینه‌های حمله نظامی و مذاکره، احتمال دارد ترامپ تصمیم بگیرد وضعیت فعلی، یعنی شرایطی میان جنگ و توافق، ادامه پیدا کند.
بر اساس این گزارش، جان رتکلیف، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا)، اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری، و شماری دیگر از مشاوران ترامپ خواهان ادامه محاصره دریایی و کارزار فشار اقتصادی علیه ایران هستند. هدف از این رویکرد، افزایش فشار بر تهران و تنگ‌تر کردن حلقه محدودیت‌های اقتصادی، بدون بازگشت فوری به عملیات نظامی است.
با این حال، این مسیر نیز تضمینی برای دستیابی به نتیجه سریع ندارد و ممکن است ماه‌ها ادامه یابد.
در مجموع، ترامپ پس از شکست انتخاباتی جمهوری‌خواهان با سه مسیر دشوار روبه‌روست: ازسرگیری حملات نظامی، تلاش برای دستیابی به توافق با ایران یا ادامه فشارهای اقتصادی و دریایی. هیچ‌یک از این گزینه‌ها راهی ساده و بی‌هزینه برای پایان دادن به بحران پیش روی واشنگتن فراهم نمی‌کند.
