تکمیل نخستین پل جادهای روسیه و کره شمالی؛ نگرانیها از تبدیل شدن مسیر جدید به کریدور تأمین جنگ اوکراین
روسیه و کره شمالی در آستانه تکمیل نخستین گذرگاه جادهای مشترک خود هستند؛ پلی که به گفته مقامهای دو کشور با هدف توسعه تجارت و گردشگری ساخته شده، اما تحقیقات جدید یک نهاد حقوق بشری اوکراینی نشان میدهد این پروژه میتواند به کریدوری راهبردی برای انتقال نیرو، تجهیزات و فناوری نظامی در جنگ اوکراین تبدیل شود.
به گزارش اینتیتر، روسیه و کره شمالی به مراحل پایانی ساخت نخستین پل جادهای میان دو کشور رسیدهاند؛ پروژهای که برای نخستین بار امکان تردد زمینی خودروها بین دو کشور را فراهم میکند و همزمان نگرانیهایی را درباره گسترش همکاریهای نظامی مسکو و پیونگیانگ در جنگ اوکراین برانگیخته است.
به گزارش گاردین، این پل بر روی رودخانه «تومن» ساخته شده و شهر «خاسان» در شرق دور روسیه را به منطقه «تومانگانگ» در کره شمالی متصل میکند؛ منطقهای کمجمعیت که آخرین بخش مرز دو کشور پیش از رسیدن رودخانه به ساحل دریای ژاپن به شمار میرود.
پل تقریباً آماده بهرهبرداری است
براساس گزارش منتشرشده، بخش مربوط به کره شمالی شامل تأسیسات گمرکی و قرنطینه پیش از موعد افتتاح برنامهریزیشده در ۱۹ ژوئن تکمیل شده است، اما طرف روسی هنوز پروژه را به پایان نرسانده و تاکنون تاریخ جدیدی برای افتتاح رسمی اعلام نشده است.
مقامهای روسیه و کره شمالی تأکید کردهاند که هدف اصلی این پروژه، افزایش تجارت، توسعه گردشگری و تقویت همکاریهای اقتصادی میان دو کشور است.
ادعای استفاده نظامی از پل جدید
با این حال، تحقیقات تازه گروه حقوق بشری اوکراینی Truth Hounds که نتایج آن در اختیار روزنامه گاردین قرار گرفته، نتیجه متفاوتی ارائه میدهد.
بر اساس این تحقیق، پل جدید بیش از آنکه یک پروژه اقتصادی باشد، میتواند به عنوان یک مسیر لجستیکی نظامی برای انتقال تجهیزات، نیروها و فناوریهای مرتبط با همکاری نظامی دو کشور مورد استفاده قرار گیرد.
«نزار میهون»، پژوهشگر ارشد این تحقیق، میگوید حملونقل جادهای نسبت به خطوط ریلی بسیار دشوارتر تحت نظارت ماهوارهای قرار میگیرد؛ موضوعی که میتواند جابهجایی تجهیزات نظامی را پنهانتر کند.
به گفته او، کامیونها در تصاویر ماهوارهای تقریباً ظاهری یکسان دارند و برخلاف واگنهای قطار، نوع محموله آنها بهراحتی قابل تشخیص نیست. همچنین بارگیری و تخلیه کامیونها در نقاط مختلف امکانپذیر است، در حالی که حملونقل ریلی به ایستگاههای مشخص وابسته است.
کنار تنها خط ریلی دو کشور
پل جدید در کنار «پل دوستی» ساخته شده؛ پلی که تاکنون تنها مسیر ریلی میان روسیه و کره شمالی محسوب میشد.
کارشناسان معتقدند شبکه جادهای گستردهتر از شبکه ریلی است و همین موضوع نظارت بر جابهجایی کالاها و تجهیزات را برای کشورهای غربی دشوارتر میکند.
روسیه: هدف توسعه تجارت و گردشگری است
«آندری نیکیتین» وزیر حملونقل روسیه اعلام کرده است افتتاح این پل باعث افزایش تجارت دوجانبه، بهبود حملونقل، تقویت روابط فرهنگی و توسعه اقتصادی مناطق مرزی خواهد شد.
رسانه دولتی کره شمالی (KCNA) نیز این پروژه را اقدامی برای افزایش سفرهای مردمی، گردشگری و تبادل کالا میان دو کشور توصیف کرده است.
تردید درباره توجیه اقتصادی پروژه
گزارش Truth Hounds اما این توجیه اقتصادی را چندان قانعکننده نمیداند.
برآوردها نشان میدهد هزینه ساخت این پل بیش از ۱۰۰ میلیون دلار بوده، در حالی که حجم تجارت دوجانبه دو کشور در سال ۲۰۲۴ تنها حدود ۳۴ میلیون دلار گزارش شده است.
از سوی دیگر، گردشگری روسها به کره شمالی همچنان محدود و تحت کنترل شدید دولت پیونگیانگ انجام میشود و در سال ۲۰۲۵ تنها حدود ۱۰ هزار گردشگر روس از این کشور بازدید کردهاند. همچنین شهر پیونگیانگ، مقصد اصلی گردشگران خارجی، بیش از ۵۰۰ کیلومتر با این گذرگاه فاصله دارد.
کریدوری برای انتقال نیرو و فناوری؟
بر اساس این تحقیق، پل جدید میتواند مسیر انتقال نیروهای کره شمالی، واحدهای مهندسی، مقامهای نظامی و همچنین انتقال فناوری و تجهیزات روسیه به کره شمالی باشد.
نویسندگان گزارش معتقدند گسترش همکاریهای نظامی میان مسکو و پیونگیانگ، تبادل تسلیحات و فناوری نظامی را سادهتر و کمتر قابل ردیابی کرده و این مسئله میتواند تهدیدی برای کشورهای همسایه کره شمالی نیز باشد.
کرملین تاکنون به این ادعاها واکنشی رسمی نشان نداده است.
بخشی از اتحاد نظامی رو به گسترش
پل جدید حدود یک کیلومتر طول، هفت متر عرض و دو خط عبور دارد و همراه با مسیرهای دسترسی، مجموعهای به طول حدود ۴.۷ کیلومتر را تشکیل میدهد. تصاویر ماهوارهای همچنین از ساخت زیرساختهای جدید در سمت روسیه، از جمله محل فرود بالگرد، حکایت دارد.
کارشناسان میگویند برخلاف مسیر ریلی که به دلیل تفاوت عرض خطوط آهن دو کشور با محدودیتهای فنی روبهرو است، مسیر جادهای چنین مشکلی ندارد و انتقال کالا و تجهیزات را سریعتر و آسانتر میکند.
ساخت این پل پس از امضای «پیمان مشارکت راهبردی جامع» میان ولادیمیر پوتین و کیم جونگ اون در ژوئن ۲۰۲۴ آغاز شد؛ توافقی که زمینه گسترش همکاریهای نظامی دو کشور را فراهم کرد.
از آن زمان تاکنون کره شمالی هزاران نیروی نظامی، مقادیر قابل توجهی مهمات توپخانه و موشکهای بالستیک در اختیار روسیه قرار داده است.
بر اساس گزارشها، تاکنون بیش از ۱۴ هزار نظامی کره شمالی در کنار نیروهای روسیه در منطقه کورسک حضور داشتهاند و ولودیمیر زلنسکی نیز هشدار داده است که مسکو در حال آمادهسازی برای پذیرش ۳۰ هزار نیروی دیگر از کره شمالی است.
همچنین پیشتر خبرگزاری رویترز گزارش داده بود که تصاویر ماهوارهای از انتقال حدود ۲ هزار کانتینر از بندر «راسون» کره شمالی به روسیه حکایت دارد؛ محمولههایی که احتمال میرود شامل گلولههای توپخانه و موشکهای کوتاهبرد بوده باشند.
در همین حال، کیم جونگ اون از نظامیان کره شمالی کشتهشده در جنگ روسیه با اوکراین تجلیل کرده و برای خانوادههای آنان واحدهای مسکونی جدید اختصاص داده است. برآوردها نشان میدهد تاکنون دستکم ۲ هزار نظامی کره شمالی در این جنگ جان خود را از دست دادهاند و دو نظامی مجروح نیز به اسارت نیروهای اوکراینی درآمدهاند.
